Phụ huynh Việt Nam ngày càng lên kế hoạch học tập sớm hơn cho con cái

(Ảnh minh hoạ: Vietnam+)

Phụ huynh mong muốn con được giáo dục toàn diện và ngày càng lập kế hoạch sớm hơn để chuẩn bị cho tương lai của con là kết quả khảo sát được công bố tại diễn đàn Giáo dục Việt Nam 2026: Chất lượng và tương lai của giáo dục. Diễn đàn do Hiệp hội Doanh nghiệp Anh tại Việt Nam tổ chức hôm nay, 6/10, tại Hà Nội.

Theo các chuyên gia, điều đó đặt ra áp lực rất lớn với các nhà trường, đặc biệt là giáo dục đại học.

Yêu cầu về giáo dục toàn diện

Tại diễn đàn, công bố Báo cáo Thị trường giáo dục Việt Nam – nghiên cứu về nhu cầu, kỳ vọng của phụ huynh và học sinh với các nhà trường - bà Sylvia Putri, Trưởng phòng khối Giáo dục tại Decision Lab cho hay phụ huynh, học sinh ngày càng yêu cầu cao hơn về giáo dục toàn diện và chuẩn bị sớm hơn cho kế hoạch giáo dục.

Phụ huynh mong muốn trong hiện tại, con đi học phải vui nhưng trong tương lai phải có công việc ổn định. Phụ huynh tin rằng việc đi học hào hứng, vui vẻ, tự tin sẽ thúc đẩy nhiệt huyết, óc khám phá, khả năng sáng tạo của trẻ. Học sinh không chỉ phải được trang bị kiến thức, phụ huynh mong muốn con được trang bị các giá trị đạo đức, khả năng giải quyết vấn đề, tư duy phản biện, kỹ năng mềm và các mối quan hệ xã hội để có thể tăng khả năng cạnh tranh trong cơ hội việc làm.

Trong tương lai, phụ huynh mong con trở thành người có kỹ năng sống độc lập, biết giải quyết vấn đề, có kỹ năng giao tiếp, khả năng ngôn ngữ tốt hơn, cụ thể là tiếng Anh.

Với những mong mỏi đó, phụ huynh Việt Nam thường lập kế hoạch chỉn chu và ngày càng sớm hơn cho tương lai của con, như việc sẽ học đại học ở đâu. Dù phần lớn việc chuẩn bị về tài chính vẫn dựa vào tiền tiết kiệm nhưng đã có sự đa dạng hơn khi nhiều phụ huynh sử dụng các chương trình bảo hiểm giáo dục.

Bà Sylvia Putri chia sẻ báo cáo tại diễn đàn. (Ảnh: Vietnam+)

Tỷ lệ phụ huynh mong muốn cho con đi học ở các trường quốc tế cũng tăng gấp đôi. Các phụ huynh cũng hướng đến môi trường học tập quốc tế ngay tại Việt Nam vì chi phí rẻ hơn và vẫn được gần con cái. Phụ huynh là người tài trợ cho việc học của con, cũng là người tư vấn cho con và hỗ trợ liên tục cho con cái.

Ở góc nhìn người học, sinh viên mong muốn có kiến thức chuyên môn tốt, tự tin để có thể thu hút nhà tuyển dụng. Quan tâm đến tỷ lệ có việc làm nên sinh viên cố gắng rất nhiều để có thể làm nổi bật hồ sơ, từ việc đi làm thêm, học thêm, tham gia các cuộc “chạy đua” để có các chứng nhận bổ sung bên cạnh văn bằng.

Khảo sát từ các sinh viên đã ra trường cho thấy có nhiều kỹ năng thực tế ở môi trường làm việc thực tế mà sinh viên không biết, từ việc giao tiếp với sếp, cách viết báo cáo… “Vì vậy, nếu quay trở lại thời sinh viên, họ mong muốn được đào tạo kỹ năng mềm, được tham gia các chương trình tập sự nhiều hơn, các hoạt động ngoại khóa phù hợp với chương trình thực tế. Điều đó không chỉ giúp họ có công việc ổn định mà còn chứng tỏ được bản thân,” bà Sylvia Putri nói.

Từ kết quả khảo sát, bà Sylvia Putri cho hay điểm chung giữa các học sinh và phụ huynh đều mong muốn các nhà trường trang bị kỹ năng chuyên môn, ngoại ngữ, kỹ năng mềm. Điểm khác là phụ huynh mong con tích luỹ nhiều hơn các năng lực phụ trợ như công nghệ, lập trình, nhưng đó có thể không phải là điều thực sự cần, trong khi sinh viên thiếu hụt những kỹ năng thiết thực. “Điều đó cho thấy khoảng trống trong việc nâng cao hiểu biết về nhu cầu thực sự của thị trường lao động,” bà Sylvia Putri nhận định.

