Mở rộng thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không dân dụng

Nghị định mới đánh dấu bước điều chỉnh quan trọng khi mở rộng thẩm quyền xử phạt cho nhiều lực lượng, cơ quan quản lý nhà nước, đồng thời nâng mức xử phạt đối với một số chức danh, nhằm tăng cường hiệu lực quản lý và bảo đảm an toàn, an ninh hàng không trong bối cảnh hoạt động hàng không ngày càng phát triển phức tạp.

Theo quy định mới, Chủ tịch UBND cấp xã được trao thêm thẩm quyền trong xử lý vi phạm hành chính về hàng không dân dụng. Cụ thể, người đứng đầu chính quyền cấp xã có quyền phạt cảnh cáo, phạt tiền tối đa 50 triệu đồng, tước quyền sử dụng giấy phép hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn, đồng thời tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính. Đây là điểm mới đáng chú ý, thể hiện xu hướng phân cấp mạnh mẽ hơn cho chính quyền cơ sở trong công tác quản lý nhà nước về hàng không.

Nghị định 17/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi Điều 31 của Nghị định 162/2018/NĐ-CP, bổ sung hàng loạt chức danh thanh tra có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không dân dụng. Theo đó, thanh tra viên Thanh tra Bộ Công an và Thanh tra Hàng không Việt Nam trong thời hạn thanh tra được quyền phạt cảnh cáo, phạt tiền đến 10 triệu đồng, đồng thời tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm có giá trị không vượt quá hai lần mức tiền phạt.

Ở cấp cao hơn, Trưởng đoàn thanh tra của Thanh tra Hàng không Việt Nam, Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ hoặc Công an cấp tỉnh được quyền phạt tiền đến 50 triệu đồng, áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả và tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm. Chánh Thanh tra Hàng không Việt Nam, Chánh Thanh tra Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ và Chánh Thanh tra Công an cấp tỉnh có thẩm quyền xử phạt lên đến 80 triệu đồng, đồng thời tước quyền sử dụng giấy phép hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn. Đặc biệt, Chánh Thanh tra Bộ Công an và Trưởng đoàn thanh tra do Chánh Thanh tra Bộ Công an thành lập có thể áp dụng mức phạt tối đa 100 triệu đồng đối với các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực này.

Không chỉ dừng lại ở lực lượng thanh tra, Nghị định mới còn bổ sung Điều 31a, quy định thẩm quyền xử phạt của Thủ trưởng cơ quan thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về hàng không dân dụng. Theo đó, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam, Trưởng đoàn kiểm tra do Bộ trưởng Bộ Xây dựng hoặc Bộ Công an thành lập có quyền phạt tiền đến 100 triệu đồng, tước quyền sử dụng giấy phép hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn, tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định. Trưởng đoàn kiểm tra do Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam thành lập được quyền xử phạt đến 80 triệu đồng.

Bên cạnh đó, Nghị định 17/2026/NĐ-CP cũng điều chỉnh thẩm quyền xử phạt của Cảng vụ hàng không, Chủ tịch UBND các cấp và lực lượng Công an nhân dân. Trưởng đại diện Cảng vụ hàng không được phạt tiền đến 25 triệu đồng, trong khi Giám đốc Cảng vụ hàng không có thể xử phạt đến 50 triệu đồng và áp dụng các biện pháp bổ sung như tước giấy phép, đình chỉ hoạt động. Ở cấp tỉnh, Chủ tịch UBND được quyền phạt tiền đến 100 triệu đồng đối với các vi phạm trong lĩnh vực hàng không dân dụng.

Đối với lực lượng Công an nhân dân, Nghị định mới quy định chi tiết thẩm quyền xử phạt của từng cấp, từ chiến sĩ đang thi hành công vụ cho đến Giám đốc Công an cấp tỉnh và các Cục trưởng thuộc Bộ Công an. Mức phạt tối đa trong các trường hợp này cũng được nâng lên đến 100 triệu đồng, kèm theo quyền tước giấy phép, đình chỉ hoạt động và tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm.

Một điểm đáng chú ý khác là quy định mới về thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính. Theo đó, không chỉ người có thẩm quyền xử phạt mà cả thành viên đoàn thanh tra, đoàn kiểm tra, lực lượng Công an đang thi hành nhiệm vụ, công chức, viên chức thực hiện nhiệm vụ công vụ đều có thể lập biên bản vi phạm hành chính trong phạm vi chức trách được giao. Đặc biệt, người chỉ huy tàu bay và các thành viên tổ bay được giao nhiệm vụ cũng có quyền lập biên bản đối với các hành vi vi phạm xảy ra trên tàu bay mang quốc tịch Việt Nam khi đang bay.

Nghị định nêu rõ trách nhiệm của người chỉ huy tàu bay trong việc tổ chức lập biên bản và bàn giao vụ việc vi phạm cho cơ quan có thẩm quyền sau khi tàu bay hạ cánh. Các vi phạm liên quan đến an ninh, trật tự hàng không sẽ được chuyển cho cơ quan an ninh hàng không tại cảng hàng không, sân bay, trong khi các vi phạm khác được bàn giao cho Cảng vụ hàng không nơi tàu bay hạ cánh.

Nghị định số 17/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 1/3/2026. Với việc mở rộng thẩm quyền xử phạt và nâng mức chế tài, quy định mới được kỳ vọng sẽ góp phần siết chặt kỷ cương pháp luật, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và bảo đảm an toàn, an ninh trong lĩnh vực hàng không dân dụng.

Vũ Linh