Đẩy nhanh hoàn thiện hệ thống trạm sạc xe điện trên các tuyến cao tốc

Theo báo cáo của Cục Đường bộ Việt Nam (Bộ Xây dựng), trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông hiện có 36 trạm dừng nghỉ. Trong số 7 trạm đã hoàn thành và đưa vào khai thác từ trước năm 2024, mới có 2 trạm được lắp đặt hệ thống sạc dành cho xe điện. Cụ thể, trạm Tây Ninh Ninh Bình (Km269+410, bên phải tuyến) đã đưa vào vận hành toàn bộ 24 vị trí sạc; trạm Xuân Khiêm Ninh Bình (Km269+313, bên trái tuyến) đã lắp đặt và vận hành 12/26 vị trí.

Đáng chú ý, vẫn còn 5 trạm dừng nghỉ trên các tuyến Hà Nội - Bắc Giang, Cầu Giẽ - Ninh Bình, La Sơn - Hòa Liên, TP. Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây và Bến Lức - Trung Lương chưa có trạm sạc điện. Đây là những hạng mục cần sớm được bổ sung để bảo đảm người sử dụng xe điện có điều kiện tiếp năng lượng trong quá trình di chuyển đường dài.

Đối với 21 trạm dừng nghỉ do Bộ Xây dựng làm cơ quan chủ quản và đã ký hợp đồng đầu tư kinh doanh, thiết kế đều bố trí tối thiểu 10% vị trí đỗ xe có trạm sạc điện. Tuy nhiên, tiến độ triển khai tại từng dự án còn khác nhau.

Trong đó, 9 trạm do Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) đầu tư. Trạm Mai Sơn - Quốc lộ 45 (Km327+900) đã vận hành 10 trụ sạc mỗi bên, mỗi trụ có 2 cổng sạc, tương đương 20 vị trí đỗ xe sạc điện mỗi bên. Tám trạm còn lại trên các đoạn Nghi Sơn - Diễn Châu, Diễn Châu - Bãi Vọt, Bùng - Vạn Ninh, Vạn Ninh - Cam Lộ, Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Vân Phong - Nha Trang và Nha Trang - Cam Lâm được thiết kế từ 20-22 vị trí sạc mỗi bên, dự kiến hoàn thành trong năm 2026.

Năm trạm do liên danh FUTABUSLINE - Thành Hiệp Phát đầu tư, gồm các đoạn Quốc lộ 45 - Nghi Sơn, Hoài Nhơn - Quy Nhơn, Cam Lâm - Vĩnh Hảo, Vĩnh Hảo - Phan Thiết và Phan Thiết - Dầu Giây, có quy mô thiết kế từ 10-26 vị trí sạc mỗi bên. Các dự án đang được triển khai theo tiến độ, dự kiến hoàn thành trong năm nay.

Một số trạm khác cũng đang từng bước hoàn thiện hạ tầng. Hai trạm Hàm Nghi - Vũng Áng và Vũng Áng - Bùng do Công ty Cổ phần Tập đoàn Xuân Khiêm đầu tư đã đưa vào vận hành lần lượt 12/34 và 12/36 vị trí sạc mỗi bên. Đáng chú ý, nhà đầu tư đã hợp tác với V-Green để mở rộng mô hình siêu trạm sạc, với quy mô thiết kế bổ sung lên tới 400 vị trí sạc điện.

Không chỉ trên tuyến Bắc - Nam phía Đông, một số tuyến cao tốc khác cũng đã triển khai hạ tầng phục vụ xe điện. Trên tuyến Hà Nội - Hải Phòng, ba trạm dừng nghỉ V23, V52 và V77 đã lắp đặt, vận hành 68/136 vị trí sạc. Tuyến Hà Nội - Thái Nguyên cũng đã đưa vào sử dụng 20/40 vị trí sạc tại trạm Km36.

Tuy nhiên, quá trình hoàn thiện hạ tầng vẫn gặp nhiều khó khăn. Theo Cục Đường bộ Việt Nam, nhiều trạm dừng nghỉ được đầu tư trước khi quy chuẩn về trạm sạc có hiệu lực nên còn thiếu các hạng mục cần thiết. Một số hệ thống sạc đã lắp đặt trước đây cũng chưa đáp ứng nhu cầu dùng chung của nhiều loại xe điện.

Bên cạnh đó, việc bảo đảm nguồn điện là thách thức lớn, nhất là tại những trạm nằm xa khu dân cư, nơi lưới điện khu vực chưa đáp ứng công suất lớn cho các trạm sạc nhanh từ 180-480 kW. Chi phí đầu tư đường dây và trạm biến áp cũng khá cao. Một số trạm do Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) quản lý chưa thể triển khai do còn vướng thủ tục hợp đồng với các nhà đầu tư khai thác.

Trước thực trạng này, Cục Đường bộ Việt Nam đề nghị các địa phương, ban quản lý dự án và nhà đầu tư khẩn trương rà soát, bổ sung hạ tầng trạm sạc theo quy chuẩn. Đặc biệt, 21 trạm dừng nghỉ đang xây dựng trên cao tốc Bắc - Nam phía Đông cần đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành đồng bộ hệ thống sạc điện trong năm 2026.

Cùng với đó, các cơ quan liên quan cần phối hợp tháo gỡ vướng mắc về thủ tục đầu tư, hỗ trợ kết nối nguồn điện, bảo đảm công suất phục vụ nhu cầu sạc của phương tiện. Cục Đường bộ Việt Nam cũng kiến nghị nghiên cứu bổ sung quy hoạch hạ tầng cấp điện và hạ tầng cung cấp nhiên liệu xanh như CNG, LNG, hydro tại các tuyến cao tốc huyết mạch, đặc biệt là cao tốc Bắc - Nam phía Đông và phía Tây.

Việc hoàn thiện đồng bộ các hạng mục này không chỉ nâng cao chất lượng dịch vụ tại các trạm dừng nghỉ mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho phương tiện sử dụng năng lượng sạch lưu thông trên các tuyến đường dài, góp phần thúc đẩy chuyển đổi xanh trong giao thông vận tải.