Mở rộng không gian cho thị trường điện, tạo dư địa đầu tư mới
Thông tư 29/2026/TT-BCT vừa được Bộ Công Thương ban hành không chỉ thay đổi cách thức vận hành Thị trường bán buôn điện cạnh tranh Việt Nam (VWEM), mà còn phát đi tín hiệu về một giai đoạn phát triển mới của ngành điện.

Mở rộng không gian cho năng lượng tái tạo, lưu trữ năng lượng và cơ chế mua bán điện trực tiếp. (Ảnh minh họa)
Mở rộng cơ hội cho năng lượng tái tạo và lưu trữ
Có hiệu lực từ đầu tháng 6/2026, Thông tư 29 thay thế khung pháp lý trước đây về vận hành thị trường bán buôn điện cạnh tranh, trong bối cảnh hệ thống điện Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển dịch mạnh với sự gia tăng của năng lượng tái tạo, các dự án LNG và yêu cầu phát triển thị trường điện theo cơ chế cạnh tranh.
Văn bản này mở rộng không gian cho năng lượng tái tạo, lưu trữ năng lượng và cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), đồng thời tiếp tục khẳng định vai trò chiến lược của điện khí trong nước.
Một trong những điểm mới đáng chú ý là phạm vi tham gia thị trường điện được mở rộng đáng kể. Bên cạnh các nhà máy điện truyền thống, Thông tư 29 chính thức đưa các dự án năng lượng tái tạo tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), các dự án hết thời hạn hưởng giá FIT, các nhà máy BOT sau chuyển giao, thủy điện tích năng và hệ thống lưu trữ năng lượng độc lập (BESS) vào khuôn khổ thị trường.
Đặc biệt, lần đầu tiên hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) được định danh trong một văn bản pháp lý về thị trường điện. Dù chưa có cơ chế thanh toán đầy đủ cho loại hình này, việc được công nhận là bước đi quan trọng, tạo nền tảng pháp lý để phát triển các dự án lưu trữ trong tương lai.
Theo đánh giá của giới chuyên môn, khi tỷ trọng điện gió và điện mặt trời ngày càng lớn, nhu cầu về các giải pháp lưu trữ để giảm cắt giảm công suất và tăng tính linh hoạt của hệ thống sẽ ngày càng cấp thiết.
Thông tư cũng tiếp tục hoàn thiện cơ chế DPPA khi đưa các khách hàng sử dụng điện lớn và các dự án năng lượng tái tạo tham gia mua bán điện trực tiếp qua lưới điện quốc gia vào cấu trúc của thị trường bán buôn điện.
Đây được xem là tín hiệu tích cực đối với các doanh nghiệp xuất khẩu và tập đoàn đa quốc gia đang gia tăng nhu cầu sử dụng điện xanh nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn ESG và giảm phát thải carbon trong chuỗi cung ứng.
Điện khí tiếp tục giữ vai trò "trụ cột"
Bên cạnh việc mở rộng không gian cho năng lượng tái tạo, Thông tư 29 tiếp tục khẳng định vai trò của điện khí trong nước trong giai đoạn chuyển dịch năng lượng.
Thông tư bổ sung khái niệm nhà máy nhiệt điện khí phải sử dụng tối đa nguồn khí trong nước, đồng thời mở rộng cơ chế sản lượng điện được bao tiêu đối với nhóm nhà máy này.
Theo các chuyên gia, đây không chỉ là thay đổi về kỹ thuật vận hành mà còn phản ánh định hướng nhất quán trong chính sách năng lượng của Việt Nam: ưu tiên khai thác hiệu quả nguồn khí trong nước nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và độ tin cậy của hệ thống điện.
Việc duy trì cơ chế sản lượng hợp đồng (Qc) cũng tiếp tục là công cụ quan trọng để phân bổ rủi ro giữa thị trường và các đơn vị phát điện, góp phần nâng cao khả năng huy động vốn và bảo đảm hiệu quả tài chính của các dự án điện khí.
Theo giới phân tích, điểm đáng chú ý nhất của Thông tư 29 không nằm ở các quy định kỹ thuật, mà ở thông điệp chính sách. Nếu trước đây hiệu quả của các dự án năng lượng, đặc biệt là năng lượng tái tạo, chủ yếu dựa trên cơ chế giá FIT thì trong giai đoạn mới, khả năng cạnh tranh sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào hiệu quả vận hành, kết quả điều độ, cơ chế thanh toán, mức độ linh hoạt của dự án và khả năng tham gia thị trường điện.
Điều này cho thấy thị trường điện Việt Nam đang từng bước chuyển từ mô hình dựa nhiều vào cơ chế ưu đãi sang vận hành theo tín hiệu thị trường, nhưng vẫn duy trì sự điều tiết của Nhà nước để bảo đảm các mục tiêu về an ninh năng lượng, sử dụng hiệu quả nguồn nhiên liệu trong nước và phát triển bền vững.
Đối với các nhà đầu tư, tổ chức tín dụng và doanh nghiệp sử dụng điện lớn, Thông tư 29 được xem là một tín hiệu quan trọng về chu kỳ đầu tư mới của ngành năng lượng, nơi hiệu quả thị trường và định hướng chính sách sẽ cùng quyết định cơ hội phát triển trong những năm tới.


![[GALLERY] Châu Âu nắng nóng kỷ lục, hãng điều hòa Trung Quốc thắng lớn](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w400_r3x2/2026_07_07_180_55561705/a28f2676773d9e63c72c.jpg)








