Mở 'cánh cửa số' cho học sinh vùng nông thôn

Học sinh vùng nông thôn và cơ hội nâng cao kỹ năng công nghệ.

Từ phòng máy đến không gian sáng tạo

Tháng 9/2026, Trung tâm Sáng tạo GNI (GNiHub) được ra mắt tại Trường THPT Sơn Nam, xã Sơn Thủy, tỉnh Tuyên Quang. Công trình nằm trong khuôn khổ dự án “Trung tâm Sáng tạo: Công nghệ thông tin và định hướng nghề nghiệp cho thanh niên nông thôn” do Tổ chức Good Neighbors International (GNI) tại Việt Nam triển khai.

Điểm đáng chú ý của GNiHub không chỉ nằm ở hệ thống cơ sở vật chất được đầu tư đồng bộ, mà ở cách không gian này được định hướng vận hành. Từ một phòng máy phục vụ các tiết học Tin học, nhà trường có thêm môi trường để học sinh học tập, thực hành, trải nghiệm công nghệ và từng bước hình thành những ý tưởng, sản phẩm gắn với thực tiễn.

Trước khi GNiHub được triển khai, Trường THPT Sơn Nam có phòng máy với 30 máy tính. Với nhu cầu học tập của đông học sinh, phòng máy được sử dụng khoảng 35–40 tiết mỗi tuần. Tần suất này cho thấy nhu cầu tiếp cận công nghệ, đặc biệt là nhu cầu thực hành, ngày càng lớn.

Phòng máy và không gian phục vụ học tập.

Trong khi đó, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và những thay đổi nhanh chóng của thị trường lao động đang đặt ra yêu cầu mới đối với giáo dục. Học sinh không chỉ cần kiến thức trong sách giáo khoa mà còn phải có năng lực số, khả năng thích ứng, tư duy sáng tạo, kỹ năng làm việc nhóm và hiểu biết về thế giới nghề nghiệp.

Với Trường THPT Sơn Nam, một ngôi trường còn nhiều khó khăn, việc có thêm không gian học tập hiện đại vì thế mang ý nghĩa thiết thực.

Ông Lý Văn Công - Hiệu trưởng Trường THPT Sơn Nam cho rằng, đối với một ngôi trường trên địa bàn còn nhiều khó khăn, việc sở hữu một cơ sở vật chất sáng tạo, đồng bộ là mong ước của thầy và trò. Sự đồng hành của GNI không chỉ là hỗ trợ về mặt vật chất mà còn thể hiện sự quan tâm, kết nối và đầu tư cho thế hệ tương lai của địa phương.

“Các em hãy chủ động, sáng tạo, đam mê, tư duy, dám sáng tạo và không ngừng học hỏi để trưởng thành hơn mỗi ngày”, Hiệu trưởng Trường THPT Sơn Nam nhắn nhủ học sinh khi nói về cách khai thác không gian mới.

Theo thiết kế, GNiHub có tổng diện tích 400m², gồm hai tầng với các phòng máy và không gian phục vụ học tập, trải nghiệm công nghệ, STEM, sáng tạo và đào tạo. Trung tâm được trang bị máy tính, thiết bị công nghệ, thiết bị livestream, tivi, nội thất và hệ thống mạng, tạo điều kiện để học sinh tiếp cận nhiều hình thức học tập, thực hành. Nhà trường cũng cam kết quản lý, vận hành và đưa GNiHub vào các hoạt động dạy – học một cách thiết thực, sáng tạo, bền vững.

Công nghệ mở rộng đường đến tương lai

Nếu cơ sở vật chất là nền tảng, thì chương trình đào tạo mới là phần tạo nên giá trị lâu dài của GNiHub.

Trong khuôn khổ dự án, GNI xây dựng chương trình “Công nghệ và tương lai GNI”, tập trung vào 4 nhóm nội dung gồm công nghệ thông tin cơ bản; trí tuệ nhân tạo và ứng dụng AI; lập trình; công nghệ truyền thông như video, TikTok, livestream.

Điểm khác biệt là học sinh không chỉ được hướng dẫn sử dụng công nghệ mà còn được tiếp cận công nghệ dưới góc độ sáng tạo và nghề nghiệp.

Hình thành những ước mơ nghề nghiệp.

Tại GNiHub, các em được khuyến khích khám phá, đặt câu hỏi, tư duy, làm việc cùng nhau và biến ý tưởng thành sản phẩm, dự án thực tế. Qua đó, kiến thức công nghệ được kết nối với những vấn đề gần gũi trong học tập và đời sống.

Đại diện GNI, Mr. Cho chia sẻ, trong bối cảnh Chính phủ và ngành Giáo dục Việt Nam đang thúc đẩy chuyển đổi số, thế giới công nghệ thay đổi từng ngày thì khoảng cách về cơ hội tiếp cận công nghệ cũng có thể trở thành khoảng cách về học tập và nghề nghiệp. Vì vậy, GNI mong muốn GNiHub góp phần thu hẹp khoảng cách đó, đặc biệt đối với thanh thiếu niên khu vực nông thôn.

Năm 2026, chương trình được xây dựng và thử nghiệm với 2 lớp, mỗi lớp khoảng 35 học sinh. Sau giai đoạn thử nghiệm, nội dung sẽ tiếp tục được hoàn thiện, mở rộng trong những năm tiếp theo. GNI cũng hướng tới xây dựng đội ngũ giáo viên nòng cốt có khả năng tiếp tục triển khai chương trình tại nhà trường.

Cùng với đào tạo, GNiHub dự kiến tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, cuộc thi công nghệ, hội thảo, diễn đàn, ngày hội hướng nghiệp và sáng tạo công nghệ; đồng thời kết nối học sinh với trường đại học, doanh nghiệp và chuyên gia.

GNiHub dự kiến mang lại lợi ích trực tiếp cho 1.980 người và gián tiếp cho khoảng 3.000 người, trong đó có 376 trẻ em thuộc chương trình bảo trợ của GNI.

Từ phạm vi một trường học, không gian này được kỳ vọng từng bước mở rộng cơ hội tiếp cận cho thanh thiếu niên và cộng đồng tại Tuyên Quang cũng như các địa bàn dự án khác của GNI.

Ở góc độ giáo dục, giá trị của GNiHub vì thế không nằm ở số lượng máy tính hay diện tích công trình, mà ở khả năng biến thiết bị thành cơ hội học tập. Một chiếc máy tính chỉ thực sự có ý nghĩa khi học sinh được sử dụng để tìm hiểu, thử nghiệm, sáng tạo và giải quyết vấn đề; một phòng học công nghệ chỉ thực sự sống động khi nơi đó có những câu hỏi mới, những sản phẩm mới và những ước mơ nghề nghiệp được hình thành.

Với học sinh nông thôn, cơ hội ấy càng có ý nghĩa khi điều kiện tiếp cận công nghệ và thông tin nghề nghiệp vẫn còn những khoảng cách nhất định so với khu vực đô thị.