Ngành công thương đặt mục tiêu giảm nhập siêu xuống dưới 10 tỷ USD

Toàn cảnh hội nghị. Nguồn: Bộ Công Thương

Tại Hội nghị của Bộ Công Thương sơ kết nhiệm vụ quý III, triển khai nhiệm vụ tháng 10 và phương hướng nhiệm vụ quý IV/2026 do Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng chủ trì chiều 30/9, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính Bùi Huy Sơn cho biết, tại Nghị quyết số 01/NQ-CP, Bộ Công Thương được giao 8 chỉ tiêu tăng trưởng. Hết 9 tháng năm 2026, 6/8 chỉ tiêu đạt hoặc vượt mục tiêu, gồm 3 chỉ tiêu vượt và 3 chỉ tiêu đạt.

Về tình hình sản xuất công nghiệp và thương mại, sau 9 tháng đầu năm 2026, hoạt động sản xuất, thương mại và năng lượng nhìn chung duy trì xu hướng tích cực, song mức độ phục hồi và chất lượng tăng trưởng giữa các lĩnh vực còn phân hóa.

Cụ thể, sản xuất công nghiệp (IIP) 9 tháng đầu năm 2026 dự kiến tăng 12,1 - 12,2%, cơ bản bám sát kịch bản tăng trưởng. Thị trường trong nước tiếp tục là điểm tựa với tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng khoảng 13,1 - 13,6%.

Trong kỳ, xuất khẩu ghi nhận tăng mạnh 24% so với 9 tháng đầu năm 2025, là động lực nổi bật của ngành. Dù vậy, chất lượng tăng trưởng ở lĩnh vực này chưa đồng đều, cán cân thương mại nhập siêu ở mức 21,83 tỷ USD.

Điện và năng lượng cơ bản được bảo đảm, tuy nhiên theo Vụ trưởng Bùi Huy Sơn, tiến độ bổ sung công suất nguồn vẫn là điểm cần lưu ý.

Bên cạnh đó, thương mại điện tử tiếp tục phát triển nhưng chưa đồng đều; tỷ lệ doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử đạt 68% (vượt kế hoạch), tuy nhiên quy mô thị trường B2C mới chưa đạt mục tiêu.

Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính Bùi Huy Sơn. Nguồn: Bộ Công Thương

Phát huy các động lực tăng trưởng mới

Phát biểu kết luận tại hội nghị, Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng đánh giá cao những kết quả toàn ngành đạt được trên các lĩnh vực công nghiệp, thương mại và năng lượng. Bộ trưởng khẳng định, ngành công thương đã hoàn thành và đạt được những kết quả khá toàn diện, góp phần bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, các cân đối lớn của nền kinh tế, đặc biệt là bảo đảm an ninh năng lượng.

Tuy nhiên, trong những tháng cuối năm, ngành công thương tiếp tục phải đối mặt với nhiều thách thức. Theo Nghị quyết số 01/NQ-CP, Bộ Công Thương được giao 8 chỉ tiêu tăng trưởng. Đến hết 9 tháng, vẫn còn 2 chỉ tiêu chưa đạt mục tiêu, trong đó bao gồm tổng công suất nguồn điện và tăng trưởng thương mại điện tử. Đây là những thách thức lớn, đòi hỏi toàn ngành tiếp tục nỗ lực để hoàn thành mục tiêu đề ra.

Ngành cũng chịu áp lực từ những yếu tố bên ngoài như thương mại toàn cầu biến động khó lường, lạm phát và biến đổi khí hậu, điều này đặt ra yêu cầu ngành phải chủ động nhận diện, dự báo và có giải pháp ứng phó phù hợp trong những tháng cuối năm.

Theo người đứng đầu ngành công thương, để đạt được các mục tiêu đã đề ra, ngành cần xây dựng bộ giải pháp điều hành cho quý IV, dựa trên dư địa và các động lực tăng trưởng. Bên cạnh những động lực truyền thống đã cận biên, ngành cần rà soát, xác định và phát huy những động lực tăng trưởng mới, tạo thêm dư địa để hoàn thành các mục tiêu đề ra.

4 nhóm nhiệm vụ chính

Trên tinh thần đó, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng chỉ đạo và yêu cầu các đơn vị thuộc Bộ, các tập đoàn, doanh nghiệp và Sở Công Thương các tỉnh, thành phố tập trung thực hiện các nhóm nhiệm vụ.

