Mua đất nông nghiệp bằng giấy viết tay từ năm 2002 có được cấp sổ đỏ?
Việc người dân mua đất từ nhiều năm trước nhưng chưa được cấp sổ đỏ do bị xác định là đất công, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết pháp luật đã có quy định cụ thể về cấp giấy chứng nhận đối với đất giao không đúng thẩm quyền.
Theo phản ánh của bà Nguyễn T.T, năm 2002, gia đình bà mua một mảnh đất trồng cây lâu năm bằng giấy viết tay.
Về nguồn gốc đất, năm 1988, UBND xã giao đất cho ông A. theo hợp đồng giao nhận đất hoang để sản xuất nông nghiệp, với thời hạn sử dụng lâu dài. Khi nhà nước xây dựng công trình thủy lợi một phần trên thửa đất, ông A. có nhận được đền bù từ Sở Nông nghiệp TPHCM.
Tháng 1/2002, ông A. bán một phần thửa đất cho ông B. Tháng 4/2002, ông B. tiếp tục bán một phần thửa đất cho bà T.
Năm 2014, UBND huyện gửi thư mời bà T. lên nộp hồ sơ để xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ).
Gần đây, bà T. mới biết cả khu đất - bao gồm đất nhà bà và những người xung quanh, được ghi trong bản đồ địa chính là đất công theo công văn năm 2015.
Bà T. lên UBND xã hỏi nhận được câu trả lời: đang chờ nhà nước rà soát để xem xét phần nào là đất công, phần nào là đất tư thì sẽ được cấp sổ.
Theo bà T., đất giao không đúng thẩm quyền vẫn được cấp sổ đỏ theo quy định tại Điều 23 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP. Bà thắc mắc, thửa đất trên đã được giao vào năm 1988 thì sao lại vẫn xét là đất công? Việc rà soát đất công có bao gồm mục đích xác định ranh giới giữa phần đất công và tư hay không?
Ảnh minh họa: Hồng Khanh
Trả lời vấn đề trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, nội dung phản ánh của bà là vụ việc cụ thể thuộc thẩm quyền giải quyết của địa phương và cần căn cứ vào hồ sơ lưu trữ, các quy định cụ thể địa phương đã ban hành theo thẩm quyền để thi hành Luật Đất đai để xem xét, giải quyết.
Do đó, Bộ không có cơ sở trả lời cụ thể, mà chỉ nêu một số nguyên tắc chung.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, pháp luật đất đai hiện hành đã quy định cụ thể việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất mà được giao đất không đúng thẩm quyền tại Điều 140 của Luật Đất đai.
Chính phủ đã quy định đầy đủ về thành phần hồ sơ nộp, trình tự, thủ tục thực hiện tại Nghị định số 101/2024/NĐ-CP ngày 29/7/2024 và Nghị định số 151/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025.
Đồng thời, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành các quyết định: số 2304 ngày 23/6/2024, số 3380 ngày 25/8/2025 công bố thủ tục hành chính lĩnh vực đất đai thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ, gồm 11 bước thủ tục đất đai cụ thể.
Bộ cũng lưu ý, trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính về đất đai, trường hợp bà T. không đồng ý với kết quả giải quyết thủ tục hành chính của cơ quan có thẩm quyền tại địa phương thì có quyền khiếu nại, khởi kiện.
Điều 140 Luật Đất đai quy định việc cấp sổ đỏ cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất được giao không đúng thẩm quyền.
Theo đó, đất được giao không đúng thẩm quyền cho hộ gia đình, cá nhân theo quy định của pháp luật về đất đai tại thời điểm được giao hoặc sử dụng đất do mua, nhận thanh lý, hóa giá, phân phối nhà ở, công trình xây dựng gắn liền với đất không đúng quy định của pháp luật thì vẫn có thể được cấp sổ đỏ.
Cụ thể, trường hợp đất đã được sử dụng ổn định trước ngày 15/10/1993, nay được UBND cấp xã nơi có đất xác nhận không có tranh chấp thì người đang sử dụng đất được cấp sổ đỏ đối với diện tích đất đã được giao theo quy định tại khoản 2 và khoản 6 Điều 138 của luật này.
Trường hợp đất đã được sử dụng ổn định từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày 1/7/2004, nay được UBND cấp xã nơi có đất xác nhận không có tranh chấp, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất cấp huyện hoặc quy hoạch chung hoặc quy hoạch phân khu hoặc quy hoạch xây dựng hoặc quy hoạch nông thôn thì được cấp sổ đỏ theo quy định tại khoản 3 và khoản 6 Điều 138 của luật này.
Trường hợp đất đã được sử dụng ổn định từ ngày 1/7/2004 đến trước ngày 1/7/2014, nay được UBND cấp xã nơi có đất xác nhận không có tranh chấp, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất cấp huyện hoặc quy hoạch chung hoặc quy hoạch phân khu hoặc quy hoạch xây dựng hoặc quy hoạch nông thôn thì vẫn có thể được cấp sổ đỏ theo từng trường hợp cụ thể về hạn mức đất ở và hiện trạng sử dụng.
Trường hợp đất được giao từ ngày 1/7/2014 đến trước ngày luật này có hiệu lực thi hành, nay được UBND cấp xã nơi có đất xác nhận không có tranh chấp, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất và người sử dụng đất có giấy tờ chứng minh đã nộp tiền để được sử dụng đất thì hạn mức đất cấp sổ đỏ được xác định theo quy định tại khoản 3 Điều 138 của luật.
Luật cũng nêu rõ, Nhà nước không cấp sổ đỏ đối với đất đã giao, cho thuê không đúng thẩm quyền từ ngày 1/7/2014 trở về sau, trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều này.
Người sử dụng đất được cấp sổ đỏ theo các trường hợp trên phải thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định.
