Mở lối du lịch xanh

Theo những cung đường xanh

Trong chuyến nghỉ cuối tuần tại Long Cốc Ecolodge, chị Lê Thu Hằng, du khách đến từ Hà Nội đặc biệt ấn tượng với bầu không khí trong lành, những đồi chè bát úp ẩn hiện trong mây và sự thân thiện của người dân địa phương. Với chị và các thành viên trong đoàn, trải nghiệm ngắm bình minh trên đồi chè thật sự đáng nhớ. Điều níu chân họ không chỉ là khoảnh khắc săn mây hay những bức ảnh đẹp, mà còn là cảm giác được sống chậm giữa thiên nhiên, gần gũi với con người và nhịp sống bản địa.

Trải nghiệm hái chè trên những đồi chè xanh mướt ở Long Cốc góp phần tạo điểm nhấn cho sản phẩm du lịch nông nghiệp của địa phương.

Từ một vùng chè sản xuất nông nghiệp, Long Cốc đang từng bước trở thành điểm đến trải nghiệm. Mỗi năm, mùa “săn mây” thu hút khoảng 3.000 - 4.000 lượt khách; toàn xã hiện có 6 homestay hoạt động. Từ những đồi chè, du khách có thể tiếp tục hành trình đến Vườn quốc gia Xuân Sơn để đi bộ khám phá rừng, khám phá hang động, thưởng thức cua đá, gà nhiều cựa, rau sắng, cá suối và lưu trú tại các homestay của người dân.

Xã Xuân Đài hiện có 11 cơ sở lưu trú với khả năng phục vụ khoảng 800 lượt khách. Quy mô chưa lớn, nhưng sự kết nối giữa Long Cốc và Xuân Sơn đã bước đầu hình thành một hành trình từ cảnh quan nông nghiệp đến sinh thái rừng và trải nghiệm văn hóa cộng đồng.

Câu chuyện của Long Cốc và Xuân Sơn cho thấy tài nguyên chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được chuyển hóa thành sản phẩm và kết nối thành những hành trình có chiều sâu. Sau khi không gian phát triển được mở rộng, tỉnh không chỉ có thêm nhiều điểm đến mà còn có điều kiện kết nối các loại hình du lịch vốn tồn tại riêng lẻ: Từ vùng Đất Tổ với chiều sâu lịch sử, tín ngưỡng đến Tam Đảo, Xuân Sơn xanh thẳm rừng núi; từ Thanh Thủy, Kim Bôi với nguồn khoáng nóng đến hồ Hòa Bình và Mai Châu đậm đà bản sắc văn hóa cộng đồng. Mỗi điểm đến là một sắc màu, khi được đặt trong một hành trình thống nhất, chúng tạo thêm điểm dừng, mở rộng trải nghiệm và tăng khả năng giữ chân du khách.

Nền tảng cho những hành trình ấy là hệ thống tài nguyên phong phú. Toàn tỉnh hiện có 2 khu du lịch quốc gia là Đền Hùng và Tam Đảo; khu du lịch Mai Châu cùng 15 điểm du lịch cấp tỉnh đã được công nhận. Hồ Hòa Bình đang được hoàn thiện hồ sơ hướng tới trở thành khu du lịch quốc gia. Hàng nghìn di tích lịch sử, văn hóa, gần 2.000 di sản văn hóa phi vật thể và 5 di sản được UNESCO ghi danh tạo nên chiều sâu hiếm có, mở ra khả năng phát triển đồng thời du lịch tâm linh, di sản, sinh thái, nghỉ dưỡng và trải nghiệm văn hóa bản địa.

Gia tăng giá trị trên mỗi hành trình

Sự cộng hưởng của không gian mới đang được chuyển hóa thành những con số tăng trưởng đáng chú ý. Giai đoạn 2021 - 2025, toàn tỉnh đón hơn 54,08 triệu lượt khách, trong đó gần 2,34 triệu lượt khách quốc tế, tổng lượt khách lưu trú đạt 16,8 triệu lượt; doanh thu du lịch ước trên 55,1 nghìn tỷ đồng. Lượng khách tăng bình quân 22,9% mỗi năm, doanh thu tăng 26,3% mỗi năm. Toàn tỉnh hiện có 1.520 cơ sở lưu trú với hơn 20.000 buồng phòng, 9 khách sạn đạt tiêu chuẩn 4 - 5 sao và 94 doanh nghiệp lữ hành đang hoạt động.