Trước hết, liên quan đến thể chế và hệ thống pháp luật, Bộ trưởng chỉ đạo Vụ Pháp chế cần tập trung đơn giản hóa thủ tục, xử lý những khó khăn trong giải quyết công việc hành chính, trên cơ sở kế hoạch quý IV và những khó khăn, thách thức đã được nhận diện.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh, mục tiêu đặt ra là hoàn thành 100% nhiệm vụ xây dựng thể chế, xây dựng pháp luật.

Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng chỉ đạo tại hội nghị. Nguồn: Bộ Công Thương

Về lĩnh vực công nghiệp, năng lượng, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho rằng, mục tiêu cao nhất là trong mọi tình huống không được để đứt gãy, không để thiếu năng lượng và cũng không để giá năng lượng tăng cao và mục tiêu này phải đồng bộ với lộ trình dịch chuyển năng lượng. Đây là những khía cạnh quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng.

Để thực hiện được, yêu cầu đặt ra là phải hoàn thiện thể chế, chính vì vậy Bộ trưởng lưu ý ưu tiên cao nhất trong quý IV/2026 là dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực và hoàn thiện các nội dung còn tồn tại trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh.

Đối với lĩnh vực địa chất, khoáng sản mới tiếp nhận, người đứng đầu ngành công thương đề nghị tất cả các đơn vị trong Bộ nghiên cứu thêm về chức năng, nhiệm vụ của đơn vị mình để phối hợp với Cục Địa chất và Khoáng sản, cùng chia sẻ và phối hợp trong quá trình thực hiện công việc, đặc biệt là công tác xây dựng pháp luật.

Riêng với lĩnh vực công nghiệp, Bộ trưởng đề nghị đánh giá và nhìn rõ lại toàn bộ bức tranh công nghiệp của đất nước, từ đó xây dựng lại chính sách về công nghiệp, chú trọng phát triển khu công nghiệp.

Về nhóm nhiệm vụ liên quan đến phát triển thị trường trong nước, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng đề nghị, trong quý IV, ngành tiếp tục hoàn thiện thể chế, hoàn thiện dự thảo Nghị định thay thế các Nghị định của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu; tập trung hoàn thiện dự án Luật.

Đối với mục tiêu tăng trưởng bán lẻ trong cơ cấu thương mại trong nước, mục tiêu đặt ra là 14%. Ngành sẽ phải tập trung thúc đẩy tiêu dùng và bán lẻ trong nước, tổ chức các chương trình xúc tiến thương mại, hội chợ; phối hợp với Sở Công Thương các tỉnh, thành để triển khai tại địa phương.

Liên quan đến xuất nhập khẩu và phát triển thị trường nước ngoài, trong những tháng cuối năm, mục tiêu đặt ra là giảm nhập siêu xuống dưới 10 tỷ USD. Bộ trưởng cho rằng cần tận dụng hiệu quả các FTA đã ký kết, mở rộng dư địa tại các thị trường còn tiềm năng.

Đồng thời, ngành tập trung vào các công tác phòng vệ thương mại, tăng cường cảnh báo sớm, chia sẻ thông tin, kết nối với các địa phương để xử lý các vấn đề liên quan đến điều tra thương mại. Bên cạnh đó, phối hợp chặt chẽ với các hiệp hội, doanh nghiệp và cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp và nền kinh tế.

Về thương mại điện tử, người đứng đầu ngành nhấn mạnh về mục tiêu tăng trưởng phải đạt ít nhất 21% và phải tận dụng lợi thế của hệ thống pháp luật về thương mại để thúc đẩy phát triển lĩnh vực này.

Đối với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, Bộ trưởng đề nghị các Thương vụ tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động, cập nhật kết quả định kỳ, đặc biệt các địa bàn, thị trường có yếu tố đặc thù. Các đơn vị tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin với các Cục, Vụ trong nước cũng như các Thương vụ tại những địa bàn khác để trao đổi thông tin, bổ trợ cho nhau.

Đối với các Sở Công Thương, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng đề nghị các tỉnh, thành phố nắm chắc địa bàn của mình trong lĩnh vực công thương, tham mưu cho UBND các tỉnh, thành phố về tổ chức, quy hoạch, bảo đảm đồng bộ với các quy hoạch của ngành.

Về công tác truyền thông, người đứng đầu ngành yêu cầu tiếp tục đổi mới, chủ động tuyên truyền chính sách, kết quả và những đóng góp của ngành, nhất là trong cải cách thể chế, thủ tục hành chính, qua đó nâng cao hiệu quả công tác truyền thông của Bộ.