Món quà bất ngờ trong lễ bế giảng của học sinh vùng cao

Học sinh giỏi và học sinh xuất sắc được tặng cây sâm giống Ngọc Linh trong lễ bế giảng.

Lễ bế giảng năm học 2025 – 2026 của Trường Phổ thông dân tộc bán trú (PTDTBT) Tiểu học & THCS Trà Nam (xã Trà Linh) đã để lại ấn tượng khó phai.

Niềm vui của thầy và trò không chỉ dừng lại ở những bảng thành tích, mà còn hiện hữu trong những bầu lá tươi bọc cẩn thận các cây sâm giống Ngọc Linh.

Thay vì những tập vở, cây bút như thông lệ, 51 học sinh giỏi và xuất sắc tại vùng cao Trà Nam nhận được món quà đặc biệt trong ngày lễ bế giảng đó là những bầu sâm Ngọc Linh giống. Đây không chỉ là phần thưởng cho nỗ lực học tập và rèn luyện, mà còn là “của để dành”, là tấm vé thông hành cho giấc mơ giảng đường của những đứa trẻ nơi đại ngàn.

Trao "sinh kế" để nuôi dưỡng giấc mơ con chữ

Gần 26 năm gắn bó với giáo dục vùng cao, ông Võ Đăng Chín, Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học & THCS Trà Nam, thấu hiểu những khó khăn vẫn đang níu chân học trò trên hành trình đến trường.

Ngay tại Trà Linh, vùng đất được xem là thủ phủ sâm Ngọc Linh, không phải gia đình nào cũng có điều kiện mua cây giống để trồng.

Nhà trường kỳ vọng học sinh sẽ duy trì thành tích học tập tốt để những năm sau vẫn nhận được quà là cây sâm giống trong lễ bế giảng, tạo "vốn" cho con đường học tập ở bậc cao hơn.

Đã có nhiều em học sinh chăm ngoan, học lực tốt nhưng con đường học tập phía trước vẫn đối mặt không ít trở ngại. Khi bước vào THPT, cao đẳng hay đại học, gánh nặng chi phí học tập, sinh hoạt trở thành áp lực lớn đối với nhiều gia đình đồng bào dân tộc thiểu số có thu nhập còn hạn chế. Vì vậy, việc trao tặng cây sâm giống không chỉ là phần thưởng cuối năm, mà còn gửi gắm kỳ vọng về một nguồn sinh kế lâu dài, góp phần tạo thêm động lực để các em tiếp tục theo đuổi việc học.

Từ trăn trở đó, ý tưởng tặng sâm giống thay cho những phần quà truyền thống ra đời. Trong đợt này, nhà trường trao tặng 255 cây sâm giống cho 51 học sinh đạt danh hiệu giỏi và xuất sắc. Mỗi em nhận 5 cây sâm giống 2 năm tuổi, có giá trị thị trường khoảng 1 triệu đồng.

Ông Võ Đăng Chín chia sẻ, đây chính là chiến lược tích lũy dài hạn. Theo tính toán, những cây sâm 2 năm tuổi này sẽ sớm ra hoa, kết hạt sau khoảng 1 đến 2 năm nữa. Từ nguồn hạt giống này, các em và gia đình có thể tự nhân giống, phát triển thành hàng trăm cây.

Nếu một học sinh vẫn nỗ lực duy trì thành tích học tập tốt từ lớp 1 đến lớp 9, số lượng sâm tích lũy được sẽ trở thành tài sản đáng kể, bảo đảm nguồn kinh phí vững chắc cho hành trình chinh phục tri thức sau này. Đó chính là cách nhà trường trao cho các em “chiếc cần câu” thay vì chỉ là “con cá”.

Ông Võ Đăng Chín trao giấy khen và phần thưởng đặc biệt cho học sinh trong lễ bế giảng.

