Mỡ máu cao: Không nên vội uống thuốc khi thấy chỉ số tăng

Nhiều người lo lắng khi kết quả xét nghiệm mỡ máu xuất hiện các chỉ số “in đậm” và vội tìm mua thuốc hạ mỡ máu. Tuy nhiên, theo bác sĩ, không phải trường hợp nào cholesterol cao cũng cần điều trị bằng thuốc. Việc lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc vào mức độ rối loạn lipid máu và nguy cơ tim mạch tổng thể của từng người.

BS Lê Xuân Hà, Phó Chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ Hà Nội, Khoa Nội Tổng hợp A (Bệnh viện Hữu nghị), cho biết, quyết định điều trị không chỉ dựa trên một chỉ số LDL-C mà cần đánh giá toàn diện các yếu tố nguy cơ tim mạch. LDL-C là loại cholesterol thường được gọi là “cholesterol xấu”. Khi chỉ số tăng cao có thể góp phần hình thành mảng xơ vữa trong thành động mạch.

Xét nghiệm mỡ máu giúp đánh giá các chỉ số cholesterol và triglyceride. Ảnh: PHẠM HẢI

Với người đã mắc bệnh tim mạch do xơ vữa như bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim, đột quỵ thiếu máu não hoặc bệnh động mạch ngoại biên, việc kiểm soát LDL-C thường được đặt ra tích cực với mục tiêu cụ thể.

Trường hợp LDL-C từ 4,9 mmol/L (190 mg/dL) trở lên được xem là mức rất cao, thường có chỉ định điều trị bằng thuốc và cần tìm nguyên nhân, trong đó có khả năng tăng cholesterol máu gia đình.

Người mắc đái tháo đường, bệnh thận mạn hoặc có nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch như tuổi cao, tăng huyết áp, hút thuốc lá, béo phì... cũng có thể được chỉ định điều trị bằng thuốc ngay cả khi LDL-C chỉ tăng ở mức vừa phải.

Trong khi đó, với người có nguy cơ tim mạch thấp và LDL-C chỉ tăng nhẹ, bác sĩ có thể ưu tiên thay đổi lối sống, gồm điều chỉnh chế độ ăn, tăng cường vận động, kiểm soát cân nặng và kiểm tra lại chỉ số mỡ máu sau một thời gian.

Theo BS Lê Xuân Hà, mục tiêu LDL-C không giống nhau ở tất cả mọi người. Với người có nguy cơ thấp, mục tiêu thường dưới 3,0 mmol/L; nguy cơ trung bình dưới 2,6 mmol/L; nguy cơ cao dưới 1,8 mmol/L và nguy cơ rất cao dưới 1,4 mmol/L.

Do đó, cùng một chỉ số LDL-C nhưng mục tiêu điều trị có thể khác nhau giữa từng người. Chẳng hạn, người từng bị nhồi máu cơ tim thường được đặt mục tiêu LDL-C thấp hơn nhiều so với người chưa mắc bệnh tim mạch.

Bác sĩ khuyến cáo người dân không nên tự mua thuốc hạ mỡ máu chỉ vì thấy kết quả xét nghiệm có chỉ số “in đậm”. Việc điều trị cần dựa trên đánh giá nguy cơ tim mạch tổng thể và chỉ định của bác sĩ.

Bên cạnh điều trị theo chỉ định, điều chỉnh chế độ ăn cũng đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát cholesterol và giảm nguy cơ tim mạch. BS Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, khuyến cáo hạn chế chất béo bão hòa có nhiều trong mỡ động vật, thịt đỏ, da gia cầm, phô mai, các sản phẩm từ sữa nguyên chất béo và một số thực phẩm chiên, nướng.

Người có mỡ máu cao nên ưu tiên thịt nạc, cá, các loại đậu, hạt, rau quả và ngũ cốc nguyên hạt; lựa chọn dầu ăn chứa chất béo không bão hòa thay cho mỡ động vật. Đồng thời, cần hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, nhiều đường, muối và rượu bia, duy trì cân nặng hợp lý và tăng cường vận động.