Một tô phở, một ngôi sao Michelin và câu chuyện của du lịch Việt Nam

Nếu trước đây du khách tìm đến một quốc gia vì cảnh đẹp hay các di sản nổi tiếng, thì ngày nay nhiều người lại bắt đầu hành trình từ bàn ăn. Họ có thể bay hàng nghìn km chỉ để thưởng thức một món đặc sản, ghé thăm một quán ăn lâu năm hoặc trải nghiệm nhà hàng được Michelin vinh danh.

Vì thế, Michelin Guide không còn đơn thuần là hệ thống đánh giá ẩm thực mà đã trở thành công cụ định vị điểm đến trên bản đồ du lịch thế giới.

Từ món ăn địa phương đến thương hiệu quốc gia

Michelin Guide Việt Nam 2026 giới thiệu tổng cộng 193 cơ sở ăn uống, gồm 11 nhà hàng đạt một Sao Michelin, 72 địa điểm Bib Gourmand và 110 cơ sở Michelin Selected.

Nhìn vào danh sách này, điều dễ nhận thấy là ranh giới giữa ẩm thực bình dân và ẩm thực cao cấp đang dần được thu hẹp. Một bên là những quán phở, bánh cuốn, bún riêu hay bánh bèo đã tồn tại hàng chục năm. Bên kia là những không gian fine dining hiện đại với thực đơn được xây dựng công phu và kỹ thuật chế biến mang tính sáng tạo cao. Dù khác nhau về mô hình, tất cả đều có điểm chung là kể câu chuyện Việt Nam thông qua món ăn.

Du khách quốc tế hiện nay không chỉ đi để ngắm cảnh mà còn để trải nghiệm văn hóa bản địa. Trong hành trình ấy, ẩm thực thường là cách tiếp cận trực tiếp và dễ cảm nhận nhất. Một tô phở, một đĩa bánh cuốn hay một thực đơn được xây dựng từ nguyên liệu địa phương có thể giúp du khách hiểu về lịch sử, tập quán và lối sống của một vùng đất theo cách mà không nhiều loại hình trải nghiệm khác làm được.

Khi những địa chỉ như Phở Hà Hàng Hòm, Bánh Cuốn Gia Truyền Thanh Vân tại Hà Nội hay Bánh Canh Cua Bà Ba, Bún Riêu Yến tại TP.HCM được Michelin ghi nhận, giá trị nhận được không chỉ là sự nổi tiếng của một quán ăn. Đó còn là cơ hội để những món ăn vốn quen thuộc với người Việt xuất hiện trên bản đồ trải nghiệm của du khách quốc tế.

Ở góc độ du lịch, đây chính là quá trình món ăn địa phương từng bước trở thành một phần của thương hiệu quốc gia.

Giá trị của ẩm thực không chỉ nằm ở khả năng quảng bá hình ảnh điểm đến mà còn được phản ánh trực tiếp qua hành vi chi tiêu của du khách. Theo dữ liệu do Payoo công bố, dịch vụ ăn uống chiếm khoảng 40% tổng giá trị giao dịch qua thẻ quốc tế tại Việt Nam. Trong cơ cấu chi tiêu của khách nước ngoài, ăn uống cũng là hạng mục lớn thứ hai với tỷ trọng khoảng 22,3%, chỉ sau lưu trú. Những con số này cho thấy trải nghiệm ẩm thực đang trở thành một phần quan trọng trong hành trình khám phá Việt Nam của du khách quốc tế.

Du lịch ẩm thực không còn là sản phẩm phụ

Sự mở rộng của Michelin Guide tại Việt Nam diễn ra trong bối cảnh ẩm thực ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với ngành du lịch toàn cầu.

Theo Hiệp hội Du lịch Ẩm thực Thế giới (WFTA), du khách quốc tế dành trung bình khoảng 25% ngân sách chuyến đi cho hoạt động ăn uống. Khoảng 81% khách du lịch chủ động tìm kiếm các trải nghiệm ẩm thực địa phương trong hành trình của mình. Điều đó cho thấy ăn uống không còn là một nhu cầu đi kèm mà đã trở thành một trong những lý do để lựa chọn điểm đến.

Không chỉ tạo ra trải nghiệm cho du khách, đây còn là nhóm chi tiêu có khả năng lan tỏa mạnh trong nền kinh tế địa phương.

