Mở rộng đối tượng định danh điện tử sang thực thể vật chất và đối tượng phi vật chất là phù hợp xu thế

Nghiêm cấm sử dụng sinh trắc giả, hình ảnh giả tạo bằng công nghệ để tạo lập, giả mạo danh tính điện tử

Trình bày Tờ trình tóm tắt về dự án Luật Định danh và xác thực điện tử, Đại tướng Lương Tam Quang, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, Dự thảo Luật gồm 8 chương với 46 Điều, xác định 5 nhóm đối tượng gồm cơ quan, tổ chức, cá nhân; sản phẩm, hàng hóa, tài sản vật chất và đối tượng vật chất khác; cơ sở dữ liệu, tệp dữ liệu, hình ảnh, âm thanh, video, ứng dụng, phần mềm và các dịch vụ số; sự kiện, giao dịch, hành vi; địa điểm và không gian; giao Chính phủ quy định việc định danh, xác thực điện tử đối với đối tượng thuộc lĩnh vực quân sự, quốc phòng, cơ yếu.

Dự thảo quy định nguyên tắc thu thập dữ liệu tối thiểu, không thu thập lại dữ liệu đã có; nghiêm cấm sử dụng sinh trắc giả, hình ảnh giả tạo bằng công nghệ hoặc gian lận công nghệ khác để tạo lập, giả mạo danh tính điện tử; quy định chế độ ghi nhận, lưu vết, truy vết và trách nhiệm giải trình trong toàn bộ quá trình định danh, xác thực điện tử.

Quang cảnh phiên họp

Về mô hình định danh điện tử, dự thảo Luật quy định thực hiện theo 2 phương thức: Nhà nước đầu tư, thiết lập hệ thống, nền tảng để trực tiếp thực hiện hoạt động định danh điện tử; địa điểm, không gian; đối tượng thuộc dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng; đối tượng đã được chứng nhận sở hữu, sử dụng; sản phẩm, hàng hóa rủi ro cao và đối tượng bí mật Nhà nước; Tổ chức đủ điều kiện tự đầu tư, thiết lập hệ thống, nền tảng và cơ sở hạ tầng để thực hiện hoạt động định danh điện tử. Đối với các đối tượng còn lại, đẩy mạnh xã hội hóa dịch vụ định danh thương mại.

Cũng theo dự thảo, hệ thống định danh và xác thực điện tử gồm: Cơ sở dữ liệu quốc gia về định danh và xác thực điện tử; Nền tảng định danh và xác thực điện tử; Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID); Hệ thống quản lý hiệu lực của danh tính điện tử và chứng thư điện tử xác nhận thông tin; Cổng định danh và xác thực điện tử quốc gia và các phần mềm, ứng dụng, hệ thống thông tin khác. Các hệ thống thông tin có liên quan được kết nối với Hệ thống để phục vụ quản lý Nhà nước, cung cấp dịch vụ công và phát triển kinh tế - xã hội.

Dự thảo Luật cũng quy định mọi đối tượng đã được tạo lập danh tính điện tử và cấp mã định danh theo quy định của Luật là đối tượng xác thực điện tử; đồng thời thiết lập 3 mô hình thực hiện hoạt động xác thực điện tử, gồm mô hình xác thực tập trung, mô hình xác thực trung gian và mô hình xác thực độc lập. Quy định bắt buộc liên kết, xác thực danh tính điện tử đối với giao dịch trên nền tảng số thuộc một số lĩnh vực.

Về dịch vụ định danh, xác thực điện tử, Dự thảo quy định điều kiện đối với tổ chức cung cấp dịch vụ định danh và xác thực điện tử về tư cách pháp nhân, năng lực tài chính, hệ thống kỹ thuật, hạ tầng công nghệ thông tin, nhân sự chuyên trách, quy trình nghiệp vụ, bảo vệ dữ liệu người dùng, an ninh mạng, kết nối kỹ thuật với Hệ thống và bảo hiểm trách nhiệm…

Mở rộng đối tượng định danh điện tử sang thực thể vật chất và đối tượng phi vật chất là phù hợp xu thế

Thẩm tra dự án Luật Định danh và xác thực điện tử, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại (Ủy ban QPANĐN) của Quốc hội Lê Tấn Tới cho biết, Uỷ ban nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật.

Ủy ban QPANĐN cũng cơ bản nhất trí với đối tượng định danh điện tử tại Điều 7 và thấy rằng quy định mở rộng đối tượng định danh điện tử sang thực thể vật chất và đối tượng phi vật chất là phù hợp xu thế.

Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng, phạm vi đối tượng định danh điện tử tại Điều 7 quá rộng, nên đề nghị thu hẹp hoặc phân định rõ danh mục bắt buộc và danh mục khuyến khích thực hiện; cân nhắc tính khả thi khi định danh các đối tượng phi vật chất như tệp dữ liệu, ứng dụng, sự kiện, hành vi...

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội Lê Tấn Tới trình bày báo cáo thẩm tra

Bên cạnh đó, Ủy ban cơ bản nhất trí với quy định về danh tính điện tử, mã định danh. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng việc giao cơ quan chuyên ngành hoặc tổ chức cung cấp dịch vụ tự quyết định các trường thông tin thu thập dễ dẫn đến lạm dụng, xâm phạm quyền riêng tư, đề nghị bổ sung quy định khung về các trường thông tin được phép thu thập; giao Chính phủ quy định giới hạn các trường thông tin....

Về liên kết danh tính điện tử (Điều 20), Ủy ban QPANĐN cơ bản nhất trí với các quy định này. Tuy nhiên, có ý kiến đề nghị chỉ bắt buộc liên kết danh tính đối với các giao dịch mà pháp luật chuyên ngành có quy định bắt buộc; quy định việc liên kết danh tính điện tử bảo đảm nguyên tắc cần thiết…

Về tổ chức cung cấp dịch vụ định danh và xác thực điện tử (Điều 36, Điều 41), Ủy ban QPANĐN nhất trí với chính sách xã hội hóa, cho phép các tổ chức đủ điều kiện tham gia cung cấp dịch vụ định danh và xác thực điện tử; các quy định về chủ thể danh tính điện tử của dự thảo Luật.

Bên cạnh đó, Ủy ban cũng cơ bản nhất trí với các quy định về tạm dừng, hủy bỏ, chấm dứt hiệu lực danh tính điện tử và lưu trữ dữ liệu. Tuy nhiên, có ý kiến đề nghị quy định cụ thể thẩm quyền, căn cứ tạm dừng, hủy bỏ ngay trong Luật; quy định rõ thời hạn tối đa tạm dừng và trách nhiệm bồi thường thiệt hại nếu xử lý sai; bổ sung cơ chế tạm dừng khẩn cấp khi có nguy cơ mất an ninh, an toàn…