Mở rộng toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam lên 6 làn xe, phấn đấu khởi công năm 2027

Bộ Xây dựng vừa ban hành thông báo kết luận của Bộ trưởng Trần Hồng Minh tại cuộc họp về công tác chuẩn bị đầu tư mở rộng các đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông.

Theo đó, Bộ trưởng thống nhất chủ trương nghiên cứu mở rộng toàn bộ các đoạn cao tốc đang khai thác với quy mô 4 làn xe hạn chế lên 6 làn xe theo quy hoạch đã được phê duyệt.

Tránh quá tải, bảo đảm khai thác lâu dài

Hiện tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông cơ bản được nối thông từ cửa khẩu Hữu Nghị (Lạng Sơn) đến Cà Mau. Tuy nhiên, nhiều đoạn trên tuyến mới được đầu tư theo quy mô phân kỳ, chỉ có 4 làn xe hạn chế, chưa đáp ứng nhu cầu vận tải đang tăng nhanh.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, việc tiếp tục đầu tư mở rộng là cần thiết nhằm nâng cao năng lực thông hành, bảo đảm an toàn giao thông và phát huy hiệu quả của trục giao thông huyết mạch quốc gia.

Với tinh thần đó, ông thống nhất phương án nghiên cứu mở rộng các đoạn tuyến từ quy mô 4 làn xe hạn chế lên 6 làn xe. Riêng đoạn Phan Thiết - Dầu Giây sẽ được nghiên cứu phương án mở rộng phù hợp nhằm tránh hình thành nút thắt cổ chai trên toàn tuyến.

Nhiều đoạn đường bộ cao tốc Bắc - Nam chỉ có bốn làn xe hạn chế nên dịp lễ tết thường xảy ra ùn tắc. Ảnh: V.LONG

Lãnh đạo Bộ Xây dựng cho rằng việc đầu tư ngay theo quy mô hoàn chỉnh sẽ giúp bảo đảm tính đồng bộ, phục vụ khai thác lâu dài và hạn chế tình trạng phải tiếp tục mở rộng nhiều lần trong tương lai như thời gian qua.

Thêm vào đó, nếu mở rộng từng phần hoặc đầu tư theo nhiều giai đoạn, Nhà nước sẽ phải bỏ thêm chi phí cho công tác thi công, tổ chức giao thông và khắc phục ảnh hưởng đến hoạt động khai thác đang diễn ra trên tuyến.

Để chuẩn bị hồ sơ trình cấp có thẩm quyền xem xét, Bộ trưởng yêu cầu các đơn vị liên quan tiếp tục hoàn thiện báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.

Trong đó, ông lưu ý hồ sơ phải làm rõ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn của việc đầu tư mở rộng trong giai đoạn hiện nay. Đồng thời phải lượng hóa các lợi ích kinh tế - xã hội mang lại sau khi dự án hoàn thành.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh báo cáo cần đánh giá cụ thể tác động của dự án đối với tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, thúc đẩy hoạt động xây dựng, logistics, giảm chi phí vận tải và nâng cao hiệu quả khai thác hệ thống hạ tầng giao thông. Đây sẽ là một trong những căn cứ quan trọng để xem xét bố trí nguồn vốn cho dự án trong thời gian tới.

Ưu tiên mở rộng các đoạn có lưu lượng xe lớn

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cũng yêu cầu rà soát toàn bộ tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông từ Cao Bằng đến Đất Mũi (Cà Mau). Việc rà soát sẽ được thực hiện theo ba khu vực gồm: Cao Bằng - Hà Nội, Hà Nội - TP.HCM và TP.HCM - Đất Mũi.

Đối với từng đoạn tuyến, các cơ quan chuyên môn phải đánh giá hiện trạng lưu lượng giao thông, quy mô đầu tư, tiêu chuẩn kỹ thuật cũng như khả năng khai thác thực tế.

Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng sẽ xác định phạm vi đầu tư và thứ tự ưu tiên triển khai.

Theo định hướng của Bộ Xây dựng, trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 sẽ ưu tiên mở rộng trước các đoạn thuộc dự án cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2017-2020 có nhu cầu vận tải lớn. Các đoạn này được phấn đấu khởi công trong năm 2027.

Những đoạn còn lại sẽ tiếp tục triển khai trong giai đoạn sau, với mục tiêu khởi công từ năm 2028 và hoàn thành mở rộng toàn tuyến vào năm 2030.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh việc lựa chọn thứ tự đầu tư phải căn cứ vào nhu cầu vận tải thực tế và khả năng cân đối nguồn lực. Điều này nhằm bảo đảm sử dụng hiệu quả vốn đầu tư công trong bối cảnh Nhà nước đang đồng thời triển khai nhiều dự án hạ tầng trọng điểm trên cả nước.

Đường bộ cao tốc Bắc - Nam đoạn qua địa phận tỉnh Thừa Thiên - Huế chỉ có hai làn xe hiện đang được mở rộng. Ảnh: V.LONG

Đối với ba dự án thành phần đang được đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) gồm Diễn Châu - Bãi Vọt, Nha Trang - Cam Lâm và Cam Lâm - Vĩnh Hảo, Bộ trưởng giao Cục Đường bộ Việt Nam làm việc với các nhà đầu tư BOT để thống nhất phương án mở rộng. Kết quả làm việc sẽ được cập nhật vào hồ sơ nghiên cứu tiền khả thi của dự án.

Đối với các đoạn tuyến trước đây được đầu tư bằng vốn ngân sách nhà nước, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục đánh giá, so sánh giữa phương án đầu tư công và phương thức PPP để lựa chọn giải pháp phù hợp.

Trong trường hợp sử dụng vốn ngân sách để mở rộng, Bộ trưởng yêu cầu nghiên cứu cơ chế thu phí sau khi hoàn thành nhằm từng bước hoàn vốn cho Nhà nước.

Song song đó, các đơn vị liên quan phải rà soát giải pháp kỹ thuật để tận dụng tối đa các hạng mục đã đầu tư trước đây, hạn chế phá dỡ hoặc xây dựng lại gây lãng phí.

Bộ trưởng cũng yêu cầu kiểm tra, đối chiếu các dự báo nhu cầu vận tải với số liệu từng báo cáo Quốc hội nhằm làm rõ những chênh lệch nếu có.

Ngoài ra, các cơ chế đặc thù từng áp dụng cho dự án cao tốc Bắc - Nam như chỉ định thầu trong một số trường hợp, khai thác vật liệu xây dựng hay giải phóng mặt bằng cũng sẽ được tổng kết, đánh giá.

Trên cơ sở đó, cơ quan chức năng sẽ đề xuất tiếp tục áp dụng hoặc điều chỉnh cho phù hợp với giai đoạn mở rộng sắp tới.