Mở hướng sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số Tuyên Quang

Việc đưa kiến thức, kỹ năng sản xuất đến tận thôn, bản giúp người dân từng bước thay đổi phương thức canh tác, nâng cao hiệu quả kinh tế hộ gia đình, tạo việc làm tại chỗ, phát triển sinh kế bền vững.

Người dân khu vực Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, chăm sóc rừng trồng, phát triển sinh kế từ kinh tế lâm nghiệp.

Người dân khu vực Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, chăm sóc rừng trồng, phát triển sinh kế từ kinh tế lâm nghiệp.

Tận dụng lợi thế đất rừng và sản xuất nông nghiệp, Tuyên Quang chú trọng tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn kỹ thuật trồng rừng, chăn nuôi cho lao động vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Việc đưa kiến thức, kỹ năng sản xuất đến tận thôn, bản giúp người dân từng bước thay đổi phương thức canh tác, nâng cao hiệu quả kinh tế hộ gia đình, tạo việc làm tại chỗ và phát triển sinh kế bền vững.

Đưa kỹ thuật trồng rừng đến gần người dân

Tại các địa bàn miền núi Tuyên Quang, trồng rừng là một trong những sinh kế quan trọng của người dân. Tuy nhiên, để nâng cao giá trị kinh tế từ rừng, người lao động cần được trang bị kiến thức về lựa chọn giống, kỹ thuật trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh và quản lý rừng bền vững. Vì vậy, việc đào tạo nghề, tập huấn kỹ thuật lâm nghiệp được địa phương chú trọng triển khai theo hướng phù hợp với điều kiện sản xuất thực tế.

Tại khu vực Yên Sơn, các lớp đào tạo, tập huấn kỹ thuật trồng rừng, chăm sóc cây chè, trồng trọt và chăn nuôi được tổ chức ngay tại thôn, bản, ưu tiên địa bàn đông đồng bào dân tộc thiểu số. Nội dung đào tạo chú trọng thực hành, hướng dẫn kỹ thuật phù hợp với điều kiện sản xuất, giúp người dân áp dụng kiến thức vào phát triển kinh tế gia đình.

Đáng chú ý, trên 80% học viên sau học nghề có việc làm hoặc biết vận dụng kiến thức vào sản xuất, kinh doanh. Kết quả này cho thấy hiệu quả của việc đào tạo nghề gắn với nhu cầu thực tế, góp phần tạo việc làm tại chỗ, nâng cao thu nhập và phát triển sinh kế cho đồng bào miền núi.

Tại xã Tân Mỹ, mô hình trồng rừng theo tiêu chuẩn quản lý rừng bền vững FSC (trồng, quản lý và khai thác rừng tuân thủ theo các bộ tiêu chuẩn về phát triển rừng bền vững do FSC - Hội đồng Quản lý Rừng đặt ra) đang được nhiều hộ dân phát triển. Năm 2025, toàn xã có khoảng 3.800 ha rừng FSC với 1.680 hộ tham gia. Riêng thôn Bản Giảo có 64 trong tổng số 91 hộ tham gia trồng rừng theo tiêu chuẩn này, với diện tích gần 300 ha.

Gia đình ông Phùng Văn Quyết, thôn Bản Giảo, là một trong những hộ phát triển mô hình trồng rừng FSC, với diện tích 12 ha. Sau chu kỳ khai thác đầu tiên, gia đình tiếp tục trồng gối vụ, duy trì sản xuất.

Theo thông tin công bố, mỗi ha rừng mang lại nguồn thu từ 60-100 triệu đồng sau khi trừ chi phí. Cũng tại xã Tân Mỹ, gia đình ông Vũ Xuân Tiến, thôn Hùng Cường, đang chăm sóc 3,3ha rừng FSC.

Theo ông Tiến, mỗi ha rừng có thể mang lại thu nhập trên 100 triệu đồng trong một chu kỳ khai thác, cao hơn khoảng 5-10% so với phương thức trồng rừng thông thường. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả, người trồng rừng phải tuân thủ quy trình kỹ thuật, kéo dài chu kỳ khai thác khoảng 7-8 năm và đầu tư chăm sóc thường xuyên. Ông Tiến mong muốn tiếp tục được hỗ trợ vốn vay, hướng dẫn kỹ thuật để duy trì và mở rộng sản xuất.

