Mở rộng tối đa các trường hợp miễn giấy phép xây dựng

Theo dự thảo, một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là việc mở rộng đáng kể đối tượng được miễn giấy phép xây dựng. Thay vì phải qua nhiều bước kiểm soát chồng chéo, các quy định mới áp dụng nguyên tắc "kiểm soát một lần" trước khi khởi công.

Danh mục miễn cấp phép hiện nay đã bao gồm các công trình cấp bách, công trình thuộc dự án đầu tư công đặc biệt, công trình tại cảng hàng không, và các công trình đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi. Đặc biệt, đối với khu vực nông thôn, quy định mới cũng làm rõ các loại công trình nhà ở riêng lẻ quy mô dưới 7 tầng được miễn phép, giúp người dân dễ dàng thực hiện mà không gặp vướng mắc về thủ tục.

Theo Luật Xây dựng năm 2025, nhà ở riêng lẻ chỉ được xem xét miễn giấy phép xây dựng khi thỏa mãn 3 nhóm điều kiện là công trình cấp IV hoặc nhà ở riêng lẻ có chiều cao dưới 7 tầng, tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500 m2 và công trình không nằm trong các khu vực có yêu cầu quản lý xây dựng đặc thù theo quy hoạch chung của thành phố hoặc địa phương.

Luật Xây dựng có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.

Bên cạnh đó, tinh thần cải cách được thể hiện rõ nét qua việc cắt giảm mạnh mẽ thời gian cấp phép. So với quy định trước đây, thời gian cấp giấy phép xây dựng đã giảm một nửa. Cụ thể, chỉ còn 7 ngày làm việc đối với nhà ở riêng lẻ (trước đây là 15 ngày). Chỉ còn 10 ngày làm việc đối với các loại công trình khác (trước đây là 20 ngày). Việc rút ngắn thời gian này được kỳ vọng sẽ giúp chủ đầu tư nhanh chóng triển khai dự án, giảm chi phí tuân thủ và tận dụng tốt các cơ hội kinh doanh.

Hướng tới mục tiêu hiện đại hóa quản trị công dựa trên dữ liệu, thủ tục cấp phép xây dựng hiện nay đã cho phép thực hiện trực tuyến toàn trình. Người dân và doanh nghiệp không còn phải nộp các hồ sơ đã có trên cơ sở dữ liệu quốc gia, tiêu biểu như giấy tờ về quyền sử dụng đất. Số lượng hồ sơ phải nộp cũng được giảm tối thiểu xuống còn 01 bộ thay vì 02 bộ như trước đây, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí in ấn.

Ngoài ra, dự thảo cũng nhấn mạnh, quy định mới thực hiện việc phân cấp tối đa thẩm quyền cho địa phương. Đáng chú ý, UBND cấp xã hiện đã được giao thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng cho các công trình cấp III, cấp IV và nhà ở riêng lẻ trên địa bàn quản lý.

Sự thay đổi này giúp đưa việc giải quyết thủ tục hành chính về gần dân hơn, đồng thời phát huy tính chủ động và chịu trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong quản lý trật tự xây dựng. Những điểm mới trong quy định cấp phép xây dựng năm 2025 không chỉ là sự thay đổi về mặt kỹ thuật pháp lý mà còn là lời khẳng định cho quyết tâm của Chính phủ trong việc tháo gỡ các "điểm nghẽn" về thể chế.

Luật Xây dựng có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.