Mở rộng thị trường xuất khẩu đi đôi với kiểm soát nhập siêu

Chiều 30/9, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị sơ kết nhiệm vụ quý III, tháng 9; đồng thời triển khai nhiệm vụ tháng 10 và phương hướng nhiệm vụ quý IV/2026.

Trao đổi tại hội nghị, đại diện các Cục, Vụ, đơn vị thuộc Bộ Công Thương đã tập trung phân tích những yêu cầu đặt ra đối với phát triển thị trường trong nước, thúc xuất nhập khẩu, hội nhập kinh tế, thương mại điện tử trong những tháng cuối năm, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp để toàn ngành Công Thương hoàn thành và hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu đặt ra.

Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng chủ trì Hội nghị sơ kết nhiệm vụ quý III, tháng 9; đồng thời triển khai nhiệm vụ tháng 10 và phương hướng nhiệm vụ quý IV/2026.

Đại diện các Cục, Vụ, đơn vị trong Bộ Công Thương trao đổi, đề xuất nhiều giải pháp thúc đẩy phát triển sản xuất công nghiệp, thương mại.

Đẩy mạnh chương trình khuyến mại quy mô lớn, tăng kích cầu tiêu dùng

Về phát triển thị trường trong nước, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho biết, trong 9 tháng đầu năm, bán lẻ hàng hóa và dịch vụ đạt 5,93 triệu tỷ đồng, tăng 13,4%. Đây là mức tăng khá so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, hiện vẫn có 16/34 tỉnh, thành phố chưa đạt chỉ tiêu được giao, trong đó có một số địa phương, thành phố lớn như Quảng Ninh, đặc biệt là Thành phố Hồ Chí Minh…

Do vậy, trong quý IV, cần tập trung vào những hoạt động cụ thể để tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp sản xuất và doanh nghiệp phân phối, thúc đẩy tiêu thụ hàng hóa, đặc biệt là hàng Việt Nam. Song song đó, đẩy mạnh các chương trình khuyến mại tập trung quy mô lớn, tăng cường kích cầu tiêu dùng. Đặc biệt, theo xu hướng, quý IV là thời điểm cuối năm, nhu cầu tiêu dùng, mua sắm thường tăng cao hơn so với các quý đầu năm.

Liên quan đến công tác kiểm soát, quản lý thị trường, ông Trần Hữu Linh cho rằng, hiện nay, giá hàng hóa, dịch vụ đang có xu hướng tăng liên tục và dự báo hết tháng 9, CPI đã tiếp cận mức hơn 5%. Do vậy, đề nghị các Sở Công Thương tham mưu cho địa phương chủ động xây dựng và triển khai các chương trình phát triển thị trường tại địa phương. Đặc biệt, chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất và phân phối hàng hóa thiết yếu tiếp cận các nguồn tín dụng ưu đãi tại địa phương với lãi suất phù hợp để có thể chủ động mua sớm, dự trữ hàng hóa thiết yếu, nhất là trước mùa bão và các dịp lễ, Tết. Qua đó tạo được biên độ để phòng ngừa, bảo đảm nguồn cung và khả năng cung ứng hàng hóa.

Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước Trần Hữu Linh phát biểu tại hội nghị.

Liên quan đến hạ tầng thương mại, theo Cục trưởng Trần Hữu Linh, vừa qua, Bộ Công Thương đã ban hành các đề án, chính sách để thúc đẩy phát triển hạ tầng thương mại. Đặc biệt, Luật Phát triển Đô thị số 18/2026/QH16 được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 24/8/2026 và có hiệu lực từ ngày 1/10/2026 sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn để phát triển hạ tầng thương mại, từ đó kích cầu du lịch.