Em Hồ Trung Khôi, học sinh lớp 3/1, Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học & THCS Trà Nam bày tỏ niềm vui khi lần đầu tiên được nhận 5 cây sâm giống Ngọc Linh trong lễ bế giảng.

“Em thấy rất vui và bất ngờ. Trước giờ em chỉ được nhận vở, bút hoặc quà bánh, nên khi được thầy cô tặng cây sâm em thích lắm. Em sẽ mang về nhờ bố mẹ chỉ cách chăm sóc để cây lớn khỏe”, Khôi chia sẻ và cho hay: "Nhiều nhà trồng sâm nên em biết đây là loại cây quý, bán được nhiều tiền. Thầy cô nói cây sâm lớn lên sẽ có giá trị, giúp tụi em có thêm tiền đi học. Em sẽ cố gắng chăm sóc cây thật tốt và cố gắng học giỏi hơn để năm nào cũng được nhận cây giống”.

Cây sâm giống được nhà trường mua từ kinh phí khen thưởng và xã hội hóa.

Để hiện thực hóa món quà mang ý nghĩa sinh kế này, nhà trường đã vận dụng phương thức huy động kinh phí đầy sáng tạo. Nguồn vốn không chỉ trích từ quỹ khen thưởng hàng năm mà còn có sự chung tay của cộng đồng thông qua xã hội hóa.

Đặc biệt, sự ủng hộ và giảm giá giống từ chính các giáo viên và hộ dân trồng sâm trên địa bàn đã minh chứng cho sự gắn kết chặt chẽ giữa nhà trường và địa phương trong việc chăm lo cho thế hệ tương lai.

Bài học về lòng yêu rừng và tư duy nông nghiệp xanh

Món quà là cây sâm Ngọc Linh không chỉ mang giá trị kinh tế, mà còn chuyển tải những thông điệp giáo dục sâu sắc về môi trường và bản sắc quê hương.

Sâm Ngọc Linh vốn là loài dược liệu quý chỉ có thể sinh trưởng và phát triển tốt dưới tán rừng nguyên sinh. Vì vậy, để giữ được sâm, học sinh phải có ý thức bảo vệ rừng. Đây là cách giáo dục trực quan nhất, giúp các em hình thành tư duy phát triển kinh tế gắn liền với bảo tồn thiên nhiên bền vững ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Tại Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học & THCS Trà Nam, giáo dục không tách rời đời sống thực tiễn. Nhà trường đã dành một khoảnh đất hơn 300m2 để xây dựng vườn dược liệu, nơi học sinh được trực tiếp tham gia vào quy trình trồng và chăm sóc cây.

Với học sinh bán trú, việc đưa lao động nông nghiệp vào trường học giúp bù đắp khoảng trống trải nghiệm khi các em phải xa gia đình từ sớm.

Học sinh Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học & THCS Trà Nam được nhà trường hướng dẫn cách trồng, chăm sóc cây tại vườn trường.

Em Đinh Quang Boi, học sinh lớp 4/1, hào hứng kể, trước đây em chỉ được theo cha mẹ xem trồng sâm chứ không được chạm vào vì sợ làm hỏng cây nhưng tại trường, dưới sự hướng dẫn của thầy cô, em đã biết cách chăm sóc cây dược liệu bản địa.

Những trải nghiệm này không chỉ khơi gợi đam mê khám phá mà còn định hướng nghề nghiệp tương lai cho các em trong lĩnh vực nông nghiệp xanh.

Thầy cô không làm thay mà chỉ đóng vai trò hỗ trợ, để học sinh tự mình thực hiện từng công đoạn tùy theo độ tuổi. Khi hoàn thành chương trình THCS, mỗi học sinh không chỉ mang theo kiến thức văn hóa mà còn nắm vững quy trình cơ bản để làm chủ sản vật quê hương.

Nhà trường cũng luôn khích lệ các em đưa những ý tưởng về dược liệu vào các cuộc thi khởi nghiệp hay STEM, biến niềm tự hào quê hương thành động lực sáng tạo.