Mưa đá trút xuống Bắc Hà, Lào Cai: Hiện tượng cực đoan thế nào?
Trận mưa đá dữ dội vừa quét qua xã Bắc Hà (Lào Cai) là lời cảnh báo đắt giá về sự cực đoan của thời tiết trong giai đoạn giao mùa.
Tại sao mưa đá trút xuống Bắc Hà?
Rạng sáng ngày 16.4, trên địa bàn xã Bắc Hà, tỉnh Lào Cai xảy ra mưa đá kéo dài khoảng 20-30 phút với nhiều viên to bằng nắm tay, gây thiệt hại về tài sản, hoa màu của người dân.
Thống kê sơ bộ: 338 ngôi nhà bị hư hỏng nặng, trong đó đa phần là vỡ mái, thủng mái và tốc mái hoàn toàn. Đặc biệt, tại xã Bắc Hà, một lán trại công nhân ở thôn Ngải Số đã bị quật đổ, khiến 4 người bị thương nặng khi đang ngủ.
Về kinh tế, trận mưa đá này đã giáng một đòn chí mạng vào đặc sản vùng cao. Gần 500ha cây trồng bị thiệt hại trắng, trong đó phần lớn là diện tích mận Tam Hoa đang vào độ chín mọng, chuẩn bị cho ngày thu hoạch.

Trận mưa đá dữ dội vừa quét qua xã Bắc Hà (Lào Cai) là lời cảnh báo đắt giá về sự cực đoan của thời tiết trong giai đoạn giao mùa.
Ước tính tổng giá trị thiệt hại đã vượt ngưỡng 30 tỉ đồng - một con số quá lớn đối với nền kinh tế dựa vào nông nghiệp của huyện vùng cao này.
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, miền Bắc đang chịu ảnh hưởng của một khối không khí lạnh di chuyển từ phía Bắc xuống. Tuy nhiên, khối khí này không tràn xuống một cách hiền hòa mà nó trực tiếp "nén" rãnh áp thấp hiện có tại khu vực Bắc Bộ.
Sự nén này tạo ra một vùng tranh chấp quyết liệt giữa khối khí nóng ẩm đang ngự trị tại địa phương và khối khí lạnh khô từ phương Bắc tràn về.
Sự nguy hiểm tăng lên gấp bội khi có sự kết hợp của hiện tượng hội tụ gió trên cao (ở mực 1.500m đến 5.000m). Các luồng gió này đóng vai trò như một chiếc máy bơm, liên tục đẩy hơi ẩm lên cao, tạo ra các đám mây đối lưu (mây dông) phát triển mạnh mẽ theo chiều đứng.
Khi đỉnh mây vượt qua mức nhiệt độ đóng băng, các hạt nước ngưng kết thành đá và rơi xuống khi dòng thăng không còn đủ sức nâng đỡ.
Các chuyên gia khí tượng nhận định, trước khi không khí lạnh tràn về, khu vực Lào Cai nói chung và Bắc Hà nói riêng đã có một chuỗi ngày nền nhiệt duy trì ở mức cao.
Mặt đất tích tụ một lượng nhiệt năng khổng lồ. Khi không khí lạnh ập đến, sự chênh lệch nhiệt độ đột ngột giữa các tầng khí quyển đã kích hoạt các ổ dông "cực mạnh", biến những hạt mưa thông thường thành những viên đá có kích thước lớn, rơi với vận tốc cao.

Nhiều viên mưa đá to bằng nắm tay, gây thiệt hại về tài sản, hoa màu của người dân.
Về tính chất của đợt thiên tai này, các chuyên gia khí tượng cảnh báo rằng khái niệm "không khí lạnh cường độ yếu" thường khiến người dân chủ quan.
Thực tế, trong giai đoạn chuyển mùa (từ tháng 4 đến tháng 5), những đợt không khí lạnh yếu lại thường mang theo nhiều rủi ro về lốc, sét và mưa đá nhất.
"Sự bất ổn định trong cấu trúc khí quyển tại vùng núi thường cao hơn đồng bằng. Với địa hình dốc và chia cắt của Bắc Hà, dòng không khí bị cưỡng bức bốc lên theo sườn núi, làm gia tăng cường độ dông lốc lên gấp nhiều lần.
Đây chính là nguyên nhân khiến lượng mưa cục bộ có nơi vượt ngưỡng 100mm, cao gấp đôi so với dự báo trung bình của khu vực", một chuyên gia từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết.
Cơ quan chức năng cũng lưu ý thêm, ngoài miền Bắc, khu vực Tây Nguyên cũng đang nằm trong vùng rủi ro cao. Chiều tối ngày 16 và 17.4, mưa dông cục bộ trên 50mm tại các vùng cao nguyên này hoàn toàn có thể biến tướng thành mưa đá nếu hội tụ đủ các điều kiện nhiệt động lực học.











