Mỗi phút bay rút ngắn, thêm một bước tiến xanh cho hàng không

Giá trị môi trường ở từng phút bay được rút ngắn

Khi nhắc đến hàng không xanh, nhiều người thường nghĩ đến đội tàu bay thế hệ mới, nhiên liệu hàng không bền vững hoặc hệ thống điện mặt trời tại sân bay. Tuy nhiên, hiệu quả môi trường của một chuyến bay còn phụ thuộc đáng kể vào cách vùng trời được tổ chức, đường bay được thiết kế và luồng không lưu được điều hành.

Thời gian qua, VATM đã và đang triển khai nhiều giải pháp mang lại lợi ích môi trường như tối ưu hóa đường bay, quản lý luồng không lưu, tăng cường phối hợp khai thác tại sân bay, áp dụng các phương thức bay hiện đại...

Theo lãnh đạo Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM), mục tiêu phát triển "xanh" sẽ có hai lớp nhiệm vụ. Trong đó, lớp thứ nhất tập trung giảm điện năng, nhiên liệu và chi phí vận hành tại các trụ sở, trung tâm kiểm soát, đài kiểm soát không lưu và cơ sở kỹ thuật.

Lớp thứ hai có phạm vi tác động rộng hơn, tạo điều kiện để tàu bay bay thẳng hơn, giảm thời gian chờ, tối ưu quá trình cất cánh, hạ cánh và khai thác hiệu quả hơn trên toàn mạng đường bay.

Lãnh đạo VATM nhận định, mỗi phút bay được rút ngắn, mỗi vòng chờ được cắt giảm và mỗi quãng lăn được tối ưu đều góp phần giúp hãng hàng không tiết kiệm nhiên liệu và giảm phát thải.

Thực tế cho thấy, cặp đường hàng không song song Bắc - Nam giúp rút ngắn trung bình từ 3 - 7 phút mỗi chuyến bay, tương đương tiết kiệm khoảng 120 - 300kg nhiên liệu. Công tác quản lý luồng không lưu (ATFM) góp phần giảm khoảng 20 - 30% thời gian chờ trên không; cơ chế phối hợp giữa các đơn vị tại sân bay giúp giảm từ 1 - 3 phút thời gian lăn mỗi chuyến. Đây đều là những kết quả phù hợp với các nội dung được Chương trình công nhận môi trường - GreenATM đánh giá.

"GreenATM cũng phù hợp với định hướng phát triển VATM đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, trong đó chuyển đổi số, tối ưu hóa khai thác, giảm phát thải và hội nhập quốc tế được xác định là những yêu cầu xuyên suốt. Khi dữ liệu vận hành được kết nối và khai thác hiệu quả hơn, VATM có điều kiện đo lường chính xác quãng đường bay, thời gian chờ, mức độ áp dụng các phương thức bay tối ưu và lợi ích môi trường của từng giải pháp", lãnh đạo VATM thông tin.

Tạo ra "đòn bẩy giảm phát thải gián tiếp" cho toàn ngành hàng không

Thời gian qua, VATM đã và đang triển khai nhiều giải pháp mang lại lợi ích môi trường như tối ưu hóa đường bay, quản lý luồng không lưu, tăng cường phối hợp khai thác tại sân bay, áp dụng các phương thức bay hiện đại, nâng cao chất lượng thông tin khí tượng hàng không và đẩy mạnh chuyển đổi số.

Theo định hướng đến năm 2030, VATM đặt mục tiêu tiết kiệm tối thiểu 50.000 hải lý (NM) bay mỗi năm thông qua các đường bay trực tiếp và quản lý vùng trời linh hoạt. Đồng thời, tránh phát thải trên 6.300 tấn CO₂ và tiết kiệm hơn 2.000 tấn nhiên liệu Jet A-1 mỗi năm cho toàn ngành hàng không.

Doanh nghiệp cũng hướng tới đạt mức độ trưởng thành GreenATM cấp độ 3 trên toàn hệ thống và đạt cấp độ 4 tại các lĩnh vực trọng điểm như tối ưu hóa quỹ đạo bay và quản lý luồng không lưu.

Để đạt được mục tiêu trên, VATM sẽ thành lập nhóm công tác liên ngành với sự tham gia của các đơn vị liên quan, có lãnh đạo phụ trách và đầu mối thường trực; đối chiếu toàn bộ 24 nội dung GreenATM với các chương trình, quy trình và dữ liệu hiện có.

Ngoài ra, VATM còn xây dựng đường cơ sở về điện năng, nhiên liệu, công suất đỉnh và phát thải tại từng nhóm cơ sở; thiết lập bộ chỉ số về hiệu quả điều hành bay như quãng đường thực tế so với đường bay tối ưu, thời gian chờ, thời gian lăn và mức độ áp dụng các phương thức bay tiết kiệm nhiên liệu.

Song song, Tổng công ty sẽ chuẩn hóa chính sách môi trường và năng lượng, đưa tiêu chí hiệu quả vòng đời vào hoạt động mua sắm, áp dụng các hệ thống quản lý ISO 14001 và ISO 50001 ở phạm vi phù hợp, đồng thời xây dựng báo cáo môi trường hằng năm.

"VATM không trực tiếp vận hành tàu bay, nhưng giá trị cốt lõi của một nhà cung cấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay nằm ở khả năng tạo ra 'đòn bẩy giảm phát thải gián tiếp' cho toàn ngành. Cùng với lộ trình áp dụng hệ thống quản lý năng lượng tại các trung tâm kiểm soát không lưu trọng điểm, GreenATM sẽ là công cụ giúp Tổng công ty hiện thực hóa mục tiêu phát triển xanh, đóng góp thiết thực vào cam kết phát thải ròng bằng '0' của Việt Nam vào năm 2050", lãnh đạo VATM nhấn mạnh.