Mỗi ngày thị trường có thêm 10 siêu thị mini mở mới

Chia sẻ tại tọa đàm "Biến động kênh bán lẻ và E-Commerce: Doanh nghiệp nên thích ứng ra sao?" do Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất Lượng Cao (HVNCLC) tổ chức mới đây, chuyên gia thị trường của Trung tâm Nghiên cứu Kinh doanh và Hỗ trợ Doanh nghiệp (BSA), nhận định từ nay đến năm 2030, kênh bán lẻ truyền thống sẽ giảm dần thị phần nhưng vẫn giữ được sự bền bỉ, trong khi số lượng siêu thị mini dự kiến tăng mạnh, "chiến trường bán lẻ" sẽ dần lui về vùng cận thành thị.

Đến 2030 số siêu thị mini có thể tăng gấp 3

Vị chuyên gia phân tích mô hình minimart đang bước vào giai đoạn bùng nổ chưa từng có. Quy mô thị trường có thể vượt mốc 30.000 cửa hàng, tăng gấp 3 lần so với con số 10.000 cửa hàng ở thời điểm hiện tại. Tốc độ tăng trưởng được kỳ vọng duy trì ở mức ấn tượng trên 20%/năm.

"Tốc độ mở mới trung bình mỗi ngày trong thời gian qua là 5 minimart, tức khoảng 1.500-2.000 siêu thị mini/năm. Nhưng hiện tại, tốc độ mở mới đã đạt 10 siêu thị/ngày", chuyên gia BSA nói thêm.

Với dư địa tăng trưởng còn lớn, các chuỗi ngoại cũng bắt đầu tiến vào thị trường Việt Nam. Tuy nhiên, chuyên gia BSA nhấn mạnh các chuỗi siêu thị mini nội địa vẫn sẽ duy trì được sức mạnh trước đối thủ ngoại. Các chuỗi siêu thị và cửa hàng bán lẻ nội địa lớn như WinMart/WinMart+ (Masan Group), Co.opmart/Co.op Food (Saigon Co.op), Bách Hóa Xanh, và Satramart/Satrafoods (Satra) vẫn giữ thế áp đảo.

Sự thành công của mô hình minimart đến từ việc đáp ứng tốt các nhu cầu mua sắm tiện lợi của người dân. Theo chuyên gia, thay vì đi chợ truyền thống vào buổi sáng, người Việt tại các đô thị và trung tâm dân cư lớn thường đi siêu thị, siêu thị mini sau khi tan làm, với khung giờ 17h-21h là "giờ vàng" bán hàng của các điểm này.

Để duy trì tốc độ tăng trưởng, các hệ thống bán lẻ và nền tảng TMĐT cũng đang tiến hành cuộc đại dịch chuyển chiến lược về các khu vực cận thành thị và nông thôn. Động thái này nhằm mở ra nguồn tăng trưởng cho tương lai, tận dụng lợi thế chi phí mặt bằng tại đây.

Cuộc đua giành thị phần này đồng thời mở ra cơ hội lớn cho người tiêu dùng nông thôn, giúp họ lần đầu tiên được tiếp cận và trải nghiệm bán lẻ hiện đại, và đặc biệt là dịch vụ giao hàng siêu tốc dưới 2 tiếng đồng hồ.

Một khảo sát cho thấy có đến 70% số minimart mở mới ở các xã, đồng thời tốc độ giao hàng tại những khu vực này được rút ngắn chỉ còn khoảng 2 giờ, thay vì 24 giờ như trước.

Tạp hóa, bách hóa truyền thống dần hiện đại hơn

Trong khi mô hình siêu thị mini mở rộng quy mô, BSA dự báo kênh bán lẻ truyền thống (GT) sẽ sụt giảm thị phần từ 68% trong năm 2026 xuống còn 60% vào năm 2030.

Dù vậy, ông Đinh Công Trí, Giám đốc Chiến lược kinh doanh cấp cao TT Group, phân tích kênh GT có khả năng thích ứng rất linh hoạt. Khi các mô hình phân phối mới xuất hiện và cạnh tranh gia tăng, các cửa hàng truyền thống có xu hướng điều chỉnh cách kinh doanh, tổ chức lại hoạt động và cải thiện dịch vụ để duy trì sức cạnh tranh.

Ông Đinh Công Trí, Giám đốc Chiến lược kinh doanh cấp cao TT Group, chia sẻ tại sự kiện. Ảnh: BTC.

Ông Trí ước tính Việt Nam hiện có khoảng 550.000-600.000 điểm bán lẻ truyền thống. Trong số đó, các tiệm tạp hóa nhỏ chiếm khoảng 70-75%, còn lại chủ yếu là các điểm bán thuộc nhóm bách hóa, bên cạnh một số loại hình kinh doanh chuyên biệt khác.

Đặc biệt trong giai đoạn 2026-2030, kênh GT sẽ tiếp tục chuyển đổi theo 4 hướng chính: hiện đại hóa, phân hóa, số hóa và chuyên biệt hóa.

Quá trình hiện đại hóa trong kênh GT sẽ diễn ra rõ nét ở nhóm bách hóa, bao gồm mô hình bách hóa thông thường và mô hình siêu thị bách hóa quy mô lớn, với cách bố trí quầy kệ tương tự các cửa hàng bán lẻ hiện đại.

Ông Trí đưa dẫn chứng một số cửa hàng bách hóa truyền thống (family groceries stores) hiện đã chủ động cải thiện cách trưng bày, sắp xếp hàng hóa và tổ chức không gian mua sắm theo hướng chuyên nghiệp hơn. Những điểm bán này vẫn được xem là kênh GT nhưng có diện mạo và trải nghiệm mua sắm gần với cửa hàng tiện lợi hoặc siêu thị mini.

"Hai mô hình bách hóa thông thường và bách hóa được nâng cấp theo hướng hiện đại sẽ là những nhóm có tốc độ chuyển đổi đáng chú ý trong thời gian tới", vị chuyên gia nói thêm.

Ngoài các tiệm bách hóa, mô hình tiệm tạp hóa nhỏ (mom-and-pop stores) vẫn có lợi thế về số lượng và độ phủ, nhưng sẽ đối mặt với áp lực lớn hơn trong việc duy trì hoạt động. Trong bối cảnh thị trường thay đổi từng ngày, chủ cửa hàng phải cân nhắc đầu tư nâng cấp, mở rộng kinh doanh hoặc điều chỉnh mô hình để phù hợp với nhu cầu mới.

Ông Trí nhấn mạnh bên cạnh sự thay đổi về mô hình điểm bán, kênh GT cũng đang phân hóa theo giá trị hàng hóa.

Cụ thể, một bộ phận người tiêu dùng có thu nhập cao bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến trải nghiệm mua sắm, chất lượng và các dòng sản phẩm cao cấp ngay tại cửa hàng truyền thống. Trong khi đó, nhóm khách hàng nhạy cảm về giá vẫn đặt ngân sách gia đình và mức giá sản phẩm lên hàng đầu.

Điều này cũng đòi hỏi các cửa hàng phải điều chỉnh danh mục hàng hóa phù hợp với đặc điểm khách hàng tại từng khu vực, thay vì chỉ tập trung vào những mặt hàng phổ thông như trước.