Mở rộng hợp tác Việt Nam-Nhật Bản trong lĩnh vực bán dẫn

Quang cảnh Hội thảo Bán dẫn Việt Nam-Nhật Bản lần thứ 2 năm 2026 (VJSS-2026) diễn ra tại Hà Nội ngày 20/9. (Ảnh: VJSS)

Hội thảo Bán dẫn Việt Nam-Nhật Bản lần thứ 2 năm 2026 (VJSS-2026) do Trường đại học Việt Nhật - Đại học Quốc gia Hà Nội (VJU) và Hội Trí thức Việt Nam tại Nhật Bản (AVIJ) đồng tổ chức, dưới sự bảo trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam; Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản; Tổng lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka; Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam; Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản (MEXT). Được tổ chức từ ngày 20-23/9 tại Hà Nội, Hội thảo gồm hai ngày thảo luận chuyên môn và hai ngày tham quan thực tế.

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Khoa học Công Nghệ Lê Xuân Định khẳng định: “Chip bán dẫn có kích thước nhỏ nhưng hiện diện trong hầu hết công nghệ hiện đại, từ điện thoại, trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo đến ô tô và thiết bị y tế. Ngành công nghiệp bán dẫn gắn trực tiếp với năng lực cạnh tranh, tự chủ công nghệ và an ninh của mỗi quốc gia, đòi hỏi năng lực trong nước phải phát triển song hành với hợp tác quốc tế”.

Thứ trưởng Khoa học Công Nghệ Lê Xuân Định phát biểu tại hội thảo. (Ảnh: VJSS)

Theo Thứ trưởng Lê Xuân Định, Việt Nam đã xác định rõ hướng đi này. Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá hàng đầu, trong đó có yêu cầu từng bước làm chủ công nghệ bán dẫn. Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 đào tạo ít nhất 50.000 nhân lực bán dẫn trình độ đại học trở lên, trong đó 15.000 người cho công đoạn thiết kế và 35.000 người cho sản xuất, đóng gói, kiểm thử.

Trong khi đó, Nhật Bản là quốc gia hàng đầu về công nghiệp bán dẫn, với thế mạnh về vật liệu, thiết bị chế tạo, sản xuất chính xác và kiểm soát chất lượng. Hai nước có thế mạnh bổ sung cho nhau: Nhật Bản có công nghệ, kinh nghiệm công nghiệp và hệ thống đào tạo tiên tiến; Việt Nam có lực lượng lao động trẻ, nền sản xuất điện tử đang phát triển và quyết tâm chính trị mạnh mẽ. Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Nhật Bản là khuôn khổ thuận lợi để hai nước mở rộng hợp tác trong lĩnh vực này.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thế Duy, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu tại hội thảo. (Ảnh: VJSS)

Tại hội thảo, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thế Duy, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết: Bên cạnh việc thúc đẩy nghiên cứu và đào tạo về bán dẫn, Đại học Quốc gia Hà Nội đang phát triển Trung tâm quốc gia hỗ trợ thiết kế, chế tạo và kiểm thử vi mạch tích hợp, đóng vai trò là nền tảng dùng chung cho đào tạo, nghiên cứu, phát triển công nghệ và hợp tác với doanh nghiệp.

“Chúng tôi hoan nghênh các đối tác quốc tế, đặc biệt là các đối tác đến từ Nhật Bản, cùng hợp tác trong nghiên cứu chung, phát triển công nghệ và thành lập các phòng thí nghiệm chung về bán dẫn”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thế Duy nhấn mạnh.

Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Oanh, Hiệu trưởng Trường đại học Việt Nhật phát biểu tại hội thảo. (Ảnh: VJSS)

Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Oanh, Hiệu trưởng Trường đại học Việt Nhật cho biết, VJSS-2026 đã thu hút khoảng 600 đại biểu tham dự, trong đó có hơn 40 diễn giả phiên toàn thể và diễn giả khách mời, 110 tóm tắt cho các bài trình bày miệng và poster, cùng gần 12 bài trình bày từ doanh nghiệp. Đặc biệt, hơn 350 sinh viên đến từ 9 trường đại học tại Hà Nội đã tham dự các Bài giảng đại chúng. Cùng với sự đồng hành quý báu của hai nhà tài trợ chiến lược, gồm Cơ quan Khoa học và Công nghệ Nhật Bản (JST) và Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ Quốc gia Việt Nam (NAFOSTED), cùng 12 nhà tài trợ khác, những con số này cho thấy sự quan tâm mạnh mẽ và cam kết chung trong việc củng cố hệ sinh thái bán dẫn tại Việt Nam, Nhật Bản và trên thế giới.

Hơn 350 sinh viên đến từ 9 trường đại học tại Hà Nội đã tham dự các Bài giảng đại chúng trong khuôn khổ hội thảo. (Ảnh: VJSS)

VJSS-2026 hướng tới thúc đẩy trao đổi học thuật và tăng cường hợp tác nghiên cứu giữa Việt Nam và Nhật Bản trong lĩnh vực bán dẫn. Hội thảo tạo không gian để các nhà khoa học, chuyên gia và doanh nghiệp trao đổi về những tiến bộ mới trong nhiều lĩnh vực, từ thiết kế vi mạch, linh kiện và vật liệu bán dẫn đến công nghệ chế tạo, đóng gói, kiểm thử, trí tuệ nhân tạo và điện toán lượng tử.

Hội thảo cũng là cơ hội để các nhà khoa học trẻ, nghiên cứu sinh và sinh viên trình bày kết quả nghiên cứu, mở rộng mạng lưới học thuật quốc tế và tăng cường kết nối với cộng đồng nghiên cứu trong khu vực. Thông qua các phiên thảo luận chuyên đề, hoạt động định hướng nghề nghiệp, cố vấn học thuật và trao đổi với doanh nghiệp, hội thảo hướng tới mục tiêu hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của ngành bán dẫn.