Về vấn đề xăng dầu, việc chuyển đổi sang xăng sinh học đang được triển khai khá thành công. Bộ Công Thương cũng vừa chủ trì Hội nghị lấy ý kiến rộng rãi Dự thảo Nghị định thay thế các Nghị định của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu. Dự thảo tập trung vào 3 nội dung chủ yếu: tinh gọn hệ thống phân phối; trao quyền quyết định giá cho thị trường và doanh nghiệp và quản lý bằng dữ liệu.

Đẩy mạnh kiểm soát nhập siêu

Liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu, đặc biệt là vấn đề nhập siêu, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu Nguyễn Anh Sơn cho biết, bức tranh xuất khẩu trong 9 tháng năm 2026 khá tích cực. Xuất khẩu đã vượt chỉ tiêu, cả ngành xuất khẩu và nhập khẩu đều đạt chỉ tiêu. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là nhập siêu trong 9 tháng đầu năm khoảng 22 tỷ USD. Từ nay đến hết tháng 12/2026, phải giảm mức nhập siêu rất mạnh. Đây là mục tiêu khá cao và thực sự là một thách thức.

Cục trưởng Cục Xuất nhập Nguyễn Anh Sơn cho biết, thời gian qua, Cục đã chủ động làm việc với các hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp, bàn giải pháp kiểm soát vấn đề nhập siêu.

Thời gian qua, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Công Thương, Cục Xuất nhập khẩu đã chủ động làm việc với 15 doanh nghiệp sản xuất máy vi tính, điện thoại. Cùng với đó, làm việc với 10 doanh nghiệp nhập khẩu nông sản lớn để tìm giải pháp kiểm soát nhập siêu. Theo đánh giá của Cục, từ nay đến cuối năm, trong nước cũng như trên thế giới có nhiều dịp như Noel, Tết Dương lịch..., do đó sức mua thế giới tăng cao, vấn đề nhập siêu có thể được cải thiện.

Đưa ra các giải pháp để kiểm soát nhập siêu, Cục trưởng Nguyễn Anh Sơn cho rằng, cần thúc đẩy sản xuất trong nước; tiếp tục khai thác hiệu quả các FTA, đa dạng hóa thị trường và tăng cường cảnh báo sớm về thuế quan, phòng vệ thương mại, xuất xứ, tiêu chuẩn xanh và truy xuất nguồn gốc; hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nâng chất lượng, thương hiệu và khả năng tiếp cận thị trường…

Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Vũ Bá Phú phát biểu, nêu nhiều giải pháp xúc tiến thương mại, kết nối giao thương.

Cho ý kiến về các giải pháp xúc tiến thương mại, kết nối giao thương trong những tháng cuối năm, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Vũ Bá Phú cho biết, từ nay đến cuối năm, Cục Xúc tiến thương mại sẽ tiếp tục bám sát chỉ đạo của Chính phủ, lãnh đạo Bộ Công Thương và phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan để triển khai hiệu quả các hoạt động xúc tiến thương mại, trọng tâm là xúc tiến xuất khẩu và hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường.

Theo đó, Cục sẽ tập trung hỗ trợ những doanh nghiệp đang có hoạt động tốt, có thị trường và năng lực sẵn có để tiếp tục phát huy lợi thế, mở rộng hoạt động kinh doanh. Đối với những doanh nghiệp còn lại, Cục sẽ nghiên cứu hướng chuyển từ xúc tiến xuất khẩu sang xúc tiến nhập khẩu, phù hợp với nhu cầu và điều kiện thực tế của doanh nghiệp.

Trong những tháng cuối năm, một số hoạt động xúc tiến thương mại quy mô lớn sẽ tiếp tục được triển khai. Đáng chú ý là Lễ công bố sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia, dự kiến tổ chức ngày 16/10. Đây là hoạt động được tổ chức định kỳ 2 năm một lần, không chỉ nhằm công bố các sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia mà còn góp phần thể hiện vai trò của Bộ Công Thương trong việc xây dựng, phát triển và quảng bá Thương hiệu quốc gia đến công chúng, cộng đồng doanh nghiệp và xã hội.

