Môi trường đầu tư - kinh doanh của Việt Nam ngày càng tích cực

PV: Thưa ông, doanh nghiệp Nhật Bản đánh giá như thế nào về môi trường đầu tư - kinh doanh tại Việt Nam, đặc biệt sau những nỗ lực cải cách thể chế, cải cách thủ tục hành chính trong thời gian gần đây?

Ông Ozasa Haruhiko

Ông Ozasa Haruhiko: Theo khảo sát của JETRO, cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản đang hoạt động tại Việt Nam nhìn chung đánh giá môi trường đầu tư - kinh doanh theo hướng tích cực và ổn định. Việt Nam tiếp tục được đánh giá cao nhờ quy mô thị trường lớn, tiềm năng tăng trưởng dài hạn, chi phí lao động cạnh tranh và đặc biệt là sự ổn định về chính trị - xã hội, yếu tố rất quan trọng đối với các quyết định đầu tư dài hạn.

Thời gian gần đây, những nỗ lực cải cách thể chế, cải cách thủ tục hành chính và thúc đẩy chuyển đổi số của Chính phủ Việt Nam đã được doanh nghiệp Nhật Bản ghi nhận rõ ràng hơn. Việc đơn giản hóa thủ tục, cải thiện môi trường pháp lý và tăng cường đối thoại giữa cơ quan quản lý nhà nước với cộng đồng doanh nghiệp đã góp phần nâng cao mức độ dự báo và giảm bớt chi phí tuân thủ.

Tuy nhiên, bên cạnh đó, vẫn còn dư địa để cải thiện, đặc biệt là ở khâu thực thi chính sách tại địa phương, tính minh bạch và nhất quán của hệ thống pháp luật, cũng như các vấn đề liên quan đến hạ tầng và thủ tục hành chính.

PV: Ông có thể cho biết, những yếu tố nào đang củng cố hoặc ảnh hưởng đến quyết định mở rộng đầu tư của doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam?

Ông Ozasa Haruhiko: Kết quả khảo sát thực trạng doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư tại nước ngoài năm tài chính 2025 của JETRO mới công bố cho thấy, niềm tin của doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam đang được củng cố rõ rệt. Tỷ lệ doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam báo cáo có lãi trong năm 2025 đạt 67,5% - mức cao nhất kể từ năm 2009 và cao hơn mức trung bình của ASEAN (65,3%). Đây là chỉ báo rất quan trọng phản ánh hiệu quả hoạt động cũng như triển vọng kinh doanh tích cực của doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam.

Đáng chú ý, tỷ lệ doanh nghiệp có lãi đã tăng liên tiếp trong 2 năm, trong khi tỷ lệ doanh nghiệp dự báo thua lỗ tiếp tục giảm. Các yếu tố thúc đẩy quyết định mở rộng đầu tư của doanh nghiệp Nhật Bản bao gồm sự gia tăng nhu cầu tại thị trường nội địa Việt Nam, triển vọng xuất khẩu cải thiện, chi phí lao động vẫn ở mức cạnh tranh, cùng với đánh giá tích cực về tiềm năng tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế. Bên cạnh đó, cách nhìn của nhà đầu tư Nhật Bản về Việt Nam cũng đang thay đổi: Việt Nam không chỉ là “cứ điểm sản xuất”, mà ngày càng được coi là một thị trường tiêu thụ quan trọng.

Nhiều tập đoàn lớn của Nhật Bản lựa chọn Việt Nam là "bến đỗ". Ảnh: An Thư

PV: Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục tái cấu trúc, Việt Nam giữ vị trí ra sao trong chiến lược đầu tư của doanh nghiệp Nhật Bản tại khu vực ASEAN, thưa ông?

Ông Ozasa Haruhiko: Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang được tái cấu trúc mạnh mẽ, Việt Nam tiếp tục giữ vai trò quan trọng hơn trong chiến lược đầu tư của doanh nghiệp Nhật Bản tại ASEAN.

Kinh tế Việt Nam đang phát triển rất nhanh, kéo theo sự mở rộng mạnh mẽ của thị trường nội địa. Điều này thúc đẩy các doanh nghiệp Nhật Bản quan tâm nhiều hơn đến việc hình thành các chuỗi cung ứng ngay tại Việt Nam, đặc biệt là các chuỗi cung ứng phục vụ tiêu dùng trong nước.

