Minh bạch cấp phép thăm dò khoáng sản đồng tại Quảng Ngãi

Thực hiện công khai thông báo tiếp nhận hồ sơ đề nghị cấp phép thăm dò quặng đồng tại khu vực Kon Rá (Quảng Ngãi) theo quy định mới của Luật Địa chất và Khoáng sản không chỉ là bước tiến quan trọng về minh bạch thủ tục hành chính, mà còn đặt ra bài toán cân bằng giữa phát triển công nghiệp phụ trợ năng lượng xanh và bảo tồn hệ sinh thái rừng vùng cao.

Ông Nguyễn Ngọc Sâm, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi (đứng thứ 2 bên phải) kiểm tra thực địa dự án xây dựng nhà máy tuyển, luyện quặng đồng tại xã Đăk Kôi.ẢNH: L.HẰNG

Thông báo công khai cấp phép thăm dò: Bước chuyển về minh bạch quản trị tài nguyên

Mới đây, thông tin công khai về việc tiếp nhận hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép thăm dò khoáng sản ở khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản đã được công bố chính thức. Việc công khai này được thực hiện nghiêm túc theo quy định tại Khoản 2, Điều 31 Nghị định số 193/2025/NĐ-CP (ngày 02/07/2025) và Nghị định sửa đổi, bổ sung số 21/2026/NĐ-CP (ngày 16/01/2026) của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024.

Theo thông báo, Công ty Cổ phần Toàn Kim Sơn là đơn vị nộp hồ sơ đề nghị cấp phép thăm dò loại khoáng sản quặng Đồng tại Khu vực khoáng sản đồng Kon Rá, xã Đắk Kôi, tỉnh Quảng Ngãi (địa bàn trước đây thuộc xã Đắk Tơ Lung và xã Đăk Ruồng, huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum). Thời gian tiếp nhận và thông báo công khai về hồ sơ diễn ra trong vòng 8 ngày làm việc, tính từ ngày 27 tháng 7 năm 2026.

Văn bản đề nghị cấp phép thăm dò của Công ty Cổ phần Toàn Kim Sơn được đăng tải trên Cổng thông tin của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Quy định công khai tiếp nhận hồ sơ thăm dò ở khu vực không đấu giá là một điểm đột phá quan trọng của hành lang pháp lý mới. Cơ chế này tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân khác có nhu cầu tham gia so sánh, lựa chọn tổ chức, cá nhân cấp phép thăm dò một cách bình đẳng, tránh cơ chế 'xin - cho' khép kín, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về tài nguyên địa chất.

Bảng tổng hợp thông tin chi tiết hồ sơ đề nghị cấp phép thăm dò

Năng lực doanh nghiệp và yêu cầu thẩm định hồ sơ kỹ thuật

Hồ sơ chính thức do Giám đốc Nguyễn Mạnh Hùng ký ngày 31/07/2026 tại Lào Cai cho biết, Công ty Cổ phần Toàn Kim Sơn có trụ sở chính tại Tổ 3, phường Trung Tâm, tỉnh Lào Cai; thành lập từ năm 2013 và đã qua 7 lần đăng ký thay đổi thông tin doanh nghiệp (lần gần nhất tháng 09/2025).

Doanh nghiệp đã chủ động phối hợp với đơn vị chuyên môn là Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Địa chất Khoáng sản miền Bắc thông qua Hợp đồng tư vấn kinh tế - kỹ thuật số 2407/HĐKTKT ký ngày 24/07/2026 để lập Đề án thăm dò địa chất trên diện tích 73,1 ha.

Theo góc nhìn của các chuyên gia địa chất và quản lý tài nguyên của Hội Kinh tế môi trường Việt Nam thì, thăm dò khoáng sản đồng đòi hỏi năng lực kỹ thuật cao, phương pháp khoan sâu khép kín và đánh giá chính xác trữ lượng cũng như thành phần khoáng vật đi kèm. Việc đơn vị nộp hồ sơ gửi lên Bộ Nông nghiệp và Môi trường đòi hỏi Hội đồng thẩm định phải xem xét toàn diện không chỉ bản đề án thăm dò mà cả năng lực tài chính, cam kết bảo vệ môi trường và giải pháp phục hồi sinh thái sau thăm dò.

