Mua bán tài khoản ngân hàng - 'Cạm bẫy' đừng chủ quan

Nhân viên Agribank Nam Thanh Hóa hướng dẫn người dân sử dụng giao dịch ngân hàng điện tử.(ảnh minh họa)

Nhiều vụ việc bị phanh phui

Do nhu cầu sử dụng các hình thức thanh toán tín dụng trực tuyến của các tổ chức, cá nhân tăng lên, ngày càng nhiều đối tượng lợi dụng sự chủ quan của người dân để dụ dỗ nhằm trao đổi, mua bán trái phép tài khoản ngân hàng. Theo cơ quan công an, những tài khoản này trở thành mắt xích quan trọng trong các đường dây tội phạm công nghệ cao, được sử dụng để nhận tiền, trung chuyển dòng tiền và hợp thức hóa nguồn tiền bất hợp pháp.

Cuối tháng 6/2026, Công an tỉnh Thanh Hóa đã triệt phá thành công chuyên án lớn, bắt giữ ổ nhóm đối tượng chuyên thu thập, mua bán trái phép thông tin tài khoản ngân hàng và sử dụng công cụ công nghệ cao nhằm trục lợi. Theo tài liệu điều tra, ổ nhóm tội phạm này do đối tượng Nguyễn Tiến Đạt (sinh 2004, TP Hà Nội) cầm đầu. Đạt đã móc nối với nhiều đối tượng khác trên địa bàn các tỉnh để thực hiện hành vi thu thập, tàng trữ, mua bán trái phép hơn 1.000 tài khoản ngân hàng (từ tháng 9/2025 đến tháng 6/2026), thu lợi bất chính hàng tỷ đồng. Đáng chú ý, để vượt qua hệ thống bảo mật nhiều lớp của các ngân hàng, các đối tượng đã tìm kiếm và sử dụng công cụ (Tool) có khả năng can thiệp camera điện thoại, vượt qua xác thực sinh trắc học bằng cách thay thế hình ảnh khuôn mặt, từ đó chiếm quyền kiểm soát tài khoản. Các tài khoản “rác” sau đó được dùng cho hoạt động đánh bạc, rửa tiền, quảng cáo bẩn... Đạt còn bán và cho thuê nhiều tài khoản ngân hàng kèm theo Tool vượt sinh trắc học cho mạng lưới chân rết tại nhiều tỉnh, thành. Cơ quan điều tra đã khởi tố, tạm giam 8 đối tượng với nhiều tội danh nghiêm trọng.

Cũng trong tháng 6/2026, Công an TP Đà Nẵng khởi tố 15 bị can liên quan đến các hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản và mua bán trái phép thông tin tài khoản ngân hàng. Nhóm này không trực tiếp lừa đảo mà đóng vai trò cung cấp tài khoản cho các tổ chức tội phạm hoạt động tại Philippines, Campuchia. Các đối tượng thuê người mở tài khoản, thu mua thông tin cá nhân rồi chuyển giao cho các đường dây lừa đảo, đánh bạc trực tuyến. Tiền sau khi chiếm đoạt được nhanh chóng trung chuyển qua nhiều lớp tài khoản nhằm xóa dấu vết.

Đầu tháng 7/2026, một vụ mua bán trái phép hơn 50 triệu dữ liệu cá nhân vừa bị Công an tỉnh Nghệ An triệt phá, 2 đối tượng bị bắt giữ. Các đối tượng khai nhận đã sử dụng ví tiền ảo, tài khoản ngân hàng không chính chủ, tạo các tài khoản ảo trên mạng xã hội để thực hiện hành vi mua bán dữ liệu. Cơ quan công an thu giữ 2 CPU, 2 laptop và 4 điện thoại di động; hàng nghìn file dữ liệu cá nhân với dung lượng hơn 72,4 GB dữ liệu chứa hơn 50 triệu thông tin cá nhân trên địa bàn cả nước. Đáng chú ý, hoạt động mua bán dữ liệu cá nhân này có liên quan đến yếu tố nước ngoài. Hiện vụ việc đang được mở rộng điều tra.

Chủ động bảo vệ tài khoản ngân hàng, tránh tiếp tay cho tội phạm

Những vụ việc liên tiếp bị triệt phá cho thấy, mua bán tài khoản ngân hàng và dữ liệu cá nhân không còn ở phạm vi riêng lẻ, mà đã trở thành các đường dây có tổ chức, hoạt động liên tỉnh, thậm chí xuyên quốc gia với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Phần lớn các tài khoản này được thu gom qua những lời mời gọi “kiếm tiền nhanh”, “việc nhẹ, thu nhập cao” trên mạng xã hội. Chỉ vì khoản tiền trước mắt, nhiều người đã dễ dàng cung cấp căn cước công dân, số điện thoại hoặc trực tiếp mở tài khoản rồi giao lại toàn bộ thông tin đăng nhập, mật khẩu, mã xác thực cho người khác. Đáng nói, với hành vi chỉ nhận vài trăm nghìn đến vài triệu đồng, người bán hoặc cho thuê tài khoản vẫn có nguy cơ bị xem xét trách nhiệm pháp lý nếu tài khoản đó bị sử dụng để nhận, trung chuyển hoặc che giấu dòng tiền từ các hành vi phạm tội

Luật sư Trịnh Thị Tuấn, Giám đốc Công ty Luật TNHH Sao Việt T&T thuộc Đoàn Luật sư tỉnh Thanh Hóa, cho biết: Hầu hết các đối tượng mua lại tài khoản ngân hàng của người khác để lừa đảo hoặc chuyển tiền chiếm đoạt qua tài khoản để trục lợi hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật. Đối với các hành vi này, tùy theo tính chất, mức độ hành vi, người cho thuê, cho mượn, mua bán tài khoản thanh toán, thẻ ngân hàng có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị xử lý hình sự.

Đối với trường hợp bị xử lý hành chính, theo khoản 5, khoản 6, khoản 10 Điều 30 Nghị định 340/2025/NĐ-CP ngày 25/12/2025 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng: Hành vi liên quan đến mua, bán, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn tài khoản thanh toán hoặc mua, bán thông tin tài khoản thanh toán mà chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự có thể bị phạt tiền đến 200.000.000 đồng; đồng thời buộc nộp lại vào ngân sách Nhà nước số tiền thu lợi bất chính có được từ những hành vi này. Đối với trường hợp bị xử lý hình sự, người cho thuê, cho mượn, mua bán tài khoản thanh toán, thẻ ngân hàng có thể bị xử lý hình sự theo quy định tại Điều 291 Bộ Luật Hình sự 2015 với mức phạt cao nhất từ 200 - 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 2 - 7 năm.

Từ các vụ việc đã bị phát hiện, cơ quan công an khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác, chủ động phòng ngừa rủi ro, tuyệt đối không mua bán, cho thuê, cho mượn tài khoản. Hành vi mua bán, cho thuê, cho mượn thông tin cá nhân, căn cước công dân hoặc tài khoản ngân hàng là vi phạm pháp luật và có thể bị xử lý hình sự. Các tài khoản này thường bị tội phạm công nghệ cao lợi dụng để “rửa tiền”, lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc tài trợ cho các hoạt động phi pháp. Cần nâng cao bảo mật thiết bị cá nhân, không tải, cài đặt các ứng dụng (App), công cụ (Tool) lạ. Các phần mềm giả mạo có thể chiếm quyền điều khiển thiết bị, đánh cắp dữ liệu sinh trắc học, mã OTP và xâm nhập tài khoản ngân hàng.