Áp lực cho các nhà trường

Từ kết quả điều tra nghiên cứu trên, bà Sylvia Putri cho rằng trường đại học không chỉ cần tập trung về kiến thức chuyên môn mà còn cần cập nhật kiến thức thực tế hơn. Khi kỳ vọng của phụ huynh, học sinh nhiều hơn, đại học càng chịu áp lực lớn hơn khi đóng vai trò là cầu nối giữa ước mơ của gia đình và hiện thực trong tương lai của người học.

Chia sẻ về vấn đề này, các chuyên gia cho rằng thách thức này càng lớn hơn trong một thế giới bất định, khi các kỹ năng hôm nay có thể không còn phù hợp với ngày mai và những gì sinh viên cần khi ra trường có khi hôm nay còn chưa hiện hữu.

Các diễn giả chia sẻ tại diễn đàn. (Ảnh: Vietnam+)

Ông Paul Julian Bennett, Giám đốc điều hành khối Marketing và Tuyển sinh Trường Đại học Anh quốc Việt Nam cho rằng việc chuẩn bị cho người học một công việc cố định không còn đủ để định nghĩa về năng lực nghề nghiệp. Phụ huynh mong muốn con cái được tự do lựa chọn hướng đi, còn nhà tuyển dụng tìm kiếm những nhân sự tốt nghiệp có khả năng tạo ra giá trị thiết thực. Vì vậy, các trường đại học phải chủ động phát triển năng lực cho sinh viên thông qua việc kết nối nền tảng học thuật vững chắc với kỹ năng chuyên môn, kỹ năng mềm, trải nghiệm thực tế và tư duy toàn cầu.

Cũng theo ông Paul Julian Bennett, trước đây, các trường đại học “rất kiêu ngạo”, đợi sinh viên đến để đào tạo, nhưng bây giờ, trường đại học phải tìm hiểu thị trường cần gì, người học cần gì để thu hút sinh viên. Trường phải liên tục duy trì và không ngừng nâng cao chất lượng, trong đó có yêu cầu làm thế nào để sinh viên có thể sẵn sàng tham gia vào thế giới việc làm ngay sau khi tốt nghiệp. Bên cạnh kiến thức chuyên môn, Trường Đại học Anh quốc Việt Nam đang nhấn mạnh đào tạo kỹ năng mềm để lấp đầy khoảng trống cho sinh viên.

Tại hội thảo, các diễn giả cũng đi sâu phân tích mục tiêu và rào cản quốc tế hóa trong giáo dục, các giải pháp nâng cao năng lực nghề nghiệp.

Theo Phó giáo sư Nguyễn Thu Thuỷ, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo, giáo dục đại học của Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ với nhu cầu lớn về nâng cao chất lượng nhân lực, đặc biệt là ở các ngành then chốt và việc đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Phó giáo sư Nguyễn Thu Thuỷ, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo phát biểu tại sự kiện. (Ảnh: Vietnam+)

Hợp tác và hội nhập quốc tế trong giáo dục và đào tạo, đặc biệt là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp đang là một trong những mục tiêu trọng tâm trong chiến lược phát triển giáo dục của Việt Nam. Vì vậy, diễn đàn là cơ hội để các bên cùng chia sẻ các ý kiến để thúc đẩy hơn nữa sự hợp tác giữa hai bên.

Cũng theo Phó giáo sư Nguyễn Thu Thủy, thông qua diễn đàn, các bên sẽ có thể để đưa ra được những mô hình hợp tác mới ngày càng hiệu quả, bền vững, có tác động tích cực và ngày càng gắn kết thêm mối quan hệ hợp tác chiến lược giữa Việt Nam và Vương quốc Anh.

Diễn đàn Giáo dục Việt Nam 2026 là sự kiện mở đầu cho chuỗi hoạt động của Phái đoàn Giáo dục Vương quốc Anh trong chuyến công tác tại Hà Nội. Nằm trong khuôn khổ chương trình làm việc song phương, Đại sứ quán Anh, Tổng Lãnh sự quán Anh và BritCham Việt Nam sẽ tiếp tục tham gia Hội nghị Quốc tế về Hợp tác Giáo dục trong Kỷ nguyên số và Triển lãm Giáo dục và Công nghệ Giáo dục sẽ được tổ chức trong hai ngày 8 và 9/10./.