'Mưa dầm thấm sâu' để hóa giải mâu thuẫn

Hơn 20 năm gắn bó với công tác hòa giải

Sau khi nghỉ hưu tại Trường Đại học Mỏ - Địa chất, thay vì chọn nghỉ ngơi, bà Hoàng Thanh Mai (sinh năm 1949) đã tích cực tham gia các hoạt động xã hội tại khu dân cư. Từng đảm nhiệm nhiều vai trò như Tổ trưởng Tổ dân phố, Trưởng ban Công tác Mặt trận và Tổ trưởng Tổ hòa giải số 19 (phường Dịch Vọng Hậu, quận Cầu Giấy cũ, nay là phường Cầu Giấy, Hà Nội, ở vị trí nào bà cũng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bằng tinh thần trách nhiệm cao.

Bà Hoàng Thanh Mai trong một buổi hòa giải ở địa phương.

Bà Mai chia sẻ, làm công tác hòa giải ở địa bàn đô thị hóa nhanh không hề đơn giản. Những năm qua, khi quá trình "làng lên phố" diễn ra mạnh mẽ, việc giải phóng mặt bằng, đền bù đất đai khiến đời sống của nhiều gia đình bị đảo lộn. Nhịp sống phát triển kéo theo nhiều tranh chấp, mâu thuẫn phức tạp liên quan đến trật tự xây dựng, đất đai, chia thừa kế, ngõ đi chung, hay mâu thuẫn gia đình...

Kinh nghiệm hơn 20 năm làm công tác hòa giải giúp bà Mai đúc kết một nguyên tắc quan trọng, không đợi mâu thuẫn trở nên bùng phát gay gắt mới can thiệp, mà phải chủ động nắm bắt tâm tư, giải quyết triệt để từ khi sự việc vừa manh nha.

Một trong những câu chuyện để lại ấn tượng sâu sắc nhất với bà là trường hợp của vợ chồng anh Q. và chị L.. Chỉ vì sự hiểu nhầm từ những lời đồn thổi "tam sao thất bản" chỗ chị vợ bán hàng, cơn ghen tuông vô cớ khiến mâu thuẫn gia đình anh chị leo thang đến mức nộp đơn ra tòa đòi ly hôn.

Ngay khi biết tin, bà Mai cùng thành viên tổ hòa giải đã trực tiếp gặp chị L. để tìm hiểu ngọn ngành công việc hằng ngày, rồi kiên trì gặp gỡ anh Q. để phân tích, giúp anh xua tan hoài nghi và thấu hiểu sự vất vả của vợ. Sự can thiệp kịp thời, khéo léo của bà Mai cùng các thành viên tổ hoà giải đã giúp anh Q. thay đổi tư tưởng, chủ động ra chợ hỗ trợ vợ mang vác hàng hóa, hàn gắn lại tình cảm vợ chồng.

“Hiếm có vụ việc nào chỉ hòa giải một lần là thành công mà phải kiên trì theo kiểu "mưa dầm thấm sâu". Sự nhẹ nhàng, phân tích "đúng sai phân minh", "lý tình trọn vẹn" giúp các bên tâm phục khẩu phục, tự nguyện xóa bỏ tranh chấp”, bà Mai chia sẻ.

Uy tín là "chìa khóa" của người hòa giải

Theo bà Mai, công tác hòa giải ở cơ sở không có sách vở nào dạy sẵn mà chủ yếu dựa vào kinh nghiệm sống, sự trải nghiệm và quan trọng nhất là uy tín, tấm lòng của người làm công tác hoà giải.

Bà Mai chia sẻ về công tác hòa giải khi làm Tổ trưởng Tổ hoà giải số 19. Ảnh: Thanh Xuân

Không chỉ tận tụy với công việc "ăn cơm nhà, vác tù và hàng tổng", bà Mai còn là tấm gương sáng về lòng nhân ái tại địa phương. Mỗi năm, bà trích từ 40 đến 50 triệu đồng tiền túi để hỗ trợ, giúp đỡ các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn từ cấp tiểu học cho đến khi trưởng thành, ra trường có việc làm ổn định. Sự nhiệt thành và tấm lòng nhân hậu ấy đã giúp bà nhận được sự tin yêu, kính trọng sâu sắc từ bà con lối xóm.

Cùng chung sự nhiệt huyết, ông Lê Văn Tiến, nguyên Bí thư Chi bộ, thành viên Tổ hòa giải số 19 cho biết, để hòa giải đạt tỷ lệ thành công cao, các thành viên trong tổ luôn họp bàn kỹ lưỡng để đưa ra phương án tiếp cận hợp lý. Việc vận động, thuyết phục phải dựa trên phương châm "đúng sai phân minh" - "lý tình trọn vẹn", kết hợp chặt chẽ giữa quy định pháp luật và đạo lý truyền thống.

Theo ông Tiến, không có sách vở nào dạy hết kỹ năng hòa giải mà chủ yếu đến từ kinh nghiệm sống, sự trải nghiệm và tinh thần cống hiến vì cộng đồng. Sự chủ động nắm bắt vụ việc từ sớm của các hòa giải viên cơ sở chính là yếu tố quyết định để mâu thuẫn không bị đẩy lên gay gắt.

Niềm vui lớn nhất của ông Tiến, bà Mai và các thành viên Tổ hòa giải số 19 là sự yên vui, đoàn kết của từng khu dân cư, góp phần xây dựng ý thức thượng tôn pháp luật trong cộng đồng.