Một nửa khí thải CO₂ toàn cầu đến từ 32 tập đoàn nhiên liệu hóa thạch
Ngày 21/1, tờ The Guardian dẫn một nghiên cứu mới công bố cho thấy, trong năm 2024, chỉ 32 tập đoàn hoạt động trong lĩnh vực nhiên liệu hóa thạch đã phát thải khoảng một nửa tổng lượng khí carbon dioxide (CO₂) trên toàn cầu, qua đó trở thành nhóm tác nhân chính làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng khí hậu.
Theo báo cáo, ExxonMobil là doanh nghiệp tư nhân phát thải CO₂ lớn nhất thế giới (Nguồn: Bloomberg)
So với năm trước đó, số doanh nghiệp được xác định là nguồn phát thải lớn nhất đã giảm từ 36 xuống còn 32.
Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu cho thấy lượng khí thải carbon vẫn tập trung ở mức rất cao vào một nhóm nhỏ các nhà sản xuất.
Báo cáo Carbon Majors cho biết, Saudi Aramco hiện là doanh nghiệp nhà nước gây phát thải CO₂ lớn nhất thế giới, trong khi ExxonMobil đứng đầu trong khối các công ty nhiên liệu hóa thạch thuộc sở hữu tư nhân.
Đáng chú ý, riêng Saudi Aramco phát thải khoảng 1,7 tỷ tấn CO₂, phần lớn xuất phát từ hoạt động xuất khẩu dầu mỏ.
Báo cáo nhận định, nếu được xem như một quốc gia, tập đoàn này sẽ đứng thứ 5 thế giới về lượng phát thải carbon.
Trong khi đó, các hoạt động khai thác và sản xuất nhiên liệu hóa thạch của ExxonMobil tạo ra khoảng 610 triệu tấn CO₂, tương đương mức phát thải của quốc gia đứng thứ 9 trên thế giới.
Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng 17 trong số 20 nguồn phát thải lớn nhất là các doanh nghiệp nhiên liệu hóa thạch thuộc sở hữu nhà nước.
Đáng chú ý, những doanh nghiệp này đều thuộc những quốc gia từng phản đối đề xuất loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch tại Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) lần thứ 30 (COP30), diễn ra vào tháng 12/2025.
Theo các tác giả báo cáo, thực tế trên phản ánh những rào cản chính trị đáng kể trong nỗ lực kiểm soát tình trạng nóng lên toàn cầu, bất chấp việc hơn 80 quốc gia đã công khai ủng hộ lộ trình loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch.
Sau giai đoạn sụt giảm ngắn trong thời kỳ đại dịch Covid-19, lượng phát thải carbon toàn cầu đã nhanh chóng quay trở lại đà tăng và liên tục thiết lập các mức kỷ lục mới, do việc sử dụng và đốt nhiên liệu hóa thạch vẫn tiếp diễn trên phạm vi toàn cầu.
Các chuyên gia đánh giá rằng, để đạt được mục tiêu kiềm chế mức tăng nhiệt độ Trái đất ở ngưỡng 1,5°C theo Thỏa thuận Paris, lượng phát thải toàn cầu cần giảm 45% vào năm 2030. Tuy nhiên, mục tiêu này hiện được đánh giá là khó có khả năng thực hiện.
Dù vậy, việc hạn chế mức vượt ngưỡng vẫn được coi là hết sức cần thiết, bởi mỗi phần nhỏ gia tăng nhiệt độ đều kéo theo những tác động nghiêm trọng hơn đối với con người và hệ sinh thái.
Các tổ chức môi trường nhận định, việc phát thải ngày càng tập trung vào một nhóm nhỏ các tập đoàn lớn cho thấy trách nhiệm rõ ràng của các “đại gia carbon” trong cuộc khủng hoảng khí hậu hiện nay.
Giới phân tích nêu rõ, dữ liệu phát thải không chỉ phục vụ nghiên cứu khoa học mà còn đang trở thành cơ sở quan trọng nhằm tăng cường trách nhiệm giải trình, qua đó tạo sức ép buộc các doanh nghiệp phát thải lớn phải điều chỉnh mô hình sản xuất và kinh doanh theo hướng bền vững hơn.
