Mốc son lịch sử 50 năm Ngày Tổng tuyển cử bầu Quốc hội nước Việt Nam thống nhất

Đại thắng mùa Xuân năm 1975 đã kết thúc cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ của dân tộc ta, đất nước thống nhất, non sông liền một dải. Tuy nhiên, về mặt tổ chức Nhà nước, khi ấy vẫn tồn tại hai Chính phủ, Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hòa ở miền Bắc và Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam. Trong bối cảnh đó, Đảng ta đề ra nhiệm vụ phải hoàn thành thống nhất đất nước về mặt nhà nước. Để thực hiện nhiệm vụ này, tháng 11/1975, đại biểu nhân dân hai miền Nam - Bắc đã tổ chức Hội nghị hiệp thương chính trị, quyết định: cần tổ chức sớm cuộc Tổng tuyển cử trên toàn lãnh thổ Việt Nam để bầu ra Quốc hội chung cho cả nước. Là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất của nước Việt Nam hoàn toàn độc lập và chủ nghĩa xã hội, Quốc hội đó sẽ xác định thể chế Nhà nước, bầu ra các cơ quan lãnh đạo của Nhà nước và quy định Hiến pháp mới của nước Việt Nam thống nhất.

Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh mít tinh diễu hành chào mừng Ngày bầu cử Quốc hội thống nhất (25/4/1976). Ảnh: Tư liệu TTXVN

Trên cơ sở thành công của Hội nghị Hiệp thương chính trị, Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 228-CT/TW ngày 3/1/1976, nêu rõ, cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội chung “sẽ được tiến hành trong cả nước cùng một ngày, theo những nguyên tắc thật sự dân chủ: phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Những nguyên tắc ấy sẽ được vận dụng vào miền Nam cho thích hợp với điều kiện cụ thể của miền Nam". Đây là những nguyên tắc cơ bản của một cuộc bầu cử dân chủ, được tiếp tục kế thừa từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam cách đó đúng 30 năm.

Và ngày 25/4/1976, hơn 23 triệu cử tri đã nô nức đi bầu cử, thực hiện nghĩa vụ công dân của mình bầu những đại biểu xứng đáng vào cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Việt Nam độc lập, thống nhất. Đây là sự kiện chính trị quan trọng, đánh dấu bước thắng lợi quyết định của nhân dân ta trên con đường thống nhất nước nhà về mặt Nhà nước. Cuộc bầu cử thành công tốt đẹp, với tỷ lệ cử tri đi bầu đạt 98,77%. Cử tri đã lựa chọn và bầu đủ 492 đại biểu trong vòng bỏ phiếu đầu tiên. 492 đại biểu Quốc hội khóa VI đã được cử tri cả nước chọn lựa ra ngay trong vòng bỏ phiếu đầu tiên. Thành phần của đại biểu Quốc hội được cử tri lựa chọn gồm công nhân, noog dân, thợ thủ công, cán bộ chính trị, quân nhân cách mạng, tri thức, nhân sĩ dân chủ và tôn giáo; đại biểu nữ và đại biểu dân tộc thiểu số. Qua đó, đã phản ánh đậm nét hình ảnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Việt Nam hòa bình, độc lập, thống nhất và xã hội chủ nghĩa. Từ mốc son lịch sử ấy, Quốc hội Việt Nam không ngừng trưởng thành, đổi mới, khẳng định vai trò là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất.

Biểu quyết thông qua Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội nước Việt Nam thống nhất. Ảnh: Tư liệu

Ngày 24/6/1976, Kỳ họp đầu tiên Quốc hội của nước Việt Nam thống nhất đã khai mạc tại Thủ đô Hà Nội. Tại kỳ họp đầu tiên này, Quốc hội khóa VI đã quyết định nhiều vấn đề trọng đại, mang tính lịch sử. Đó là thông qua Hiến pháp mới - 1980, mốc son trong lịch sử có ý nghĩa mở đầu cho bước phát triển mới, Quốc hội bước vào xây dựng hệ thống pháp luật thống nhất để xây dựng chủ nghĩa xã hội trên phạm vi cả nước. Quốc hội quyết định đổi tên nước Việt Nam dân chủ cộng hòa thành nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; quyết định đặt tên thành phố Sài Gòn-Gia Ðịnh là Thành phố Hồ Chí Minh.

Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội khóa VI còn có ý nghĩa chính trị to lớn, tiếp theo chiến thắng vĩ đại về quân sự vào mùa Xuân năm 1975, mở ra cơ hội cho quá trình hội nhập và mở rộng hợp tác quốc tế của Quốc hội Việt Nam, trong vị thế của một Nhà nước độc lập, thống nhất. Thành công của Tổng tuyển cử là minh chứng sinh động cho sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, cho niềm tin của nhân dân vào con đường mà Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lựa chọn.

Từ dấu mốc lịch sử 25/4/1976 đến nay, Quốc hội Việt Nam đã trải qua 10 cuộc bầu cử với những nhiệm kỳ không ngừng đổi mới về tổ chức và phương thức hoạt động, ngày càng thực hiện tốt hơn chức năng là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước CHXHCN Việt Nam. Tất cả đều hướng tới mục tiêu xây dựng một "Quốc hội của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân". Trong bất cứ hoàn cảnh nào, Quốc hội đều có những đóng góp quan trọng vào sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng, của dân tộc, xứng đáng là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất và là nơi kết tinh trí tuệ, ý chí, khát vọng của cả dân tộc.

Đất nước ta đang đứng trước thời cơ và vận hội phát triển mới, đan xen với những khó khăn, thách thức ngày càng phức tạp. Trong bối cảnh đó, đặt ra yêu cầu Quốc hội phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, toàn diện và thực chất hơn trong tổ chức và hoạt động; không ngừng nâng cao chất lượng công tác lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Trách nhiệm đặt lên vai Quốc hội và từng đại biểu Quốc hội là hết sức nặng nề nhưng cũng vô cùng vẻ vang. Đảng và nhân dân kỳ vọng các đại biểu Quốc hội tiếp tục là những đại diện tiêu biểu về trí tuệ, bản lĩnh, đạo đức và tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết, tiếp nối xứng đáng truyền thống vẻ vang 80 năm của Quốc hội Việt Nam.

Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 thành công tốt đẹp, mở đầu cho một nhiệm kỳ mới của cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất của nước ta.

Trong không khí vui mừng của những ngày tháng lịch sử toàn dân, toàn quân ta đang nỗ lực phấn dấu, quyết tâm thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng; ngay sau thành công của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã được tổ chức trọng thể.

Sau 12 ngày làm việc tích cực, khẩn trương, nghiêm túc, với tinh thần đổi mới, khoa học và trách nhiệm cao, Kỳ họp đã hoàn thành toàn bộ nội dung, chương trình đề ra. Kỳ họp đã tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp theo quy định của Hiến pháp và pháp luật; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách. Thành công tốt đẹp của Kỳ họp thứ Nhất tạo khí thế, niềm tin và động lực mới cho cả nhiệm kỳ Quốc hội.

Phát biểu lại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã nhấn mạnh: Kế thừa và phát huy thành quả, kinh nghiệm của các nhiệm kỳ Quốc hội trước, với niềm tin và khí thế mới, Quốc hội khóa XVI sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, hành động quyết liệt, đồng hành cùng Chính phủ và cả hệ thống chính trị, phát huy cao nhất mọi nguồn lực, biến khát vọng thành hành động, kết quả cụ thể quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, tất cả vì mục tiêu: đất nước phồn vinh, văn minh - Nhân dân ấm no, hạnh phúc.