Một lợi thế nổi bật khác của Việt Nam là năng lực về công nghệ thông tin và công nghệ số. Thực tế, nhiều tập đoàn lớn của Nhật Bản như Panasonic hiện có cơ sở sản xuất tại nhiều quốc gia ASEAN. Tuy nhiên, đối với các hoạt động liên quan đến công nghệ thông tin và kỹ thuật số, Panasonic mới chỉ tập trung triển khai tại Việt Nam. Các nhà máy và cơ sở sản xuất của Panasonic tại các quốc gia ASEAN khác trong những mảng này đều đang nhận hỗ trợ kỹ thuật và công nghệ từ Việt Nam.

Bên cạnh đó, Việt Nam từ lâu đã là địa bàn sản xuất quan trọng của một số doanh nghiệp Nhật Bản để xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Tuy nhiên, trong bối cảnh chính sách thuế quan trong thời gian tới còn nhiều yếu tố khó dự đoán, các doanh nghiệp Nhật Bản đang chủ động nỗ lực gia tăng tỷ lệ thu mua nội địa tại Việt Nam, qua đó củng cố chuỗi cung ứng trong nước, giảm phụ thuộc vào các thị trường bên ngoài và nâng cao khả năng chống chịu trước các biến động thương mại toàn cầu.

PV: Xin ông cho biết, những lĩnh vực nào tại Việt Nam thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư Nhật Bản?

Ông Ozasa Haruhiko: Theo kết quả khảo sát, lĩnh vực chế tạo tiếp tục là trọng tâm đầu tư của doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam. Tiếp đó, là các lĩnh vực phi chế tạo, nhất là bất động sản - cho thuê, logistics, giáo dục và y tế.

Các lĩnh vực khoa học - công nghệ cao cũng đang thu hút doanh nghiệp Nhật Bản. Đặc biệt, ngành công nghiệp bán dẫn nổi lên như một lĩnh vực được chú ý trong chiến lược đầu tư mới. Mặc dù sản xuất chip bán dẫn hoàn chỉnh không phải là thế mạnh truyền thống của doanh nghiệp Nhật Bản, nhưng các doanh nghiệp Nhật Bản lại có vị thế rất quan trọng trong lĩnh vực sản xuất linh kiện, vật liệu và thiết bị phục vụ quá trình sản xuất bán dẫn. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp trong các lĩnh vực này đang có xu hướng mở rộng đầu tư hoặc dịch chuyển một phần chuỗi sản xuất sang Việt Nam, nhằm tận dụng môi trường đầu tư ổn định và tiềm năng phát triển của ngành công nghiệp hỗ trợ.

Ngoài ra, một số doanh nghiệp Nhật Bản hoạt động trong lĩnh vực thiết kế bán dẫn cũng đang đẩy mạnh đầu tư vào Việt Nam, trong đó có các doanh nghiệp chuyên thiết kế sản phẩm bán dẫn phục vụ ngành công nghiệp ô tô.

PV: Theo ông, Việt Nam cần làm gì để tiếp tục nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho dòng vốn FDI chất lượng cao từ Nhật Bản?

Ông Ozasa Haruhiko: Việt Nam cần kiên trì cải cách thể chế, cải thiện tính minh bạch và nhất quán của hệ thống pháp luật, đồng thời nâng cao hiệu quả thực thi chính sách ở cấp địa phương. Việc cải thiện hạ tầng, logistics và nguồn nhân lực cũng là những yếu tố then chốt đối với các quyết định đầu tư dài hạn.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp Nhật Bản đặc biệt quan tâm tới chính sách liên quan đến chuyển đổi xanh, phát triển bền vững và ổn định chuỗi cung ứng. Việc Việt Nam tiếp tục hoàn thiện khung chính sách, tạo môi trường đầu tư dự báo được và hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với các tiêu chuẩn mới sẽ góp phần củng cố niềm tin và thúc đẩy làn sóng đầu tư mới từ Nhật Bản trong thời gian tới.

PV: Xin cảm ơn ông!

Thảo Miên