Thông qua Luật Đất đai (sửa đổi): Mở rộng cơ hội cấp sổ đỏ
Sáng 21/11, với 466/479 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Đất đai (sửa đổi). Luật gồm 13 chương, 112 điều, có hiệu lực từ ngày 1/7/2027, trừ một số trường hợp được quy định riêng tại khoản 4 và khoản 5 Điều 109.
Trước khi biểu quyết, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Luật.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Luật.
Trình bày báo cáo, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết, dự thảo đã được rà soát nhằm bảo đảm tính hợp hiến, đồng bộ với Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và các luật chuyên ngành. Các quy định được hoàn thiện theo hướng phân định rõ thẩm quyền giữa các cấp chính quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số; đồng thời bảo đảm chính sách về đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số, người có công và lực lượng vũ trang, cũng như nguyên tắc bình đẳng giới.
Về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất, dự thảo làm rõ các nhóm đối tượng được hưởng quyền và điều kiện thực hiện quyền, bảo đảm thống nhất với các quy định pháp luật liên quan.
Đối với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, Luật được chỉnh lý theo hướng không lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh riêng biệt. Phương án sử dụng đất trở thành một nội dung của quy hoạch tỉnh. Ở cấp xã, không lập quy hoạch sử dụng đất riêng; kế hoạch sử dụng đất cấp xã được tích hợp trong nội dung triển khai quy hoạch chung, cập nhật các quy hoạch cấp tỉnh, quy hoạch đô thị, nông thôn và quy hoạch ngành có sử dụng đất.
Các quy định về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cũng được bổ sung, hoàn thiện. Đối với giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất, dự thảo đã bỏ quy định xem xét tiến độ sử dụng đất, tiến độ đầu tư dự án làm căn cứ giao đất, cho thuê đất. Riêng trường hợp giao đất, cho thuê đất không qua đấu giá, đấu thầu thuộc diện được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, Chính phủ đề xuất giữ nguyên phương án đã trình Quốc hội.
Về tài chính đất đai và giá đất, bảng giá đất cùng hệ số điều chỉnh giá đất theo Luật mới sẽ được áp dụng từ ngày 1/1/2028. Các quy định về giá đất tại Luật Đất đai năm 2024 và Nghị quyết số 254 tiếp tục được áp dụng đến hết ngày 31/12/2027.
Luật cũng bổ sung cơ chế xử lý đối với các dự án đầu tư không đưa đất vào sử dụng hoặc chậm đưa đất vào sử dụng, thông qua quy định cụ thể về tính tiền sử dụng đất tăng thêm và tiền thuê đất tăng thêm.
Đáng chú ý, quy định về đăng ký, cấp Giấy chứng nhận được mở rộng theo hướng xem xét cấp giấy cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất trước ngày 1/8/2024 do nhận chuyển nhượng nhưng chưa hoàn tất thủ tục chuyển quyền.
Về chuyển tiếp, Chính phủ đã rà soát các quy định nhằm kế thừa những nội dung phù hợp của Luật Đất đai năm 2024, đồng thời bổ sung các trường hợp cần thiết để tránh khoảng trống pháp lý khi Luật mới có hiệu lực. Những nội dung chuyển tiếp khác được đề xuất giao Chính phủ quy định tại nghị định.
Liên quan đến công chứng giao dịch, dự thảo được bổ sung yêu cầu bảo đảm an toàn pháp lý. Chính phủ đề xuất sửa đổi quy định về công chứng theo hướng tập trung vào các giao dịch quan trọng, có yêu cầu cao về điều kiện tham gia và mức độ an toàn pháp lý. Nội dung này dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, thống nhất với thời điểm Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng có hiệu lực.
Đối với việc xác định thời điểm tính giá đất của quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án BT, Chính phủ cho biết chưa đủ cơ sở thực tiễn để đề xuất chính sách do phương án xử lý vẫn cần được đánh giá kỹ lưỡng và báo cáo cấp có thẩm quyền. Bộ Tài chính đang được giao nghiên cứu nội dung này để đề xuất sửa đổi trong Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).
Một số nội dung khác, trong đó có việc xử lý tiền thuê đất đã nộp khi chuyển từ hình thức trả tiền một lần sang trả tiền hằng năm, cũng được đề nghị giao Chính phủ quy định cụ thể để bảo đảm linh hoạt trong quá trình thực hiện.
