Mở rộng cao tốc Bắc-Nam: Sẽ nghiên cứu giao doanh nghiệp đầu tư

Một dự án thành phần cao tốc Bắc-Nam phía Đông được hoàn thành và đưa vào khai thác. (Ảnh: Việt Hùng/Vietnam+)

Bộ Xây dựng vừa có báo cáo Thủ tướng Chính phủ về phương án đầu tư mở rộng các đoạn tuyến cao tốc Bắc-Nam phía Đông theo phương thức đối tác công-tư (PPP).

Trên cơ sở kết quả báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, sơ bộ đề xuất của một số nhà đầu tư; căn cứ quy định của Luật Đầu tư theo phương thức PPP, Bộ Xây dựng sẽ nghiên cứu giao một số doanh nghiệp thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư mở rộng các đoạn tuyến theo phương thức PPP.

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng đã phối hợp với 6 Bộ để làm rõ căn cứ pháp lý, thẩm quyền đầu tư dự án, đồng thời làm rõ các ý kiến về việc đầu tư của dự án này.

Về sự cần thiết mở rộng cao tốc Bắc-Nam, lãnh đạo Bộ Xây dựng cho biết hiện nay, theo kết quả báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, bối cảnh đất nước đã có thay đổi căn bản so với các giai đoạn trước đây Chính phủ báo cáo Quốc hội, lưu lượng giao thông trên các đoạn tuyến có xu hướng tăng so với số liệu trước đây nên cần thiết sớm nghiên cứu, đầu tư mở rộng các đoạn tuyến để bảo đảm đáp ứng nhu cầu vận tải, nâng cao an toàn giao thông, phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật đường cao tốc.

Đối với đề nghị rà soát, làm rõ sự cần thiết mở rộng đối với các chưa kết thúc bảo hành, bảo đảm tránh lãng phí nguồn lực mới đầu tư, theo Bộ Xây dựng, các dự án thành phần giai đoạn 2017-2020 có thời hạn bảo hành đến tháng 6/2026. Các dự án thành phần giai đoạn 2021-2025 có thời gian bảo hành đến tháng 12/2027.

Trường hợp được cấp có thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư, thời điểm thi công mở rộng dự kiến thực hiện sau khi hết thời hạn bảo hành đối với các đoạn tuyến giai đoạn 2021-2025. Quá trình nghiên cứu, đầu tư, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục chỉ đạo, làm rõ các nội dung liên quan nêu trên.

Đối với đề nghị chuẩn xác lại thông tin hiện trạng các đoạn tuyến đã hoàn thành nhưng vẫn còn nhu cầu vốn năm 2027, Bộ Xây dựng làm rõ, toàn bộ 23 dự án thành phần trên tuyến cao tốc Bắc-Nam phía Đông đã hoàn thành tuyến chính cao tốc, đưa vào khai thác chậm nhất vào tháng 12/2025.

Tại thời điểm này, phương tiện có thể lưu thông trên tuyến cao tốc này từ Bắc vào Nam, tạo hiệu quả kinh tế-xã hội, rút ngắn thời gian đi lại, hạ giá thành logistics, mở rộng không gian phát triển mới cho các địa phương.

Theo báo cáo của các chủ đầu tư, nhu cầu vốn năm 2027 để thực hiện đầu tư hoàn thiện hệ thống giao thông thông minh, một số đoạn đường gom, công tác quyết toán. Các hạng mục công việc này cơ bản không ảnh hưởng đến việc khai thác trên tuyến chính cao tốc, việc hoàn thành các hạng mục này để khai thác đồng bộ tuyến đường.

Trước ý kiến nhà đầu tư PPP chỉ bỏ vốn đầu tư thêm 2 làn xe mở rộng (chiếm tỷ trọng nhỏ) nhưng lại được quyền quản lý và thu phí toàn bộ 6 làn xe mà không qua đấu giá quyền khai thác tài sản công hiện hữu, phía Bộ Xây dựng cho rằng phần tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ 4 làn hạn chế không tính vào phần vốn Nhà nước tham gia vào dự án và không thực hiện đấu giá để tính giá trị tham gia vào dự án PPP.

Mặt khác, Luật Đầu tư theo phương thức PPP quy định doanh nghiệp dự án PPP được Nhà nước cho phép sử dụng tài sản công khác để thực hiện hợp đồng dự án PPP theo quy định của pháp luật về đất đai và pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công.

Sau khi có quyết định của cơ quan có thẩm quyền, dự án PPP được phê duyệt và hợp đồng được ký kết, cơ quan quản lý tài sản thực hiện bàn giao tài sản cho nhà đầu tư. Nhà đầu tư có trách nhiệm quản lý, sử dụng, bảo trì, kế toán tài sản kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ, bao gồm cả tài sản do Nhà nước đầu tư, quản lý tham gia vào dự án, cho đến khi chuyển giao tài sản cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

“Như vậy, việc đầu tư mở rộng đường cao tốc hiện hữu theo phương thức PPP là phù hợp với quy định pháp luật hiện hành về đường bộ, đối tác công tư, quản lý sử dụng tài sản công,” lãnh đạo Bộ Xây dựng khẳng định.

Trong quá trình triển khai, trường hợp xuất hiện các yếu tố vượt thẩm quyền, Bộ Xây dựng sẽ báo cáo Thủ tướng Chính phủ, các cấp có thẩm quyền xem xét, xin ý kiến chỉ đạo./.