Một lần đến 'Thiên hạ đệ nhất hùng quan'

Du khách tham quan Hải Vân Quan. Ảnh: Thùy Trang

Trên đèo có một địa danh nổi tiếng xưa nay là Hải Vân Quan. Do nằm ở vị trí đặc biệt quan trọng, như một “yết hầu ngay sát kinh thành”, Hải Vân Quan được đặt cho danh hiệu “Thiên hạ đệ nhất hùng quan”.

Bức tường thành thiên nhiên cao hơn 490m

Đi trên đèo Hải Vân dài khoảng 20km, chúng tôi có dịp ngắm nhìn phong cảnh hữu tình: mây trắng giăng giăng ẩn hiện qua các sườn núi, bên dưới là làng chài Lăng Cô yên ả, cùng sóng cuộn, biển xanh mướt đến bất tận. Dù giữa địa phận Đà Nẵng và Huế không cách xa là bao nhưng nền khí hậu giữa 2 vùng này có sự khác biệt đáng kể. Bởi lẽ, bức tường thành thiên nhiên cao hơn 490m của đèo Hải Vân đã ngăn các đợt gió mạnh từ phương Bắc tràn về phương Nam. Khu vực Đà Nẵng trở vào phương Nam nhờ thế hầu như không có mùa đông, khí hậu ấm áp.

Một góc Hải Vân Quan.

Ngày nay, cùng với sự phát triển của hệ thống đường bộ nước ta, đường qua đèo Hải Vân đã thuận lợi, rút ngắn thời gian di chuyển và an toàn hơn nhờ có hầm Hải Vân. Hầm đường bộ Hải Vân khởi công vào tháng 8-2000 và hoàn thành ngày 5-6-2005, là một trong những hầm đường bộ lớn và hiện đại trên thế giới với tổng chiều dài 12km kể cả cầu và đường dẫn vào hầm.

Tuy vậy, nhiều du khách trong và ngoài nước vẫn chọn cung đường đèo hiểm trở này để một lần được ngắm cảnh núi non hùng vĩ cùng cung đèo Hải Vân. Từ trên đèo Hải Vân, du khách có thể ngắm nhìn thành phố Đà Nẵng từ trên cao cùng biển Lăng Cô ở phía chân đèo. Trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua, bà Huỳnh Thị Đào (ở tỉnh Lâm Đồng) cùng gia đình có chuyến du xuân miền Trung. “Chúng tôi chọn di chuyển trên đèo Hải Vân để có thể ngắm cảnh đèo và chủ yếu là muốn đến tham quan địa danh Hải Vân Quan. Xuất hành mùng 1 Tết nhưng chúng tôi không ngờ cũng có đông du khách trong và ngoài nước đến tham quan như gia đình tôi. Theo lộ trình, chúng tôi sẽ xuống chân đèo, qua biển Lăng Cô và sau đó sẽ vào hầm Hải Vân để được trải nghiệm đi qua một trong những hầm đường bộ dài nhất Việt Nam” - bà Huỳnh Thị Đào cho biết.

Đèo Hải Vân tại khúc quanh dẫn lên di tích Hải Vân Quan, dù đã 9h sáng nhưng vẫn có mây mù.

Pháo đài quân sự Hải Vân Quan

Hải Vân Quan là cụm công trình phòng thủ của triều Nguyễn, tọa lạc trên núi Hải Vân. Di tích này nằm trên địa phận thành phố Huế và Đà Nẵng, cách trung tâm thành phố Huế 90km về phía Nam, cách trung tâm Đà Nẵng 28km về phía Bắc. Đây là một di tích kiến trúc quân sự có giá trị đặc biệt về lịch sử, quân sự, kiến trúc cảnh quan, được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là di tích lịch sử và kiến trúc cấp quốc gia năm 2017.

Lối vào một đoạn thành.

Theo dòng lịch sử từ thông tin ghi lại tại di tích lịch sử này: Ải Hải Vân “là một trong những cửa ải quan trọng của Việt Nam được sự quan tâm đặc biệt của nhiều triều đại. Các triều Trần, Hồ, Lê, Mạc đều đặt đồn phòng thủ tại đây. Thời Lê Trung Hưng, chúa Nguyễn Hoàng đã xem vị trí này là “yết hầu của vùng Thuận Quảng”. Hoàng đế Gia Long ngay sau khi lên ngôi đã điều quân đến ải Hải Vân đặt các đồn lính để canh giữ. Năm 1826, vua Minh Mạng cho xây Hải Vân Quan như một pháo đài quân sự để phòng thủ ở cửa ngõ phía Nam của kinh đô. Năm 1837, khi đúc Cửu Đỉnh - một biểu tượng về sự trường tồn và thống nhất - Hải Vân Quan được khắc vào Dụ Đỉnh.

Cụm kiến trúc Hải Vân Quan bao gồm 2 cửa vòm, nhà trú sở (nơi làm việc, sinh hoạt của viên quan trấn thủ), vũ khố (kho hỏa dược và diêm tiêu) cùng hệ thống thành lũy. Trong đó cửa vòm “Hải Vân Quan” quay về hướng Nam, cửa vòm “Thiên hạ đệ nhất hùng quan” (Cửa ải hùng vĩ nhất dưới vòm trời) quay về phía Bắc. Bên trong và bên ngoài pháo đài bố trí súng thần công và kính thiên lý với mục đích canh phòng, trấn thủ.

Cánh cổng thành bằng gỗ đã nhuốm màu thời gian.

Ông Đặng Minh, Tổ trưởng Tổ Bảo vệ khu di tích Hải Vân Quan cho biết: Thời gian tham quan mùa hè từ 6h30-17h30, mùa đông từ 7h-17h. Nguyên do là bởi địa hình nên khu vực này nhiều mây và sương mù, vào mùa đông trời lâu sáng, nhanh tối; mùa hè mau sáng, lâu tối, nên việc quy định thời gian tham quan khác nhau giữa các mùa nhằm đảm bảo du khách tham quan thuận lợi nhất. “Du khách đến tham quan di tích, ngoài tìm hiểu về cội nguồn lịch sử của ông cha, còn thưởng ngoạn cảnh đẹp, săn mây. Chúng tôi ngoài thực hiện tốt nhiệm vụ bảo vệ di tích cấp quốc gia này, còn có một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, đặt lên hàng đầu đó là bảo vệ tài sản, tính mạng, sự an toàn của du khách” - ông Đặng Minh chia sẻ.

Thùy Trang