Một đồng minh chiến lược của Nga tuyên bố: Quan hệ đối tác với EU quan trọng hơn bao giờ hết

Trong bài viết đăng trên Euronews trước chuyến thăm Brussels, Bỉ, ông Tokayev cho rằng, giai đoạn phát triển tiếp theo trong quan hệ Kazakhstan-EU cần tập trung vào ba ưu tiên chính gồm tăng cường khả năng chống chịu, mở rộng kết nối và tạo thêm cơ hội cho người dân.

Nhà lãnh đạo Kazakhstan nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của nước này trong việc kết nối châu Âu với khu vực Á-Âu, đồng thời cho biết, nền kinh tế Kazakhstan đã tăng trưởng 6,5% trong năm 2025, đưa tổng sản phẩm quốc nội (GDP) lên 306 tỷ USD. Theo dự báo, quy mô nền kinh tế nước này có thể vượt 360 tỷ USD trong năm 2026.

Tổng thống Tokayev nhận định: "Một Kazakhstan lớn mạnh và năng động hơn đồng nghĩa với một đối tác mạnh hơn của châu Âu tại trung tâm lục địa Á-Âu".

Đáng chú ý, những phát biểu của ông Tokayev được đưa ra trong bối cảnh Kazakhstan vẫn duy trì quan hệ đồng minh chiến lược chặt chẽ với Nga.

Kazakhstan là thành viên của Liên minh kinh tế Á-Âu (EAEU) và Tổ chức Hiệp ước An ninh tập thể (CSTO), đồng thời có đường biên giới trên bộ dài hơn 7.500 km với Nga. Hồi đầu năm nay, ông Tokayev và Tổng thống Nga Vladimir Putin tiếp tục tái khẳng định cam kết tăng cường hợp tác chiến lược trong các lĩnh vực năng lượng, vận tải, công nghệ và không gian.

Tuy nhiên, Kazakhstan dưới thời ông Tokayev vẫn theo đuổi chính sách đối ngoại "đa hướng", duy trì quan hệ cân bằng với Nga, Trung Quốc, phương Tây và các đối tác khu vực. Giới quan sát nhận định đây là cách tiếp cận giúp Astana vừa bảo đảm các lợi ích an ninh truyền thống với Moscow, vừa mở rộng cơ hội hợp tác kinh tế, đầu tư và công nghệ với các đối tác khác.

Trong chiến lược đó, EU nổi lên là đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Kazakhstan. Theo Ủy ban châu Âu, EU hiện chiếm khoảng 28% tổng kim ngạch thương mại của Kazakhstan và là điểm đến của 37% lượng hàng xuất khẩu của nước này. Khối này cũng là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Kazakhstan với tổng vốn đầu tư trực tiếp tích lũy đạt gần 55 tỷ euro.

Một trong những lĩnh vực hợp tác then chốt được ông Tokayev nhấn mạnh là năng lượng. Kazakhstan hiện cung cấp gần 13% lượng dầu mỏ nhập khẩu và 16% nhu cầu uranium tự nhiên của EU.

Nhà lãnh đạo Kazakhstan đồng thời kêu gọi mở rộng hợp tác trong nông nghiệp, khoáng sản chiến lược, năng lượng tái tạo và sản xuất công nghệ cao, cho rằng nguồn tài nguyên và tiềm năng công nghiệp của Kazakhstan có thể bổ trợ hiệu quả cho công nghệ và nguồn vốn của châu Âu.

Ông Tokayev cũng đề cao vai trò chiến lược của Tuyến vận tải quốc tế xuyên Caspi (Middle Corridor), tuyến hành lang kết nối châu Âu với châu Á thông qua khu vực Trung Á.

Theo ông, đây không chỉ là một tuyến vận tải mà còn là "xương sống" của hệ thống liên kết mới giữa các thị trường châu Âu với nguồn tài nguyên, năng lực công nghiệp và tiềm năng logistics của Trung Á, phù hợp với sáng kiến Global Gateway của EU.

Bên cạnh đó, nhà lãnh đạo Kazakhstan kêu gọi thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), quản trị số, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và các công nghệ đáng tin cậy.

Ông khẳng định Kazakhstan cam kết tiếp tục hợp tác chặt chẽ với các doanh nghiệp công nghệ châu Âu nhằm bảo đảm tiến bộ công nghệ được phát triển theo hướng bao trùm, an toàn và lấy con người làm trung tâm.

Ông Tokayev cũng hoan nghênh những tiến triển trong việc đơn giản hóa thủ tục đi lại giữa Kazakhstan và EU, đồng thời kêu gọi mở rộng hợp tác về giáo dục, khoa học và đổi mới sáng tạo thông qua các chương trình trao đổi sinh viên và nghiên cứu.

Theo Tổng thống Kazakhstan, các cải cách chính trị và kinh tế đang được triển khai tại nước này nhằm tăng cường trách nhiệm giải trình, thượng tôn pháp luật và tính minh bạch trong quản trị, qua đó tạo môi trường thuận lợi hơn cho các nhà đầu tư quốc tế.

Giới quan sát cho rằng việc ông Tokayev nhấn mạnh tầm quan trọng của quan hệ với EU trước chuyến thăm không phản ánh sự dịch chuyển khỏi quỹ đạo của Moscow, mà cho thấy nỗ lực tiếp tục theo đuổi chiến lược cân bằng giữa các trung tâm quyền lực lớn.

Trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày càng gia tăng, Kazakhstan đang tìm cách tận dụng vị trí nằm giữa châu Âu và châu Á để trở thành một đầu mối kết nối quan trọng của khu vực Á-Âu.