Một số quốc gia tăng hiện diện quân sự tại eo biển Hormuz

Ngày 13-5, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Australia Richard Males cho biết nước này sẽ tham gia sứ mệnh quân sự đa quốc gia do Anh và Pháp dẫn đầu, nhằm bảo đảm an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz. Theo ông Marles, Australia sẽ triển khai máy bay cảnh báo sớm E-7A Wedgetail, hiện đã hoạt động trong khu vực để hỗ trợ bảo vệ Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) trước các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV). Ông Marles nhấn mạnh chiến dịch mang tính “phòng thủ hoàn toàn”, đồng thời nhằm hỗ trợ những nỗ lực ngoại giao và hạ nhiệt căng thẳng tại khu vực.

Tàu khu trục HMS Dragon của Hải quân Hoàng gia Anh. Ảnh: BBC

Trước đó một ngày, Chính phủ Anh cũng công bố kế hoạch điều động thêm máy bay chiến đấu Typhoon, tàu chiến, xuồng không người lái cùng các hệ thống rà phá thủy lôi tham gia sứ mệnh quốc tế tại eo biển Hormuz. Theo Reuters, Bộ Quốc phòng Anh cho biết tàu khu trục phòng không HMS Dragon của Hải quân Hoàng gia Anh đang trên đường tới Trung Đông và sẽ ở trạng thái sẵn sàng tham gia các nhiệm vụ liên quan tới bảo đảm an ninh hàng hải.

Theo Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey, chiến dịch được triển khai nhằm “khôi phục niềm tin” đối với hoạt động vận tải thương mại quốc tế qua eo biển Hormuz-nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu. Bộ Quốc phòng Anh cũng thông báo sẽ cấp thêm 115 triệu bảng Anh (155,6 triệu USD) cho các hệ thống chống UAV và thiết bị rà phá thủy lôi. Hiện có hơn 1.000 quân nhân Anh đang được triển khai tại Trung Đông trong khuôn khổ các hoạt động phòng thủ hiện có.

Cũng trong ngày 13-5, Italy cho biết nước này đang điều hai tàu quét thủy lôi đến gần vùng Vịnh, nhưng sẽ chỉ triển khai trong khuôn khổ phái bộ quốc tế nếu đạt được thỏa thuận ngừng bắn lâu dài trong khu vực. “Chỉ đơn thuần là biện pháp phòng ngừa, chúng tôi đang bố trí hai tàu săn thủy lôi tới vị trí tương đối gần eo biển Hormuz hơn”, Bộ trưởng Quốc phòng Italy Guido Crosetto cho hay.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt chiến sự ở Trung Đông và mở lại tuyến hàng hải chiến lược ở Hormuz dường như đã rơi vào bế tắc. Ngày 12-5, truyền thông Iran đưa tin nước này sẽ không tham gia vòng đàm phán mới với Mỹ nếu Washington không đáp ứng 5 điều kiện được Iran coi là những bảo đảm tối thiểu nhằm xây dựng lòng tin.

Theo hãng thông tấn bán chính thức Fars, các điều kiện gồm chấm dứt xung đột trên mọi mặt trận, đặc biệt tại Lebanon; dỡ bỏ các lệnh trừng phạt nhằm vào Iran; giải phóng các tài sản của Iran đang bị phong tỏa ở nước ngoài; bồi thường thiệt hại chiến tranh; công nhận chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz.

Trước đó, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei khẳng định chấm dứt chiến sự và dỡ bỏ phong tỏa tại eo biển Hormuz là các điều kiện tiên quyết để Iran đàm phán hạt nhân với Mỹ. Trong cuộc trả lời phỏng vấn India Today Global, ông Baghaei cho rằng Mỹ đang yêu cầu Iran đầu hàng hoàn toàn thay vì đối thoại thực chất, đồng thời cáo buộc Mỹ tìm cách áp đặt thay vì thương lượng trên cơ sở nhượng bộ lẫn nhau. Quan chức Iran này cũng nhấn mạnh việc eo biển Hormuz bị đóng cửa là trách nhiệm của Mỹ, đồng thời khẳng định việc hải quân Mỹ phong tỏa cảng biển của Iran bị xem là hành động chiến tranh theo luật pháp quốc tế.

Cùng ngày, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã cảnh báo về tình trạng cạn kiệt dự trữ dầu toàn cầu trong báo cáo mới nhất công bố ngày 13-5. Theo IEA, nguồn cung dầu toàn cầu đang đối mặt với sự đứt gãy nghiêm trọng do xung đột tại Trung Đông, dẫn đến dự báo nguồn cung dầu sẽ không thể đáp ứng đủ tổng nhu cầu trong năm nay.

Dữ liệu của IEA cho thấy dự trữ dầu toàn cầu đã giảm thêm 117 triệu thùng trong tháng 4, sau khi đã sụt giảm mạnh 129 triệu thùng vào tháng trước đó. Cơ quan này dự báo việc vùng đệm dự trữ bị thu hẹp nhanh chóng trong bối cảnh gián đoạn nguồn cung kéo dài sẽ dẫn đến những đợt tăng giá đột biến trong thời gian tới.