Một bữa ăn của du khách không chỉ tạo doanh thu cho nhà hàng mà còn mang lại lợi ích cho người nông dân, ngư dân, đơn vị vận chuyển, cơ sở chế biến thực phẩm và nhiều dịch vụ liên quan trong chuỗi cung ứng. Khi du khách sẵn sàng chi nhiều hơn cho các trải nghiệm ẩm thực chất lượng, giá trị kinh tế được tạo ra vượt xa phạm vi của ngành F&B.

Chính vì vậy, nhiều quốc gia đã xem ẩm thực như một công cụ phát triển du lịch. Các nghiên cứu đánh giá tác động kinh tế tại nhiều thị trường cho thấy phần lớn du khách quốc tế được khảo sát ưu tiên lựa chọn những điểm đến có Michelin Guide hơn các địa phương chưa xuất hiện trong hệ thống đánh giá này.

Thái Lan là một ví dụ điển hình. Sau khi Michelin Guide hiện diện tại Bangkok và được tích hợp vào chiến lược quảng bá du lịch quốc gia, ẩm thực dần trở thành một trong những sản phẩm mũi nhọn giúp quốc gia này thu hút nhóm khách có mức chi tiêu cao và nâng giá trị trải nghiệm điểm đến.

Ở cấp độ doanh nghiệp, hiệu ứng Michelin cũng được ghi nhận rõ rệt khi nhiều nhà hàng gia tăng lượng khách quốc tế, nâng cao giá trị thương hiệu và mở rộng khả năng tiếp cận những thị trường mới sau khi được vinh danh.

Một thế hệ đầu bếp mới đang viết lại câu chuyện Việt Nam

Một trong những tín hiệu đáng chú ý nhất từ Michelin Guide Việt Nam 2026 là sự xuất hiện ngày càng rõ nét của thế hệ đầu bếp trẻ lựa chọn khai thác bản sắc địa phương thay vì chạy theo các xu hướng quốc tế.

Theo ông Gwendal Poullennec, Giám đốc Quốc tế của Michelin Guide, Việt Nam đang chứng kiến sự trở lại của nhiều đầu bếp từng học tập và làm việc ở nước ngoài nhưng quyết định sáng tạo từ chính nguyên liệu, ký ức và văn hóa quê hương.

Xu hướng này được thể hiện qua nhiều gương mặt mới trong danh sách năm nay.

Tại Hà Nội, ONVIT trở thành nhà hàng ẩm thực Hàn Quốc đương đại đầu tiên tại Việt Nam được trao một Sao Michelin. Trong khi đó, thực đơn của nhà hàng vẫn sử dụng nhiều nguyên liệu Việt Nam như một cách kết nối giữa kỹ thuật quốc tế và bản sắc địa phương.

Ở TP.HCM, Upstairs gây chú ý với mô hình chỉ phục vụ số lượng khách rất hạn chế. Tại đây, đầu bếp Hiệp Trương lựa chọn kể câu chuyện về ẩm thực miền Trung bằng ngôn ngữ hiện đại, từ nguyên liệu, kỹ thuật chế biến đến cách trình bày món ăn.

Không chỉ ở nhóm đạt Sao Michelin, xu hướng này còn xuất hiện tại nhiều nhà hàng Michelin Selected như NÔM, Sono hay ZAO, nơi các món ăn Việt Nam được diễn giải bằng tư duy sáng tạo nhưng vẫn giữ được tinh thần truyền thống.

Điểm chung của họ là không cố gắng trở thành bản sao của Paris, Tokyo hay Seoul. Thay vào đó, họ tìm kiếm sự khác biệt từ chính nguyên liệu, hương vị và câu chuyện bản địa.

Đó có lẽ cũng là tín hiệu đáng chú ý nhất mà Michelin Guide Việt Nam 2026 mang lại. Trong cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các điểm đến, sức hấp dẫn của ẩm thực Việt không nằm ở việc trở nên giống thế giới, mà ở khả năng kể cho thế giới nghe những câu chuyện rất riêng của mình.

Khi một tô phở, một quán bánh cuốn gia truyền hay một thực đơn lấy cảm hứng từ ký ức vùng miền có thể trở thành lý do để du khách lựa chọn Việt Nam, ẩm thực đã vượt ra ngoài phạm vi của một ngành dịch vụ. Nó trở thành một phần của thương hiệu quốc gia và là một trong những "hộ chiếu mềm" giúp Việt Nam kể câu chuyện của mình với thế giới.