Minh bạch giá và quản lý thiết bị y tế theo toàn bộ chuỗi cung ứng

Ảnh minh hoạ

Thông tin được Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà nêu tại họp báo cung cấp thông tin về xây dựng, ban hành chính sách y tế tiêu biểu quý IV/2026 do Bộ Y tế tổ chức ngày 1/10.

Theo Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà, thiết bị y tế có hàng trăm nghìn chủng loại, khác biệt lớn về công nghệ, cấu hình, mục đích sử dụng, phạm vi sử dụng và dịch vụ bảo hành, bảo trì. Vì vậy, không thể áp dụng cơ chế Nhà nước định giá cho toàn bộ thiết bị y tế.

Định hướng của Bộ Y tế là xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về thiết bị y tế, chuẩn hóa dữ liệu trong toàn bộ chuỗi cung ứng, kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các lĩnh vực y tế, đấu thầu, hải quan, thuế và bảo hiểm y tế.

Trên hệ thống này, giá niêm yết, giá kê khai của thiết bị y tế sẽ được công khai, phục vụ truy xuất nguồn gốc, quản lý giá và công tác quản lý nhà nước. Bộ Y tế cũng nghiên cứu mở rộng danh mục thiết bị y tế mua sắm tập trung, đàm phán giá đối với các nhóm sản phẩm phù hợp.

Một nội dung mới được đặt ra là nghiên cứu mua sắm theo đánh giá tổng chi phí trong toàn bộ vòng đời thiết bị, thay vì chỉ căn cứ vào giá mua ban đầu. Cách tiếp cận này nhằm tính đến các chi phí liên quan như vận hành, bảo hành, bảo trì, linh phụ kiện, thay thế và các dịch vụ kỹ thuật đi kèm.

Ông Nguyễn Minh Lợi, Cục trưởng Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế, Bộ Y tế cho biết, trong quá trình hoàn thiện chính sách, Bộ Y tế đang định hướng quản lý giá thiết bị y tế theo vòng đời thiết bị và toàn bộ chuỗi cung ứng. Dữ liệu từ nhập khẩu, cấp phép, mua sắm, thuế, hải quan, đấu thầu đến bảo hiểm y tế sẽ từng bước được kết nối, liên thông và chia sẻ.

Theo ông Lợi, mục tiêu là đưa giá về đúng nguyên tắc, quản lý theo chuỗi cung ứng và theo vòng đời, chứ không cấm hoặc hạn chế các đơn vị phân phối. Bộ Y tế cũng đang nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế về liên thông, chia sẻ dữ liệu gắn với mã định danh của từng thiết bị y tế, qua đó tăng khả năng minh bạch chuỗi cung ứng và truy xuất nguồn gốc.

Cục trưởng Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế lưu ý, không thể đồng nhất giá kê khai, giá niêm yết với giá hình thành trong đấu thầu. Pháp luật về giá và pháp luật về đấu thầu là hai hệ thống pháp luật khác nhau.

Giá trong một gói thầu chịu tác động của nhiều yếu tố như giá nhập khẩu, chi phí đào tạo, bảo hành, bảo trì, linh phụ kiện, thay thế, số lượng mua, thời điểm thanh toán, thời điểm giao hàng và các chi phí liên quan. Vì vậy, việc công khai giá kê khai, niêm yết không có nghĩa có thể lấy nguyên mức giá đó làm giá kế hoạch hoặc giá trúng thầu.

Theo Bộ Y tế, quản lý giá thiết bị y tế lần đầu được quy định tương đối đầy đủ tại Nghị định 98/2021/NĐ-CP. Tuy nhiên, quá trình thực hiện đã phát sinh một số điểm không còn phù hợp với thực tiễn.

Bộ Y tế cho rằng cần thể chế hóa các nguyên tắc quản lý giá ở cấp độ luật, tạo cơ sở pháp lý để tiếp tục quy định cụ thể đối với lĩnh vực thiết bị y tế. Dự thảo sửa đổi hiện đã được lấy ý kiến rộng rãi và dự kiến trình Chính phủ trong tháng 10.