Những mô hình này cho thấy, cùng với nguồn vốn, việc nâng cao kiến thức và kỹ năng sản xuất có ý nghĩa quan trọng, giúp người dân chuyển từ trồng rừng theo kinh nghiệm sang áp dụng quy trình kỹ thuật, hướng tới nâng cao chất lượng sản phẩm và giá trị kinh tế.

Tập huấn chăn nuôi, tạo sinh kế tại chỗ

Bên cạnh phát triển kinh tế rừng, các hoạt động tập huấn kỹ thuật chăn nuôi cũng được triển khai tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi Tuyên Quang, gắn với những giống vật nuôi phù hợp điều kiện tự nhiên, tập quán sản xuất của địa phương.

Tháng 8/2026, xã Thượng Nông triển khai ba dự án hỗ trợ phát triển sản xuất cộng đồng, với 104 hộ dân tham gia. Các mô hình tập trung vào chăn nuôi gà đen, dê và lợn đen, tận dụng lợi thế giống vật nuôi bản địa để phát triển kinh tế hộ gia đình. Trong đó, mô hình nuôi gà đen tại thôn Bản Khoan và Nà Tà có 23 hộ tham gia; mô hình nuôi dê tại thôn Thượng Giáp và Bản Cưởm có 28 hộ; mô hình nuôi lợn đen tại các thôn Nà Tà, Bản Cưởm và Bản Giòong có 53 hộ tham gia.

Điểm đáng chú ý là các hộ không chỉ được hỗ trợ con giống, thức ăn và vật tư mà còn được tập huấn kỹ thuật làm chuồng trại, chăm sóc vật nuôi, phòng chống dịch bệnh và tận dụng nguồn thức ăn tại chỗ.

Thông qua tập huấn, người dân có thêm kiến thức để chủ động chăm sóc đàn vật nuôi, hạn chế rủi ro dịch bệnh và từng bước thay đổi phương thức chăn nuôi nhỏ lẻ.

Việc lựa chọn các giống gà đen, dê, lợn đen phù hợp với điều kiện địa phương cũng tạo thuận lợi để các hộ duy trì sản xuất sau khi kết thúc hỗ trợ. Đối với lao động dân tộc thiểu số, nhất là những người khó có điều kiện tham gia các khóa học xa nơi cư trú, hình thức hướng dẫn kỹ thuật ngay tại cơ sở giúp việc tiếp thu và áp dụng kiến thức thuận lợi hơn. Người dân vừa có thể duy trì công việc sản xuất hằng ngày, vừa học thêm kỹ năng để phát triển sinh kế.

Gắn học nghề với giải quyết việc làm bền vững

Theo Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025, Tiểu dự án 3 thuộc Dự án 5 tập trung phát triển giáo dục nghề nghiệp và giải quyết việc làm cho lao động vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Trong đó, đào tạo nghề phải phù hợp với nhu cầu người lao động, điều kiện kinh tế địa phương và gắn trực tiếp với sinh kế, thị trường lao động.

Tại Tuyên Quang, đào tạo nghề trồng rừng, chăm sóc cây trồng và chăn nuôi theo hướng ngắn hạn, chú trọng thực hành giúp đồng bào dân tộc thiểu số áp dụng kiến thức vào sản xuất, tạo việc làm tại chỗ. Cùng với đó, liên kết với hợp tác xã, doanh nghiệp góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao giá trị nông, lâm sản.

Việc tiếp tục đưa các lớp đào tạo, tập huấn kỹ thuật đến tận thôn, bản, gắn với nhu cầu thực tế sẽ giúp đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi Tuyên Quang nâng cao kỹ năng sản xuất, phát huy lợi thế trồng rừng, chăn nuôi, tạo việc làm tại chỗ, tăng thu nhập và phát triển sinh kế bền vững./.

(Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus: https://www.vietnamplus.vn/mo-huong-sinh-ke-cho-dong-bao-dan-toc-thieu-so-tuyen-quang-post1148023.vnp