Mở rộng không gian biển cho giai đoạn tăng trưởng mới

Khu vực nuôi cá chẽm công nghệ cao ở vùng nước sâu của Công ty TNHH Thủy sản Australis Việt Nam trên vịnh Vân Phong, tỉnh Khánh Hòa.

Sau tám năm triển khai Nghị quyết số 36-NQ/TW (ngày 22/10/2018) của Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, kinh tế biển Việt Nam đã đạt được những kết quả quan trọng, vị trí, vai trò của biển được nâng lên. Nhiều ngành kinh tế biển, trong đó có nuôi trồng, đánh bắt thủy sản phát triển, đời sống của hàng triệu nông, ngư dân được cải thiện rõ rệt.

Hơn 3.200km đường bờ biển dọc Việt Nam không chỉ là những bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp, mà còn là điểm tựa vững chắc để ngành thủy sản tạo nên những bước tiến lịch sử trong tiến trình phát triển kinh tế biển, khi biển thật sự trở thành không gian phát triển chiến lược của quốc gia.

Động lực tăng trưởng từ biển

Khép lại những trăn trở về một thời kỳ nuôi trồng manh mún, tỉnh Quảng Ninh đang tự tin mở ra một chương mới cho kinh tế biển, khi tháo gỡ thủ tục, rút ngắn thời gian giao mặt biển, mở đường cho những dự án nuôi biển quy mô hàng trăm ha.

Ông Nguyễn Bá Ngọc, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Mực nhảy Biển Đông, doanh nghiệp vừa được giao gần 210ha tại đặc khu Cô Tô để thực hiện dự án nuôi biển cho biết: “Khó khăn lớn nhất của doanh nghiệp khi đầu tư nuôi biển không nằm ở điều kiện tự nhiên mà ở một số thủ tục, thể chế. Tại Quảng Ninh, những cơ chế, chính sách hiện hành và cách thức tổ chức thực hiện, xử lý hồ sơ đang được rút ngắn đáng kể. Những thủ tục có thể kéo dài nhiều năm ở một vài địa phương khác đã được các cấp chính quyền tháo gỡ, giải quyết trong thời gian ba tháng”.

Ngày 30/6 tới, dự án khu nuôi trồng thủy sản tập trung của công ty sẽ chính thức được khởi công theo mô hình nuôi biển công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao. Với hạ tầng gồm 40 lồng HDPE, dự án hướng tới đối tượng nuôi đa dạng, như cá biển, mực, rong biển, những nhóm sản phẩm có giá trị kinh tế cao, sản lượng dự kiến đạt khoảng 670.000 tấn/năm.

Với đường bờ biển dài hơn 250km và hơn 6.100km2 diện tích mặt nước biển, Quảng Ninh đang có những tiềm năng to lớn để phát triển kinh tế thủy sản biển, khi chuyển dịch mạnh từ cách thức nuôi trồng truyền thống sang nuôi biển công nghiệp, công nghệ cao và vươn ra những vùng biển xa bờ.

Thay vì để ngư dân tự ý “cắm cọc, vây bè” như trước đây, tỉnh đã hoàn thành việc tích hợp quy hoạch nuôi trồng thủy sản vào quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 với tổng diện tích khu vực nuôi biển lên đến hơn 45.000ha. Những cánh đồng phao nổi bằng vật liệu hiện đại HDPE hiện rõ trên mặt biển xanh ngắt, bao la tại Vân Đồn, Cô Tô... giờ đây không chỉ là biểu tượng của công nghệ, mà còn là “lá chắn” bảo vệ môi trường sinh thái biển.

Cũng sở hữu những kỳ quan thiên nhiên như Quảng Ninh, sau sáp nhập, Khánh Hòa tiếp tục dẫn đầu trong danh sách các địa phương có đường bờ biển dài nhất Việt Nam với gần 500km đường bờ biển, bao gồm các vịnh tuyệt đẹp như Nha Trang, Cam Ranh, Vân Phong…

Sở hữu tài nguyên thiên nhiên và hệ sinh thái phong phú, đa dạng, tỉnh đã phát huy lợi thế vượt trội khi thu hút các nguồn lực đầu tư để triển khai Nghị quyết số 36-NQ/TW. Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa, nghề nuôi trồng thủy sản của tỉnh đã phát triển mạnh. Nghề nuôi biển mang lại giá trị kinh tế cao, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, tạo việc làm, nâng cao đời sống cho người dân vùng biển.

Khai mở tư duy mới cho chiến lược biển

Trong giai đoạn triển khai Nghị quyết số 36-NQ/TW, ngành nuôi trồng, khai thác thủy sản đã đạt được những thành tựu quan trọng, từng bước tạo dựng nền tảng cho chuyển đổi theo hướng hiện đại, dựa trên khoa học, ứng dụng công nghệ và bảo vệ hệ sinh thái.

Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) Nguyễn Hoài Nam cho biết: “Dù đối diện với rất nhiều khó khăn, từ đại dịch Covid-19 hay những biến động phức tạp của chính sách thuế quan, rào cản thương mại cùng những tác động khắc nghiệt của thiên tai, bão lũ, ngành thủy sản Việt Nam vẫn phát triển mạnh mẽ, trở thành một trong ba quốc gia xuất khẩu hàng đầu thế giới, sản phẩm hiện diện tại hơn 160 quốc gia và vùng lãnh thổ, mỗi năm đem về từ 8-11 tỷ USD, khẳng định vai trò là một trong những ngành xuất khẩu chủ lực của nền kinh tế”.

Sau tám năm thực hiện một quyết sách rất đúng đắn và có tầm chiến lược, nhận thức về vị trí, vai trò của biển được nâng lên; hệ thống thể chế, chính sách từng bước được hoàn thiện; nhiều ngành kinh tế biển phát triển khá; đời sống của người dân vùng biển được cải thiện; quốc phòng, an ninh đối ngoại, bảo vệ chủ quyền biển đảo đạt được nhiều kết quả quan trọng.

Tuy nhiên, khi đất nước bước vào kỷ nguyên mới, việc đổi mới tư duy, chuyển mạnh từ “tư duy kinh tế biển” sang “tư duy không gian phát triển biển quốc gia mạnh” chính là yêu cầu cấp thiết. Biển không chỉ là nơi khai thác tài nguyên hay phát triển một số ngành kinh tế mà phải được xác định là không gian phát triển chiến lược của quốc gia, là nơi hội tụ các lợi ích phát triển, an ninh, quốc phòng, khoa học-công nghệ và hội nhập quốc tế.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết, trên cơ sở tổng kết thực tiễn và yêu cầu phát triển dài hạn của đất nước, việc ban hành nghị quyết mới về phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam gắn với sửa đổi Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo có ý nghĩa then chốt nhằm thiết lập các mô hình quản trị đại dương hiện đại, thống nhất và hiệu quả, tạo động lực phát triển kinh tế biển xanh, nâng cao đời sống người dân vùng biển và hải đảo, đồng thời góp phần củng cố quốc phòng, an ninh và bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia trên biển.

“Phát huy những kết quả đã đạt được, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, phát triển bền vững, thịnh vượng và có trách nhiệm trong quản trị đại dương khu vực và toàn cầu” - Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp khẳng định.