Món quà của Vua Charles và ẩn ý ngoại giao tại Nhà Trắng

Chuyến thăm của Vua Charles III và Hoàng hậu Camilla tới Nhà Trắng gần đây thu hút sự chú ý với nhiều chi tiết thú vị và giàu tính biểu tượng.

Ngay trong ngày đầu tiên của chuyến thăm cấp nhà nước, Vua Charles III trích dẫn Oscar Wilde, hài hước nói rằng người Anh và người Mỹ “có mọi điểm chung - ngoại trừ, tất nhiên, là ngôn ngữ”.

Đáp lại, Tổng thống Donald Trump liên tưởng cơn mưa ảm đạm buổi sáng tới “một ngày đẹp trời kiểu Anh”. Những lời đùa dí dỏm ấy nhanh chóng mở ra bầu không khí thân mật, trước khi cả hai cùng dành nhiều mỹ từ để ca ngợi mối quan hệ đặc biệt giữa hai quốc gia.

Các món quà được trao trong khuôn khổ chuyến thăm cũng góp phần thể hiện thông điệp ngoại giao giữa hai bên.

Nhà vua và hoàng hậu Anh đã tặng ông Trump chiếc chuông từ một tàu ngầm lịch sử. Ảnh: Reuters.

Những món quà được trao tặng

Nhà vua và hoàng hậu Anh đã tặng ông Trump chiếc chuông từ một tàu ngầm lịch sử.

“Tôi rất vui mừng được trao tặng ngài chiếc chuông nguyên bản từng treo trên tháp chỉ huy của con tàu mang cùng tên đầy quả cảm. Mong rằng nó sẽ là minh chứng cho lịch sử chung và tương lai tươi sáng của hai quốc gia chúng ta”, vua Anh nói.

Chiếc chuông được trao tặng cho Tổng thống Trump. Ảnh: WireImage.

Tàu ngầm HMS Trump - một tàu thuộc Hải quân Hoàng gia Anh, được hạ thủy năm 1944 trong Thế chiến II và hoạt động tại Thái Bình Dương - được đóng tại Barrow-in-Furness.

Dù trong bài phát biểu, Vua Charles III nói con tàu được đặt theo “người cùng tên đầy dũng cảm” với tổng thống Mỹ, thực tế nó không được đặt theo bất cứ cá nhân cụ thể nào, Metro đưa tin.

Trong những năm 1940, nhiều tàu của Hải quân Hoàng gia được đặt tên ngắn bắt đầu bằng chữ “T”, như HMS Tiptoe hay HMS Truncheon.

Vua Charles III còn tặng Tổng thống Trump bản sao đóng khung của bản thiết kế chiếc bàn Kiên định vào năm 1879. Chiếc bàn hiện đặt tại Phòng Bầu dục, được ví như “kho báu” của Nhà Trắng và là chứng nhân cho những câu chuyện lịch sử nước Mỹ cùng thế giới.

Nó được chế tác từ gỗ của con tàu thám hiểm Anh HMS Resolute. Con tàu này sau đó được chính phủ Mỹ sửa chữa và đưa trở lại Anh, trước khi được trao tặng cho Nữ hoàng Victoria vào tháng 12/1856 như biểu tượng của thiện chí và tình hữu nghị giữa hai quốc gia.

Sau khi phục vụ trong Hải quân Hoàng gia đến năm 1879, phần gỗ của con tàu được dùng để chế tác 3 chiếc bàn tại Kent, Anh. Nữ hoàng Victoria sau đó đã tặng chiếc bàn Kiên định hoàn chỉnh cho cựu Tổng thống Mỹ Rutherford B. Hayes vào năm 1880.

Bản thiết kế gốc của chiếc bàn hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Hàng hải Quốc gia ở Greenwich, London.

Đáp lại, tổng thống Mỹ tặng Vua Charles III bản sao của bức thư do cựu Tổng thống Mỹ John Adams viết cho chính khách John Jay vào năm 1785.

Trong bức thư, ông Adams mô tả cuộc gặp với Vua George III ở Cung điện St James, London, khi ông trở thành đại sứ Mỹ đầu tiên tại Anh.

Hoàng hậu Camilla tặng bà Melania Trump một chiếc trâm cài của nhà thiết kế Anh Fiona Rae. Trong khi đó, đệ nhất phu nhân Mỹ tặng vua Anh 6 chiếc thìa bạc Tiffany’s English King cùng một ít mật ong từ Nhà Trắng.

Mỗi chiếc thìa đều được khắc ký hiệu riêng của Hoàng hậu Camilla, đồng thời mang thiết kế của Tiffany’s lấy cảm hứng từ phong cách ‘King’ cổ điển từng thịnh hành ở Anh và Mỹ vào cuối thế kỷ 19.

Trong khi đó, món quà mật ong là gợi nhắc tới niềm yêu thích nuôi ong của hoàng hậu Anh, cũng như sự đồng điệu giữa hai bên về các giá trị bền vững, thiên nhiên cùng tay nghề thủ công.

Trước đó, ông Trump và bà Melania đã đưa vợ chồng Vua Charles III tham quan vườn Nhà Trắng và xem tổ ong.

Tổ ong mới của bà Melania có hình dạng giống Nhà Trắng thu nhỏ. Ảnh: Reuters.

Ẩn ý

Dù vậy, ngay trong ngày đầu tiên của chuyến thăm cấp nhà nước - vốn tập trung vào lịch sử gắn bó giữa Mỹ và Anh - Vua Charles III cũng khéo léo lồng vào những phản biện tinh tế đối với ông Trump.

