Mỗi cá nhân, hộ gia đình chỉ được mua 1 căn nhà ở xã hội, siết chặt chuyển nhượng
Quốc hội chính thức thông qua Luật Nhà ở (sửa đổi), trong đó quy định mỗi cá nhân, hộ gia đình thuộc diện được hưởng chính sách chỉ được mua hoặc thuê mua 1 căn nhà ở xã hội và trong 5 năm đầu, việc chuyển nhượng bị hạn chế.
Sáng 21-11, với 467/485 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội chính thức thông qua Luật Nhà ở (sửa đổi). Luật gồm 13 chương, 129 điều và có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2027.
Theo quy định được thông qua, mỗi cá nhân, hộ gia đình thuộc diện được hưởng chính sách nhà ở xã hội chỉ được mua hoặc thuê mua 1 căn. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng một người hoặc một hộ gia đình sở hữu nhiều căn nhà ở xã hội thông qua chính sách ưu đãi của Nhà nước, trong khi nhiều người có thu nhập thấp, thực sự khó khăn về nhà ở vẫn chưa có cơ hội tiếp cận.

Dự án nhà ở xã hội Tân Đại Minh 2, phường Quy Nhơn Nam. Ảnh: T.L/Xây Dựng
Đáng chú ý, luật đặt ra những giới hạn cụ thể đối với hoạt động chuyển nhượng nhà ở xã hội trong 5 năm đầu, tính từ thời điểm bên mua, bên thuê mua thanh toán đủ tiền mua, thuê mua nhà ở.
Theo đó, nếu có nhu cầu chuyển nhượng trong thời hạn 5 năm này, người mua chỉ được bán lại cho chủ đầu tư dự án hoặc người thuộc diện được mua nhà ở xã hội. Giá chuyển nhượng tối đa không vượt quá giá bán nhà ở xã hội ghi trong hợp đồng mua bán với chủ đầu tư.
Quy định nhằm ngăn chặn việc mua nhà ở xã hội để bán lại kiếm lời, nhất là khi giá bất động sản biến động và nhu cầu về nhà ở giá phù hợp vẫn ở mức cao.
Sau khi hết thời hạn 5 năm kể từ ngày thanh toán đủ tiền mua hoặc thuê mua, việc chuyển nhượng vẫn không được thực hiện tự do. Người mua, thuê mua chỉ được bán lại nhà ở xã hội cho đối tượng thuộc trường hợp được mua nhà ở xã hội, với điều kiện đã được cấp giấy chứng nhận.
Điểm đáng chú ý là ở giai đoạn này, giá bán do các bên thỏa thuận. Người chuyển nhượng không phải nộp tiền sử dụng đất nhưng vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thuế thu nhập theo quy định. Đây là điểm khác biệt quan trọng so với quy định cho phép giao dịch nhà ở thương mại trên thị trường thông thường.
Với cơ chế này, nhà ở xã hội không trở thành một loại tài sản có thể tự do mua đi bán lại để hưởng chênh lệch sau khi hết thời hạn hạn chế chuyển nhượng. Việc duy trì điều kiện người nhận chuyển nhượng phải thuộc diện được mua nhà ở xã hội góp phần bảo toàn mục tiêu an sinh của chính sách, bảo đảm nguồn nhà ở ưu đãi tiếp tục phục vụ người có nhu cầu thực sự.
Chính sách ưu đãi của Nhà nước được kỳ vọng sẽ đến đúng người, đúng nhu cầu, thay vì trở thành cơ hội đầu tư, kinh doanh bất động sản.