Bên cạnh đó, Chương trình Vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026 - 2030 (Chương trình GoGlobal) sẽ là một nhiệm vụ trọng tâm, với mục tiêu cao nhất là tập trung hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp chủ động vươn ra thị trường thế giới. Hội nghị công bố Chương trình GoGlobal dự kiến tổ chức ngày 28/10/2026, do Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan chuẩn bị kỹ lưỡng về nội dung, thành phần và công tác truyền thông.

Nỗ lực hoàn thành mục tiêu về tăng trưởng thương mại điện tử

Liên quan đến công tác quản lý và phát triển thương mại điện tử, Cục trưởng Cục Thương mại điện từ Lê Hoàng Oanh cho biết, trong quý III/2026, Cục đã tập trung vào công tác kiểm tra, giám sát hoạt động thương mại điện tử, nâng cao trách nhiệm của các sàn và bảo vệ người tiêu dùng. Từ đầu năm đến ngày 30/9, các nền tảng đã gỡ bỏ trên 120.000 sản phẩm và xử lý trên 31.000 gian hàng vi phạm. Riêng trong quý III, số lượng xử lý gấp 1,6 lần cả 6 tháng đầu năm, cho thấy trách nhiệm của các sàn đã được nâng cao.

Cục trưởng Cục Thương mại điện tử Lê Hoàng Oanh phát biểu cho ý kiến, đẩy mạnh phát triển thị trường thương mại điện tử.

Về tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử những tháng cuối năm, Cục trưởng Lê Hoàng Oanh cho rằng, nhu cầu mua sắm các tháng cuối năm dự kiến sẽ tăng mạnh cùng với một số hoạt động kích cầu tiêu dùng, vì vậy, theo tính toán sơ bộ, kịch bản tăng trưởng các tháng 10, 11 và 12 lần lượt là 21%, 23% và 26%. Dự kiến cả năm sẽ tăng ở mức 20,2-20,5%, đạt yêu cầu đề ra là 20-25%.

Hiện thực hóa mục tiêu trên, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử kiến nghị, trước hết, các Sở Công Thương phối hợp với Cục Thương mại điện tử để thực hiện và phổ biến luật, các nghị định; đồng thời yêu cầu tất cả các sàn thương mại điện tử hoàn thành việc định danh, xác thực tài khoản người bán với Bộ Công an trước ngày 31/12/2026, phối hợp xử lý hàng giả trong đợt cao điểm.

Thứ hai, hoàn thiện Đề án phát triển hệ sinh thái thương mại điện tử, phấn đấu được phê duyệt trong tháng 11/2026, với mục tiêu hình thành hệ sinh thái thương mại điện tử của Việt Nam, tự chủ, giảm sự phụ thuộc ở nước ngoài.

Thứ ba, để chỉ số thương mại điện tử tăng trưởng mạnh, Cục cũng cũng tập trung vào các ngành hàng có doanh thu lớn như dệt may, da giày. Những ngành hàng này chiếm khoảng 40-50% thị phần trên các sàn thương mại điện tử lớn và có sản phẩm phục vụ các mùa mua sắm trong năm.

Cuối cùng là phát triển thương mại xuyên biên giới gắn với định hướng Chương trình Go Global. Hiện nay, đơn vị đã phối hợp với một số nền tảng để hỗ trợ doanh nghiệp tham gia phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới, đồng thời xây dựng các chương trình phù hợp với từng ngành hàng.

"Mục tiêu cao nhất là đưa tăng trưởng B2C vào dải 20-22%, hoàn thành và hoàn thành vượt mức chỉ tiêu đặt ra; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa khai thác hiệu quả kênh số và thương mại điện tử xuyên biên giới; đồng thời tăng xác thực người bán, chống hàng giả, bảo vệ người tiêu dùng và tăng chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý", Cục trưởng Lê Hoàng Oanh thông tin.