Moscow lên án việc Na Uy bắt giữ tàu nghiên cứu Nga
Ngày 3/9, Nga phản ứng gay gắt sau khi giới chức Na Uy bắt giữ tàu nghiên cứu Professor Molchanov theo yêu cầu của Công ty năng lượng quốc doanh Ukraine Naftogaz, trong nỗ lực thu hồi khoản bồi thường 4,22 tỷ USD liên quan đến các tài sản tại Crimea.
Ảnh chụp màn hình từ một video lưu trữ được quay vào tháng 7 năm 2022 cho thấy tàu Professor Molchanov của Nga, tàu vừa bị Na Uy bắt giữ. Ảnh: Reuters.
Giới chức Na Uy ngày 3/9 đã bắt giữ tàu Professor Molchanov tại Barentsburg, khu khai thác than do Nga vận hành trên quần đảo Svalbard thuộc Bắc Cực của Na Uy. Con tàu dài 71 m sẽ tiếp tục neo đậu tại Svalbard theo lệnh của một tòa án Na Uy.
Phát biểu bên lề Diễn đàn Kinh tế phương Đông tại Vladivostok, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova gọi việc bắt giữ tàu là “một hành động cướp biển”, đồng thời cho rằng vụ việc cho thấy sự thay đổi đáng lo ngại trong cách phương Tây tiếp cận các vấn đề hàng hải. Bà Zakharova cho rằng luật hàng hải từng là nguyên tắc định hướng các hoạt động trên biển trong nhiều thập kỷ, nhưng hiện nay các nguyên tắc này đang bị gạt bỏ. Theo bà, diễn biến trên thể hiện sự “xuống cấp” và sự rút lui khỏi các thông lệ quốc tế đã được xác lập.
Bộ Ngoại giao Nga cho biết Moskva đã triệu Đại sứ Na Uy để trao phản đối mạnh mẽ và sẽ nỗ lực bảo đảm con tàu được thả. Nga đồng thời cáo buộc Na Uy vi phạm luật pháp quốc tế khi áp đặt các hạn chế đối với các tổ chức và công dân Nga hoạt động tại Svalbard.
Trong khi đó, Na Uy cho biết đây là vấn đề giữa Naftogaz và Nga, không liên quan đến Chính phủ Na Uy. Theo giới chức Svalbard, việc bắt giữ tàu được thực hiện sau khi Tòa án quận Nord-Troms cho phép Naftogaz yêu cầu áp dụng biện pháp thu giữ tài sản để phục vụ việc thi hành phán quyết bồi thường.
Naftogaz theo đuổi yêu cầu bồi thường từ Nga từ năm 2016, liên quan đến việc công ty này cho rằng tài sản của mình tại Crimea đã bị Nga trưng thu sau năm 2014. Một tòa trọng tài tại La Hay vào tháng 4/2023 yêu cầu Nga trả cho Naftogaz 4,22 tỷ USD, cùng tiền lãi và chi phí pháp lý. Nga bác bỏ phán quyết, cho rằng không công nhận thẩm quyền của tòa trọng tài và sẽ không thanh toán khoản tiền trên.
Tàu Professor Molchanov được đóng tại Phần Lan năm 1982, có thể chở 32 thành viên thủy thủ đoàn và 52 hành khách. Tàu được sử dụng cho các chuyến thám hiểm khoa học và du lịch thương mại. Tàu đến Barentsburg ngày 2/9.
