Mô hình Quỹ đầu tư quốc gia định hình tương lai kinh tế

Chuyển mình từ mô hình quản lý vốn nhà nước sang Quỹ đầu tư quốc gia, SCIC sẽ đóng vai trò chiến lược trong việc thúc đẩy các dự án công nghệ, đổi mới sáng tạo

Hình thành Qũy đầu tư quốc gia: Lợi ích kép cho nền kinh tế

Theo Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước, tái cơ cấu Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) không chỉ đơn giản là nâng cao hiệu quả quản lý vốn nhà nước mà còn mở ra triển vọng cho việc hình thành một Quỹ đầu tư quốc gia mạnh mẽ, chuyên nghiệp. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc nâng cao chất lượng hoạt động của SCIC, mở rộng phạm vi hoạt động và hỗ trợ nền kinh tế trong việc đầu tư vào các lĩnh vực chiến lược.

SCIC hiện tại quản lý hơn 100 doanh nghiệp với tổng giá trị thị trường ước tính khoảng 8 tỷ USD. Mô hình quỹ đầu tư quốc gia dự kiến sẽ tập trung vào các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và các ngành công nghiệp có ý nghĩa quan trọng đối với nền kinh tế. Thay vì chỉ tham gia vào việc thoái vốn hay nắm giữ cổ phần, SCIC sẽ đóng vai trò nhà đầu tư chiến lược, chủ động phân bổ nguồn vốn vào các dự án có tiềm năng phát triển mạnh, góp phần thúc đẩy nền kinh tế đi đúng hướng.

Quỹ đầu tư quốc gia được hình thành từ việc cơ cấu lại vốn tại các doanh nghiệp nhà nước và các nguồn lực khác do Nhà nước giao. Nguồn vốn này sẽ được sử dụng để đầu tư vào các doanh nghiệp có quy mô lớn, các dự án trong lĩnh vực công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đây là những yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam trong thời gian tới. Bên cạnh đó, SCIC cũng có thể hỗ trợ doanh nghiệp nhà nước đầu tư ra nước ngoài, thực hiện các thương vụ mua bán, sáp nhập nhằm tiếp cận công nghệ mới, công nghệ lõi hay các ngành công nghiệp chiến lược.

Một điểm đặc biệt trong chủ trương tái cơ cấu SCIC là việc SCIC không còn chỉ thực hiện các hoạt động quản lý vốn đơn thuần như trước, mà sẽ dần chuyển mình thành một tổ chức đầu tư chiến lược. Điều này tương tự như các mô hình quỹ đầu tư quốc gia tại Singapore, Na Uy, hay các quốc gia Trung Đông, nơi quỹ đầu tư quốc gia đã trở thành trụ cột quan trọng của nền kinh tế.

PGS.TS. Lê Đình Hải, trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, việc tái cơ cấu SCIC không chỉ đơn giản là cải thiện hiệu quả hoạt động mà còn tạo điều kiện để tổ chức này trở thành một công cụ quan trọng trong việc dẫn dắt nền kinh tế phát triển. Thông qua các khoản đầu tư chiến lược, SCIC sẽ giúp nền kinh tế gia tăng năng lực cạnh tranh, đồng thời bảo vệ và phát triển tài sản nhà nước.

SCIC cũng sẽ thực hiện các cơ chế giám sát độc lập nhằm đảm bảo rằng quá trình chuyển giao và quản lý vốn diễn ra minh bạch, đúng giá trị thị trường và tuân thủ pháp luật. Việc này sẽ giúp tránh tình trạng thất thoát vốn, nâng cao hiệu quả đầu tư và đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động của các doanh nghiệp nhà nước.

Chuyển hướng từ Quản lý vốn Nhà nước sang đầu tư chiến lược

Ông Lê Thanh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc SCIC, nhấn mạnh rằng Nghị quyết 79 là cột mốc quan trọng trong việc thay đổi nhận thức về vai trò của vốn nhà nước trong nền kinh tế. Đây là lần đầu tiên, khái niệm “Quỹ đầu tư quốc gia” được chính thức đề cập trong một nghị quyết của Bộ Chính trị, mở ra triển vọng mới cho mô hình quản lý vốn nhà nước.

Theo ông Tuấn, SCIC cần phải nhìn nhận lại toàn bộ quá trình hoạt động và tự đánh giá năng lực để thích ứng với yêu cầu mới của Đảng, Nhà nước và Chính phủ. Quỹ đầu tư quốc gia này sẽ không chỉ tập trung vào việc tăng trưởng giá trị tài sản ngắn hạn mà còn chú trọng vào việc gia tăng giá trị tài sản ròng của danh mục đầu tư dài hạn.

Theo các chuyên gia, những lĩnh vực ưu tiên đầu tư trong giai đoạn tới sẽ bao gồm công nghệ cao, chuyển đổi số, và các ngành công nghiệp chiến lược khác. Quỹ cũng có thể tham gia vào các thương vụ mua bán và sáp nhập nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận công nghệ mới, tăng cường khả năng cạnh tranh quốc tế.

Đặc biệt, việc tham gia vào các lĩnh vực công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ giúp nền kinh tế Việt Nam hội nhập nhanh hơn với nền kinh tế số toàn cầu. Bên cạnh đó, việc hỗ trợ các doanh nghiệp nhà nước đầu tư ra nước ngoài cũng sẽ giúp nâng cao tầm vóc quốc gia trên trường quốc tế.

Một trong những kỳ vọng lớn từ việc xây dựng Quỹ đầu tư quốc gia là khả năng tạo ra nguồn vốn dài hạn cho các doanh nghiệp tiềm năng, đặc biệt là các doanh nghiệp tư nhân đang cần nguồn vốn để mở rộng quy mô và phát triển. Quỹ đầu tư quốc gia sẽ là một nguồn vốn dẫn dắt, giúp các doanh nghiệp này vượt qua khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng truyền thống.

Mặt khác, theo ông Trần Anh Tùng, Trường Đại học Kinh tế - Tài chính TP. Hồ Chí Minh cho rằng, nếu được vận hành hiệu quả, quỹ đầu tư quốc gia sẽ là động lực thúc đẩy nền kinh tế, đặc biệt trong việc giúp các doanh nghiệp phát triển mạnh mẽ hơn. Đặc biệt đối với các doanh nghiệp có tiềm năng lớn nhưng thiếu nguồn vốn dài hạn, quỹ sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giúp họ hiện thực hóa các dự án lớn, mở rộng thị trường và gia tăng khả năng cạnh tranh.

Như vậy, việc hình thành Quỹ đầu tư quốc gia là một bước tiến quan trọng, không chỉ trong việc quản lý và sử dụng hiệu quả vốn nhà nước, mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam trong tương lai.

Phan Hà