Mở rộng bảo hiểm thất nghiệp, tăng độ bao phủ an sinh xã hội

Người lao động ứng tuyển, trả lời phỏng vấn doanh nghiệp tại Sàn giao dịch việc làm Hà Nội.

Bảo đảm quyền lợi cho người lao động

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Luật Việc làm năm 2025 là mở rộng đối tượng tham gia BHTN. Nếu như trước đây người lao động chỉ thuộc diện tham gia BHTN khi có hợp đồng lao động từ đủ 3 tháng trở lên thì từ năm 2026, thời hạn này được giảm xuống còn từ đủ 1 tháng.

Theo quy định mới, người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên đều thuộc diện tham gia BHTN. Quy định cũng áp dụng đối với trường hợp các bên thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện quan hệ lao động, có trả công, tiền lương và chịu sự quản lý, điều hành của người sử dụng lao động.

Đáng chú ý, lần đầu tiên lao động làm việc không trọn thời gian được đưa vào diện tham gia BHTN nếu có mức tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất theo quy định.

Việc mở rộng đối tượng tham gia được đánh giá là phù hợp với xu hướng phát triển của thị trường lao động hiện nay, khi các hình thức việc làm linh hoạt, lao động thời vụ và lao động bán thời gian ngày càng phổ biến. Chính sách mới giúp nhiều người lao động vốn nằm ngoài lưới an sinh xã hội trước đây có cơ hội tiếp cận các chế độ hỗ trợ khi mất việc làm, đồng thời được tư vấn, giới thiệu việc làm và hỗ trợ học nghề để sớm quay trở lại thị trường lao động.

Bên cạnh việc bảo đảm quyền lợi cho người lao động, quy định mới còn góp phần nâng cao trách nhiệm của người sử dụng lao động trong việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng bảo hiểm theo quy định của pháp luật, hạn chế tình trạng sử dụng hợp đồng ngắn hạn để né tránh nghĩa vụ tham gia bảo hiểm.

Gia tăng số người tham gia và thụ hưởng chính sách

Những kết quả ban đầu cho thấy việc mở rộng đối tượng tham gia BHTN đã tạo hiệu ứng tích cực trong công tác phát triển người tham gia.

Theo số liệu của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, tính đến hết tháng 5-2026, cả nước có 17,37 triệu người tham gia BHTN, tăng 175 nghìn người so với tháng trước. Số người tham gia bảo hiểm xã hội đạt 21,99 triệu người, trong đó có 19,41 triệu người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và 2,58 triệu người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.

Cùng với việc gia tăng số người tham gia, công tác giải quyết chế độ cho người lao động tiếp tục được thực hiện kịp thời, đúng quy định. Trong 5 tháng đầu năm 2026, toàn hệ thống Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp cho hơn 245 nghìn người lao động.

Ngoài ra, hơn 3,83 triệu lượt người đã được giải quyết các chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức, phục hồi sức khỏe; gần 78 triệu lượt khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế được bảo đảm quyền lợi theo quy định.

Các số liệu cho thấy chính sách BHTN đang ngày càng phát huy vai trò là công cụ hỗ trợ người lao động khi gặp rủi ro về việc làm, góp phần ổn định đời sống, duy trì thu nhập và hạn chế những tác động tiêu cực từ các biến động của nền kinh tế.

Đáng chú ý, số người hưởng bảo hiểm xã hội một lần tiếp tục giảm mạnh so với cùng kỳ năm trước. Trong 5 tháng đầu năm 2026, số người nhận bảo hiểm xã hội một lần giảm hơn 100 nghìn người, tương đương giảm trên 26%. Đây là tín hiệu tích cực, phản ánh xu hướng người lao động quan tâm hơn đến việc duy trì tham gia hệ thống bảo hiểm để bảo đảm quyền lợi lâu dài.

Việc mở rộng đối tượng tham gia BHTN cùng với những cải cách về thủ tục, phương thức quản lý và ứng dụng công nghệ số đang góp phần xây dựng hệ thống an sinh xã hội ngày càng toàn diện, hiện đại và hiệu quả hơn.

Trong bối cảnh thị trường lao động tiếp tục có nhiều thay đổi dưới tác động của chuyển đổi số và hội nhập kinh tế quốc tế, việc mở rộng độ bao phủ BHTN không chỉ bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người lao động mà còn đóng vai trò như lá chắn vững vàng bảo vệ người lao độngtrước các biến động về việc làm. Đây là bước đi quan trọng nhằm thực hiện mục tiêu phát triển thị trường lao động bền vững, bảo đảm an sinh xã hội và không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.