Mở rộng cơ hội hòa nhập cho người khuyết tật

Kế hoạch của Thủ tướng Chính phủ triển khai thực hiện Chỉ thị số 14-CT/TW ngày 22/9/2026 của Ban Bí thư xác định những nhiệm vụ, giải pháp nhằm tăng cường chăm lo, bảo đảm quyền và phát huy năng lực của người khuyết tật.

Việc khám sức khỏe định kỳ tại Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập Thái Nguyên giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe, bảo đảm điều kiện học tập tốt nhất cho học sinh. Ảnh: PV

Với người khuyết tật, những khó khăn trong cuộc sống không chỉ xuất phát từ khiếm khuyết về thể chất, giác quan hay trí tuệ, mà còn do những rào cản trong môi trường sống, cơ hội tiếp cận giáo dục, việc làm, dịch vụ y tế và nhận thức của cộng đồng.

Một người có khả năng lao động nhưng không tìm được việc làm phù hợp; một đứa trẻ có nhu cầu học tập nhưng thiếu điều kiện tiếp cận giáo dục hòa nhập; hay một người cần phục hồi chức năng nhưng gặp khó khăn về chi phí, khoảng cách địa lý... đều có thể bị hạn chế cơ hội phát triển bởi những rào cản không dễ nhận diện.

Trợ cấp xã hội, bảo hiểm y tế và các hình thức hỗ trợ khác vẫn là điểm tựa cần thiết, nhất là đối với người khuyết tật nặng, đặc biệt nặng, không có nguồn thu nhập hoặc thiếu sự chăm sóc của gia đình.

Tuy nhiên, nếu chính sách chỉ dừng ở việc hỗ trợ duy trì cuộc sống thì chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu và quyền lợi chính đáng của người khuyết tật. Điều nhiều người mong muốn hơn là có cơ hội học nghề, tìm được công việc phù hợp, tạo thu nhập và khẳng định năng lực bản thân. Đây cũng là hướng đi giúp họ giảm sự phụ thuộc vào gia đình và các chính sách trợ giúp thường xuyên.

Một nội dung có ý nghĩa lâu dài trong Kế hoạch là mục tiêu trẻ em từ sơ sinh đến 6 tuổi được sàng lọc, phát hiện sớm khuyết tật bẩm sinh, rối loạn phát triển và can thiệp phù hợp. Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng bởi đối với trẻ có nguy cơ hoặc dấu hiệu khuyết tật, thời điểm phát hiện và can thiệp ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phát triển trong những năm tiếp theo.

Đối với người khuyết tật ở các độ tuổi khác, việc tiếp cận các dịch vụ phẫu thuật chỉnh hình, phục hồi chức năng và dụng cụ trợ giúp phù hợp cũng có thể tạo ra những thay đổi thiết thực.

Một chiếc xe lăn phù hợp, thiết bị trợ thính hay dụng cụ hỗ trợ vận động không đơn thuần phục vụ nhu cầu sinh hoạt, mà còn giúp người khuyết tật có thêm điều kiện đi học, đi làm, giao tiếp và chủ động hơn trong cuộc sống.

Để các mục tiêu trong Kế hoạch đi vào thực tế, các chính sách cần được triển khai đồng bộ, phù hợp với nhu cầu và điều kiện của từng nhóm người khuyết tật. Cùng với nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước, sự chung tay của gia đình, nhà trường, doanh nghiệp và cộng đồng có vai trò quan trọng trong xây dựng môi trường sống thân thiện, giảm thiểu rào cản; mở rộng cơ hội học nghề, việc làm và tạo điều kiện để người khuyết tật tham gia bình đẳng vào các hoạt động xã hội.