Trong các bài phát biểu hôm 28/4, ông nhấn mạnh giá trị của liên minh xuyên Đại Tây Dương, tầm quan trọng của cơ chế kiểm soát và cân bằng quyền lực, cũng như niềm đam mê bảo vệ môi trường.

Ông thậm chí còn nhắc đến thời gian phục vụ trong Hải quân Hoàng gia, sau khi ông Trump gần đây có những lời xem nhẹ năng lực hải quân Anh.

Thông điệp phản hồi này được vua Anh đưa vào trong bài phát biểu mang sắc thái nhẹ nhàng trước Quốc hội Mỹ vào chiều cùng ngày, cũng như trong bài phát biểu tại quốc yến ở Nhà Trắng vào buổi tối.

“Xin hãy yên tâm, tôi không đến đây như một phần của bất cứ chiến dịch phản công ngầm nào!” Vua Charles III nói với các nghị sĩ trong lần thứ hai một quốc vương Anh phát biểu trước Quốc hội Mỹ.

Vua Anh chào hỏi các thành viên Quốc hội Mỹ sau bài phát biểu. Ảnh: New York Times.

Những màn xuất hiện công khai thận trọng của Vua Charles III và ông Trump diễn ra trong bối cảnh quan hệ Anh - Mỹ ở thời điểm căng thẳng nghiêm trọng, có thể là thấp nhất trong nhiều thập kỷ, do xung đột tại Iran và chỉ trích gay gắt của tổng thống Mỹ với NATO.

Tuy nhiên, “mối quan hệ đặc biệt” kéo dài hơn 250 năm giữa hai nước dường như - ít nhất trên bề mặt - vẫn giữ được sự đặc biệt trong chuyến thăm.

Theo New York Times, khá hiếm khi ông Trump bám sát kịch bản trong các nghi lễ chính thức.

Nhưng lần này, ông không mời một nhóm phóng viên nào vào Phòng Bầu dục ngay trước cuộc gặp để trả lời các câu hỏi về Iran hay Greenland trước mặt vị khách cấp cao. Ông cũng không công kích thêm bất cứ đồng minh toàn cầu nào khác.

Dù vậy, trong phát biểu có vẻ ngoài kịch bản tại quốc yến, ông Trump nhắc đến cuộc xung đột ở Iran và khẳng định “ông Charles đồng ý với tôi”.

New York Times đánh giá đây có thể là khoảnh khắc khá gượng gạo, bởi vua Anh luôn giữ khoảng cách với các vấn đề chiến tranh và chính trị.

Ngoài chi tiết đó, phần lớn thời gian trong ngày, ông Trump dành nhiều lời ca ngợi cho Vua Charles III.

“Ngay cả trước khi tuyên bố độc lập, người Mỹ đã mang trong mình món quà hiếm có - lòng dũng cảm đạo đức - và món quà đó đến từ một vương quốc nhỏ nhưng hùng mạnh phía bên kia đại dương”, ông Trump phát biểu khi chào đón ông Charles III tại Nhà Trắng.

Tổng thống Donald Trump cùng phu nhân và các quan chức Mỹ đã chào đón Vua Charles III và Hoàng hậu Camilla tại Nhà Trắng. Ảnh: Reuters, NYT.

Tuy nhiên, có rất ít dấu hiệu cho thấy bầu không khí tích cực này sẽ kéo dài sau khi chuyên cơ chở hoàng gia rời nước Mỹ vào hôm 30/4, đặc biệt khi sự yêu mến của ông Trump dành cho hoàng gia không đồng nghĩa với thiện chí đối với chính phủ Anh.

Tổng thống Mỹ tức giận vì Anh từ chối tham gia cuộc chiến với Iran. Ở London, Thủ tướng Keir Starmer tuyên bố không để Anh bị kéo vào cuộc chiến do Mỹ lựa chọn, đồng thời phản ứng gay gắt trước việc tổng thống Mỹ gọi tàu sân bay nước này chỉ là “đồ chơi”.

Những khác biệt này khó có thể được xóa bỏ chỉ qua chuyến thăm đầu tiên của Vua Charles III tới Mỹ trên cương vị quốc vương. Theo luật pháp và truyền thống, vua Anh phải đứng ngoài tranh chấp chính trị.

Ông Trump từng là khách mời của hoàng gia Anh tại quốc yến ở Windsor vào tháng 9 - trải nghiệm mà ông gọi là “một trong những vinh dự lớn nhất đời tôi”. Nhưng chỉ vài tháng sau, ông lại chỉ trích ông Starmer vì không tham gia cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran.

“Chuyện đó mới xảy ra không lâu, và hãy nhìn xem mối quan hệ song phương hiện giờ ra sao”, Philippe Dickinson, phó giám đốc Sáng kiến An ninh Xuyên Đại Tây Dương tại Hội đồng Đại Tây Dương, nhận xét. “Đây có thể được xem là minh chứng cho việc hôm nay nói lời tốt đẹp, nhưng ngày mai lại quên ngay”.

Ông Trump và Vua Charles III dự lễ duyệt binh lịch sử tại Nhà Trắng Tổng thống Donald Trump và Vua Charles III đã cùng xuất hiện trên ban công Cổng Nam để theo dõi “lễ duyệt binh” đặc biệt với sự tham gia của gần 500 binh sĩ thuộc cả sáu quân chủng. Nhà Trắng cho biết đây là sự kiện mang tính lịch sử, chưa từng có tiền lệ.