'Mời Bác về ăn Tết' - Nét đẹp văn hóa tri ân nơi Đất Mũi-Cà Mau

Bàn thờ Tổ quốc hiện diện ở vùng nông thôn sông nước Cà Mau mỗi độ Xuân về, Tết đến.

Ngày cuối năm, không khí tại ấp Rạch Cui, xã Khánh Bình (tỉnh Cà Mau) rộn ràng hơn hẳn. Không chỉ bởi tiếng cười nói của những người con đi làm ăn xa trở về, mà còn bởi sự tất bật chuẩn bị cho một nghi thức quan trọng: Lập bàn thờ Bác.

Gia đình ông Trịnh Hoàng Hiệp (73 tuổi), cũng như hàng nghìn hộ dân khác tại Cà Mau, xem việc dựng bàn thờ Tổ quốc trước nhà là việc hệ trọng để đón năm mới.

Từ sáng sớm, không khí Tết đã tràn ngập trong khuôn viên gia đình ông Trịnh Hoàng Hiệp. Ngôi nhà rợp bóng cây xanh trở nên ấm cúng hơn khi con cháu tề tựu đông đủ để chuẩn bị đón Xuân.

Nguyên liệu làm bàn thờ rất dân dã, đậm chất Nam Bộ. Đàn ông khỏe mạnh thì dựng khung tre, khung nhựa; phụ nữ và trẻ em thì khéo léo tước lá dừa, kết hoa. Không khí làm việc theo cách “mỗi người một tay” tạo nên sự gắn kết bền chặt giữa các thế hệ.

Các thế hệ trong gia đình ông Hiệp cùng quây quần chuẩn bị. Đàn ông đảm nhận phần dựng khung sườn chắc chắn, trong khi phụ nữ và trẻ em lo phần trang trí.

Bà Hồ Thị Ánh, một hộ dân trong ấp Rạch Cui chia sẻ: “Việc lập bàn thờ hoàn toàn tự nguyện, làm riết thành quen, năm nào chưa làm là thấy bồn chồn trong dạ. Dù chồng con có đi làm xa, bà vẫn tự tay chuẩn bị chu đáo để trong nhà có Tết và có Bác.

Dưới bàn tay khéo léo của người dân vùng Đất Mũi-Cà Mau, những tàu lá dừa đơn sơ được thắt thành những hình thù ngộ nghĩnh, chong chóng lá, tạo nên nét mềm mại cho bàn thờ Tổ quốc.

Điểm đặc biệt trong nét văn hóa tín ngưỡng này là tính giáo dục truyền thống sâu sắc. Bạn Lâm Như Ý (ấp Rạch Cui) cho biết: “Quá trình cùng nhau làm bàn thờ là lúc ông bà, cha mẹ kể cho con cháu nghe về giá trị của độc lập, tự do, về công ơn của Bác để có được cuộc sống cơm no, áo ấm ngày hôm nay. Bàn thờ Bác vì thế mà trở nên gần gũi như bàn thờ ông bà tổ tiên trong nhà”.

Thế hệ trẻ tự tay trang trí và trân trọng đặt di ảnh Bác Hồ lên vị trí trang trọng nhất. Đây là bài học trực quan sinh động về lòng biết ơn mà ông bà, cha mẹ truyền lại cho con cháu.

Bàn thờ Bác thường được đặt trang trọng phía trước hoặc bên hông nhà. Tùy điều kiện kinh tế mà quy mô khác nhau, nhưng điểm chung là sự trang nghiêm với cờ Tổ quốc, ảnh Bác, lư hương và mâm ngũ quả.

Phụ nữ trong gia đình tỉ mỉ chuẩn bị mâm ngũ quả và các lễ vật để dâng cúng, thể hiện sự hiếu kính và mong ước một năm mới sung túc.

Giây phút thiêng liêng khi cả gia đình ông Hiệp thắp nén nhang trước bàn thờ Tổ quốc. Mâm cơm cúng Bác ngày Tết không chỉ là nghi thức tâm linh mà còn là sợi dây kết nối tình cảm gia đình và lòng yêu nước nồng nàn.

Đặc biệt, bên cạnh hoa trái, trà rượu, nhiều gia đình còn kỳ công chuẩn bị mâm cơm cúng tất niên dâng lên Bác. Mâm cơm ấy có thể là những món sản vật đồng quê, là con cá, cọng rau, nhưng gói ghém trong đó là tấm lòng thành kính vô hạn của người dân vùng cực nam Tổ quốc.

HỮU TÙNG