Mở không gian đối thoại định hướng nghề nghiệp cho người trẻ

Các bạn trẻ tham dự Future Fest Hà Nội 2026

Future Fest Hà Nội 2026 vừa khép lại sau hai ngày diễn ra tại Keangnam Landmark 72, thu hút gần 12.000 học sinh lớp 12 khu vực phía Bắc cùng hơn 120 chuyên gia đến từ nhiều lĩnh vực. Sự kiện được tổ chức trong bối cảnh bài toán chọn ngành, chọn nghề của người trẻ ngày càng chịu tác động mạnh từ công nghệ, thị trường lao động và yêu cầu năng lực mới.

Thực tế cho thấy, mỗi năm Việt Nam có hơn 1 triệu học sinh đứng trước ngưỡng cửa đại học, nhưng không ít em vẫn đưa ra lựa chọn dựa trên cảm tính hoặc thông tin hạn chế.

Trong khi đó, theo các báo cáo quốc tế, khoảng 44% kỹ năng hiện tại sẽ thay đổi trong vòng 5 năm tới. Khoảng cách giữa đào tạo và yêu cầu thực tế tiếp tục đặt ra áp lực lớn cho công tác định hướng nghề nghiệp.

Trong bối cảnh đó, Future Fest được tổ chức như một không gian mở, nơi học sinh không chỉ tiếp cận thông tin ngành học mà còn trực tiếp đối thoại với các chuyên gia, trải nghiệm các lĩnh vực nghề nghiệp và hiểu rõ hơn về những thay đổi của thị trường lao động.

Nhà Kinh tế học Phạm Chi Lan chia sẻ chủ đề "Một đất nước muốn phát triển cần gì? Vai trò và cơ hội của thế hệ trẻ"

Sự kiện giới thiệu 64 ngành học cùng nhiều hoạt động như lớp học thử, phiên chia sẻ chuyên đề, thảo luận định hướng và kết nối với chuyên gia. Các nội dung tập trung vào những vấn đề đang định hình tương lai việc làm như trí tuệ nhân tạo, kỹ năng thích ứng, tư duy độc lập, học tập suốt đời và bản sắc cá nhân.

Chia sẻ trong khuôn khổ sự kiện Future Fest Hà Nội 2026, họa sĩ, dịch giả Trịnh Lữ cho rằng trong một thế giới mà nhiều công việc có thể bị thay thế, điều cốt lõi vẫn là yếu tố con người. Theo ông, nếu chỉ trở thành một “bộ phận” trong guồng máy hay phụ thuộc vào công nghệ, con người dễ đánh mất ý nghĩa sống.

Người trẻ cần trung thực với chính mình, không chạy theo kỳ vọng hay so sánh với người khác, mà lắng nghe nhu cầu nội tại để tìm con đường phù hợp. Ông cũng nhấn mạnh, kiến thức không chỉ là thông tin mà phải được hình thành qua trải nghiệm và suy nghiệm cá nhân; khả năng diễn đạt, hiểu mình là điều mà máy móc không thể thay thế.

GS. Jay Siegel - Phó Chủ tịch và Phó Hiệu trưởng Đại học Hongkong

Từ góc độ tâm lý, TS. Lê Nguyên Phương nhìn nhận tuổi 18 không chỉ là giai đoạn chọn ngành mà là hành trình “chọn chính mình”. Ông phân tích, áp lực ở lứa tuổi này đến từ cả môi trường bên ngoài lẫn những niềm tin đã hình thành từ nhỏ.

Trong khi đó, não bộ ở tuổi 18 chưa hoàn thiện, dễ bị chi phối bởi cảm xúc và nỗi sợ. Vì vậy, việc yêu cầu người trẻ đưa ra “quyết định đúng nhất” là áp lực lớn. Theo ông, học sinh cần nhận diện động cơ phía sau lựa chọn của mình, tránh quyết định trong trạng thái lo lắng, đồng thời học cách lắng nghe tiếng nói nội tâm để không đánh mất bản sắc.

Các chủ đề chia sẻ đều thu hút các bạn trẻ

Ông Namster Đỗ – nhà sáng lập và điều hành Up-Gen đưa ra góc nhìn về tác động của AI đối với thị trường lao động. Ông cho rằng kỷ nguyên AI tạo ra nghịch lý khi năng suất tăng nhưng cơ hội việc làm ở cấp độ khởi điểm lại giảm mạnh. Tuy nhiên, nếu biết tận dụng AI như một công cụ, người trẻ có thể rút ngắn quá trình học hỏi và tiếp cận tri thức.

“Nhìn chung, thay vì lo ngại bị đào thải, người trẻ cần tái định vị bản thân: không cạnh tranh sức lao động cơ học với máy móc, mà tận dụng công nghệ để bứt phá, tập trung kiến tạo những giá trị mang tính nhân bản, những điều mà AI khó có thể thay thế”, ông Namster Đỗ chia sẻ.

PGS.TS Trần Thị Mỹ Diệu cho rằng trong bối cảnh AI phát triển, điều quan trọng không phải học gì mà là trở thành người như thế nào

Đề cập đến nền tảng giáo dục, PGS.TS Trần Thị Mỹ Diệu - Hiệu trưởng Trường Đại học Văn Lang, Chủ tịch Hội Đồng Trường Đại học Phương Đông nhấn mạnh, trong bối cảnh AI phát triển nhanh chóng, việc định hướng nghề nghiệp không thể chỉ dừng ở việc chọn ngành hay theo đuổi những xu hướng “hot”, mà cần bắt đầu từ việc xây dựng nền tảng con người vững chắc.

Theo bà Mỹ Diệu, trong bối cảnh AI phát triển, điều quan trọng không phải học gì mà là trở thành người như thế nào. Người trẻ cần rèn luyện tư duy độc lập, khả năng phản biện và học tập suốt đời để thích ứng với những biến động của thị trường lao động.

Đạo diễn - Nhà sản xuất Nguyễn Hoàng Điệp chia sẻ về điện ảnh với học sinh

Ở góc độ kinh tế – xã hội, nhà Kinh tế học Phạm Chi Lan nhấn mạnh động lực phát triển của quốc gia trong giai đoạn mới nằm ở con người, khoa học và đổi mới sáng tạo.

“Với các bạn học sinh, điều này liên quan trực tiếp đến định hướng nghề nghiệp. Các bạn không thể chỉ học để thi, mà cần học để hiểu, để phát triển tư duy và học suốt đời.

Nghề nghiệp trong tương lai không còn ổn định như trước, mỗi người có thể thay đổi nhiều công việc, nên việc quan trọng là liên tục nâng cấp năng lực và kỹ năng của mình.

Bên cạnh đó, yếu tố văn hóa như trách nhiệm, tinh thần hợp tác, ý thức cộng đồng cũng là nền tảng để các bạn phát triển bền vững”, bà Phạm Chi Lan nhắn nhủ các học sinh.