Đồng - Kim loại chiến lược trong xu thế chuyển dịch năng lượng xanh

Trong bối cảnh Việt Nam và thế giới đẩy mạnh cam kết Phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) và chuyển đổi năng lượng, Đồng (Cu) được xếp vào nhóm khoáng sản chiến lược cốt lõi. Đồng là nguyên liệu không thể thay thế trong hạ tầng truyền tải điện, năng lượng tái tạo (mặt trời, gió), sản xuất động cơ xe điện và các ngành công nghiệp phụ trợ công nghệ cao.

Tỉnh Quảng Ngãi - đặc biệt là khu vực phía Tây - sở hữu tiềm năng địa chất phong phú với các đới quặng đồng ẩn chứa giá trị kinh tế lớn. Thời gian qua, địa phương cũng đang thu hút các đề xuất đầu tư tổ hợp chế biến, tuyển luyện quặng đồng quy mô hàng nghìn tỷ đồng nhằm hình thành chuỗi giá trị khép kín từ thăm dò - khai thác - tuyển luyện đến sản xuất kim loại thành phẩm. Do đó, việc thăm dò chính xác trữ lượng tại Kon Rá (xã Đắk Kôi) có ý nghĩa bản quyền và là đầu vào quyết định cho sự phát triển của chuỗi công nghiệp luyện kim màu tại miền Trung.

Mặc dù tiềm năng kinh tế từ quặng đồng là rất lớn, song xã Đắk Kôi là địa bàn miền núi mang đặc trưng sinh thái nhạy cảm. Đây là vùng đất sở hữu hệ sinh thái rừng nguyên sinh xanh thẳm, có các dòng sông, con thác thơ mộng như Thác Kôi Tó (ở độ cao hơn 700m) và dòng sông Đăk Kôi - nơi địa phương đang tập trung quy hoạch phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và bảo tồn văn hóa đồng bào dân tộc thiểu số.

Bài toán đặt ra cho cơ quan quản lý và nhà đầu tư là phải giải quyết triệt để các xung đột lợi ích tiềm ẩn giữa hoạt động địa chất - khoáng sản và bảo tồn môi trường sinh thái: Cụ thể: Bảo vệ nguồn nước và chống sạt lở: Địa hình đồi núi dốc tại Quảng Ngãi rất dễ bị sạt lở vào mùa mưa lũ. Quá trình thi công các công trình thăm dò (mở đường, hào, giếng, khoan) cần giải pháp kiểm soát bùn thải, nước thải khoan và sạt trượt đất triệt để, không làm ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt và sản xuất của nhân dân hạ lưu; Cân bằng với quy hoạch du lịch sinh thái: Xã Đắk Kôi đang hướng tới mục tiêu phát triển du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng gắn với Thác Kôi Tó. Việc khoanh định 73,1 ha khu vực thăm dò phải đảm bảo không chồng lấn lên các khu vực bảo vệ cảnh quan, di tích hoặc hành lang bảo vệ nguồn nước; Trách nhiệm xã hội (ESG) của doanh nghiệp: Doanh nghiệp đề xuất cần cam kết đồng hành cùng cộng đồng địa phương, ưu tiên tuyển dụng lao động bản địa, hỗ trợ hạ tầng dân sinh và công khai các kết quả đánh giá tác động môi trường ngay từ giai đoạn chuẩn bị.

Khuyến nghị chính sách và góc nhìn từ Tạp chí Kinh tế Môi trường

Từ thực tiễn công khai hồ sơ đề nghị cấp phép thăm dò khoáng sản đồng Kon Rá, Tạp chí Kinh tế Môi trường đưa ra một số khuyến nghị trọng tâm:

Tăng cường thẩm định chéo: Cần kết hợp chặt chẽ giữa dữ liệu địa chất và kiểm tra thực địa sinh thái; lắng nghe ý kiến của chính quyền địa phương và cộng đồng dân cư xã Đắk Kôi trước khi đưa ra quyết định lựa chọn cấp phép.
Giám sát tuân thủ kỷ cương pháp luật: Áp dụng nghiêm các chế tài của Nghị định 193/2025/NĐ-CP và Nghị định 21/2026/NĐ-CP trong việc giám sát khối lượng thi công thăm dò thực tế, phòng chống các hành vi lợi dụng thăm dò để khai thác khoáng sản trái phép.
Thực hành quản trị ESG trong ngành khoáng sản: Khuyến khích các doanh nghiệp thăm dò, khai thác khoáng sản áp dụng bộ tiêu chí ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị), lấy phát triển bền vững và lợi ích ích nước lợi nhà làm thước đo hiệu quả dự án.