Một trong những bí ẩn lớn cuối cùng của thời đại Internet

Tác giả/Tác phẩm

Truy tìm Satoshi, 15 năm theo dấu cha đẻ Bitcoin

Tác giả: Benjamin Wallace/Trần Huyền Dinh & Đỗ Văn Thuật dịch - Alphabooks · Xuất bản: 24/10/2025 · NXB Công Thương

Cuốn sách là một cuộc điều tra thú vị của Benjamin Wallace về danh tính bí ẩn Satoshi Nakamoto, người được cho là tạo ra Bitcoin, đồng tiền mã hoá có giá trị lớn nhất toàn cầu.

Với phong cách kể chuyện lôi cuốn, tác giả khiến người đọc không thể rời mắt khỏi những hành trình truy vết xuyên lục địa, gặp gỡ những nhân vật bị nghi ngờ là cha đẻ Bitcoin.

Sử dụng kĩ năng điều tra sắc bén, Wallace lần theo dấu vết của các dòng mà lệnh và ghi chép cá nhân đến tận cùng bí ẩn về Nakamoto, đồng thời đặt ra câu hỏi lớn về bản chất của sự ẩn danh này.

Những tín đồ của Bitcoin, khi không có một con người thật để tôn vinh, đã tạo nên hào quang huyền thoại cho biệt danh Satoshi Nakamoto.

Năm 2022, sự sùng bái này đã được lan toả mạnh mẽ qua nhiều hình thức: Kanye West, khi bước ra từ chiếc Escalade ở Beverly Hills, đội một chiếc mũ lưỡi trai mang tên Satoshi Nakamoto. Tại Budapest, những tín đồ đã khánh thành bức tượng đầu tiên của Nakamoto, một tác phẩm bằng đồng khắc hoạ một bóng người trùm mũ, bí ẩn.

Tại quần đảo Vanatu ở Nam Thái Bình Dương, các nhà phát triển bất động sản đã bán cổ phần một trong những “thiên đường không tưởng” mang tên Đảo Satoshi. Một nhóm người theo chủ nghĩa tự do đã mua lại một con tàu và đặt tên nó là MS Satoshi, để thành lập một xã hội tự trị dùng Bitcoin. Không ít nhà công nghệ còn đề xuất trao giải Nobel cho Satoshi Nakamoto.

Thế nhưng, danh tính của Nakamoto vẫn còn là một bí ẩn chưa có lời giải đáp. Elon Musk và Peter Thiel, cùng nhiều người khác, đã không ngừng đưa ra giải thuyết. Những “thợ săn” bị Nakamoto ám ảnh cố gắng đào xới manh mối mới hoặc xâu chuỗi lại những manh mối cũ một cách thuyết phục hơn. Tính đến thời điểm đó đã có hàng trăm người bị liệt vào diện tình nghi.

Tượng bán thân của Satoshi Nakamoto, người sáng lập bitcoin, được dựng tại Công viên Graphisoft ở Budapest. Ảnh: Fekist.

Sự hấp dẫn của bí ẩn này đã vượt xa khỏi phạm vi công nghệ. Trong một thế giới mà Internet chiếu rọi ánh sáng vào mọi ngóc ngách, những câu hỏi chưa có lời giải gần như hiếm hoi. Chúng ta đã khám phá ra nguồn tin bí mật của Bob Woodward, biết được cách chứng minh Định lý Fermat, thậm chí còn biết Thomas Pynchon có thể mua bánh mì vòng ở Zabar’s.

Khi bắt đầu viết về Nakamoto, tôi không thể ngờ rằng hơn một thập niên sau, danh tính của ông vẫn là một trong những bí ẩn lớn cuối cùng. Còn nực cười hơn nữa nếu tưởng tượng bóng ma đằng sau đồng tiền mã hoá đầu tiên trên thế giới, và cuộc truy lùng nhằm giải mã con người ấy, lại kéo theo hàng loạt vụ kiện tụng, rượt đuổi bằng ôtô, một khoản tiền thưởng hậu hĩnh, một khối tài sản trị giá 75 tỷ USD, những âm mưu tống tiền, lời đe doạ ám sát, một đội SWAT, một vụ tự sát, một tay buôn vũ khí đang đào tẩu, một kẻ chuyên làm giả giấy tờ, một hội kín gồm những kẻ hoang tưởng chỉ được biết đến qua biệt danh, một thiên tài nhân hậu mắc kẹt trong cơ thể mình vì bệnh tật, một hầm trú ẩn hạt nhân ở châu Âu, những xác chết đông cứng giữa sa mạc Arizona, và một điệp viên Anh trong chiếc túi vải thô bị khoá chặt.

Những nỗ lực gỡ bỏ mặt nạ Nakamoto đều thất bại thảm hại. Ngay cả chương trình 60 Minutes, với nguồn lực khổng lồ và một đội ngũ nhà báo điều tra dày dặn kinh nghiệm, cũng phải tuyên bố đây là một “nhiệm vụ bất khả thi”. Vậy mà giờ đây, bất chấp mọi khó khăn, tôi tin mình giải mã được bí ẩn này.