Không gian nghỉ dưỡng khoáng nóng Wyndham Lynn Times Thanh Thủy góp phần làm phong phú sản phẩm du lịch của tỉnh.

Những con số ấy cho thấy sức hút ngày càng lớn của điểm đến, nhưng cũng đặt ra câu hỏi về giá trị thu được trên mỗi hành trình. Đi qua nhiều điểm đến chưa đồng nghĩa với ở lại lâu; lượng khách tăng chưa chắc kéo theo mức chi tiêu tương xứng. Sản phẩm du lịch của tỉnh tuy phong phú nhưng dấu ấn khác biệt chưa thật rõ. Dịch vụ bổ trợ còn nhỏ lẻ và thiếu hấp dẫn. Khách quốc tế mới chiếm khoảng 4,3% tổng lượng khách, trong khi hoạt động quảng bá tại các thị trường trọng điểm và ứng dụng công nghệ số chưa tạo được bước đột phá.

Khoảng trống ấy cho thấy mục tiêu của liên kết không chỉ là đưa du khách đi qua nhiều địa danh, mà phải kéo dài thời gian lưu trú, mở rộng nhu cầu trải nghiệm và gia tăng mức chi tiêu. Một số tuyến đã bước đầu kết nối các lớp tài nguyên như Đền Hùng - Miếu Lãi Lèn - làng cổ Hùng Lô; Đền Hùng - làng cổ Hùng Lô - Vườn quốc gia Xuân Sơn - khu nghỉ dưỡng khoáng nóng Thanh Thủy; hay Đền Hùng - Tây Thiên - Đền Thác Bờ... Từ một chuyến hành hương, du khách có thể tiếp tục khám phá rừng, trải nghiệm văn hóa bản làng, nghỉ dưỡng khoáng nóng hoặc tìm hiểu làng nghề, sản vật địa phương.

Đồng chí Đặng Tuấn Hùng - Trưởng Phòng Quản lý du lịch, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho rằng: Lợi thế tài nguyên chỉ thực sự phát huy giá trị khi được chuyển hóa thành những sản phẩm có bản sắc, mang lại trải nghiệm khác biệt cho du khách. Thời gian tới, ngành Du lịch tiếp tục thúc đẩy phát triển du lịch xanh, du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp gắn với sản phẩm OCOP. Đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng cường liên kết giữa các điểm đến nhằm kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng mức chi tiêu, nâng cao sức cạnh tranh.

Để hiện thực hóa định hướng ấy, sự liên kết cần đi xa hơn việc xây dựng các tuyến tham quan. Đó phải là sự phối hợp trong quy hoạch, thu hút đầu tư, quảng bá, đào tạo nhân lực, chuẩn hóa dịch vụ và bảo vệ môi trường. Công nghệ số có thể giúp du khách tìm hiểu, lựa chọn và đặt dịch vụ trước chuyến đi; nhưng chính những sản phẩm có bản sắc, chất lượng phục vụ và sự tham gia của cộng đồng mới tạo nên lý do để họ ở lại và trở lại.

Chiều xuống, mặt hồ lắng dưới màu núi thẫm; ở một miền khác, sương bắt đầu phủ lên những đồi chè; còn trong bản, ánh lửa đã ấm dưới mái nhà sàn. Những cảnh sắc ấy vốn đã có từ lâu. Điều cần được đánh thức chính là sự kết nối giữa những giá trị ấy, để mỗi chuyến đi không chỉ là cuộc ghé qua mà trở thành hành trình chạm vào thiên nhiên, văn hóa và nhịp sống của một vùng đất. Con đường du lịch xanh đã mở. Sức hấp dẫn của con đường ấy phụ thuộc vào cách những giá trị riêng được gìn giữ, kết nối và chuyển hóa thành trải nghiệm đủ sâu trong lòng du khách.