Mở rộng không gian hợp tác giữa Ấn Độ và Canada

Đại diện Ấn Độ và Canada thảo luận về hợp tác năng lượng.

Giữa lúc khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đang nổi lên là tâm điểm của các cuộc cạnh tranh chiến lược toàn cầu, việc Canada mở rộng không gian hợp tác tại đây cho thấy nỗ lực của Ottawa tái định vị bản thân như một đối tác tin cậy, có tầm nhìn dài hạn tại khu vực này.

Các cuộc tiếp xúc trong khuôn khổ chuyến công du Ấn Độ mới đây của Thủ tướng Canada Mark Carney đã thổi luồng gió ấm áp cho mối quan hệ từng rơi vào lạnh nhạt suốt nhiều năm giữa hai nước. Năm 2023, Ottawa cáo buộc New Delhi liên quan đến vụ ám sát một người Sikh mang quốc tịch Canada, đẩy quan hệ giữa hai bên vào khủng hoảng.

Căng thẳng gia tăng nghiêm trọng khi hai nước trục xuất các nhà ngoại giao của nhau, đóng băng các cuộc đàm phán thương mại. Sau gần hai năm bế tắc, mối quan hệ giữa hai bên có những tín hiệu bớt lạnh nhạt kể từ khi ông Mark Carney nhậm chức Thủ tướng Canada vào tháng 3/2025. Hai nước sau đó khôi phục việc cử đại sứ.

Trong bối cảnh đó, chuyến thăm Ấn Độ gần đây của ông Mark Carney được đánh giá là một bước ngoặt quan trọng trong quan hệ giữa hai nước. Các nhà lãnh đạo Ấn Độ và Canada đã ra Tuyên bố chung khẳng định thúc đẩy hợp tác song phương, nhất trí lấy nguyên tắc “Một Trái đất, Một gia đình, Một tương lai” làm khuôn khổ định hướng cho hợp tác trong giai đoạn tới.

Đáng chú ý, về kinh tế, hai nước cam kết thúc đẩy đàm phán Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện (CEPA), hướng tới mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 50 tỷ USD vào năm 2030. Việc Hiệp định CEPA, vốn đã bị đình trệ từ năm 2023, nay được khởi động trở lại là một trong những điểm nhấn quan trọng của chuyến công du.

Hai nước cũng nhất trí tăng cường hợp tác về năng lượng sạch, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), uranium và khoáng sản quan trọng, đồng thời ký các biên bản ghi nhớ liên quan tới năng lượng sạch.

Giới phân tích nhận định, nỗ lực hàn gắn quan hệ với Ấn Độ của Thủ tướng Mark Carney là một phần trong chiến lược của Ottawa nhằm giảm bớt sự phụ thuộc kinh tế vào Mỹ. Nền kinh tế Canada vốn có sự gắn kết rất chặt chẽ với Mỹ cho nên bất cứ thay đổi nào trong chính sách thương mại của Xứ Cờ hoa đều có ảnh hưởng lớn tới hoạt động xuất khẩu, chuỗi cung ứng… của Canada.

Hơn 70% lượng hàng xuất khẩu của Canada là sang Mỹ, bao gồm phụ tùng ô-tô, sản phẩm nông nghiệp, thép và dầu mỏ. Ngay từ đầu nhiệm kỳ tổng thống thứ hai, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã áp thuế 25% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Canada. Hồi tháng 1, ông chủ Nhà trắng cảnh báo Washington sẽ áp mức thuế lên tới 100% đối với toàn bộ hàng hóa của Canada xuất khẩu sang Mỹ nếu Canada tiến tới ký kết thỏa thuận thương mại với Trung Quốc.

Thông điệp này được đưa ra sau khi Thủ tướng Canada Mark Carney và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhất trí xây dựng quan hệ đối tác chiến lược mới. Trong bối cảnh môi trường thương mại ngày càng phức tạp với nhiều biện pháp bảo hộ thương mại được đưa ra, Canada quyết tâm từng bước dịch chuyển mối quan hệ với nước láng giềng Mỹ theo hướng giảm bớt sự phụ thuộc, đa dạng hóa thị trường thương mại.

Ấn Độ, nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng cao và quy mô dân số hơn 1,4 tỷ người, là một đối tác hấp dẫn với Canada. Quốc gia Bắc Mỹ cũng muốn mở rộng không gian chiến lược sang khu vực năng động như Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nơi tập trung các tuyến thương mại, chuỗi cung ứng quan trọng.

Trong khi đó, New Delhi có nhu cầu đa dạng hóa nguồn cung tài nguyên và tiếp cận công nghệ tiên tiến, vốn là những lĩnh vực mà Canada có lợi thế cạnh tranh. Giữa lúc xu hướng bảo hộ thương mại đang diễn ra mạnh mẽ, việc các bên xây dựng các cơ chế hợp tác ổn định, lâu dài được cho là một bước đi đúng hướng để tăng “sức đề kháng” trước những biến động toàn cầu.

LÊ AN