Mùa hái 'vàng đen' ở miền Tây Hà Tĩnh

Khả năng chịu hạn, chi phí đầu tư thấp và hiệu quả kinh tế khá đang giúp cây vừng trở thành lựa chọn của nhiều hộ dân miền núi Hà Tĩnh, đồng thời mở ra hướng nâng cao giá trị nhờ chế biến dầu.

Giữa nắng nóng gay gắt, những cánh đồng vừng ở các xã thuộc huyện Hương Khê cũ đã bước vào mùa thu hoạch.

Giữa nắng nóng gay gắt, những cánh đồng vừng ở các xã thuộc huyện Hương Khê cũ đã bước vào mùa thu hoạch.

Cây vừng được trồng nhiều tại một số xã như Hà Linh, Hương Phố, Hương Bình, Hương Khê (tổng diện tích sản xuất ước tính khoảng 350ha).

Cây vừng được trồng nhiều tại một số xã như Hà Linh, Hương Phố, Hương Bình, Hương Khê (tổng diện tích sản xuất ước tính khoảng 350ha).

Sau hơn 2 tháng gieo trồng, khi phần lớn lá đã rụng, quả chuyển vàng và bắt đầu khô, người dân bước vào vụ thu hoạch. Để tránh cái nắng gay gắt, công việc thường bắt đầu từ sáng sớm.

Sau hơn 2 tháng gieo trồng, khi phần lớn lá đã rụng, quả chuyển vàng và bắt đầu khô, người dân bước vào vụ thu hoạch. Để tránh cái nắng gay gắt, công việc thường bắt đầu từ sáng sớm.

Giữa thời tiết nắng nóng kéo dài, đây là một trong số ít cây trồng vẫn sinh trưởng tốt và cho năng suất ổn định.

Giữa thời tiết nắng nóng kéo dài, đây là một trong số ít cây trồng vẫn sinh trưởng tốt và cho năng suất ổn định.

Năm nay, thời tiết bất lợi, đặc biệt là những đợt mưa lớn liên tiếp trong giai đoạn xuống giống nên ảnh hưởng đến sinh trưởng và năng suất mùa vụ. Tuy nhiên, theo đánh giá ban đầu, cây vừng vẫn cho năng suất khá. So với nhiều loại cây trồng vụ hè thu, vừng ít phải tưới nước, ít sâu bệnh và chi phí chăm sóc thấp hơn.

Năm nay, thời tiết bất lợi, đặc biệt là những đợt mưa lớn liên tiếp trong giai đoạn xuống giống nên ảnh hưởng đến sinh trưởng và năng suất mùa vụ. Tuy nhiên, theo đánh giá ban đầu, cây vừng vẫn cho năng suất khá. So với nhiều loại cây trồng vụ hè thu, vừng ít phải tưới nước, ít sâu bệnh và chi phí chăm sóc thấp hơn.

Vừng sau khi thu hoạch sẽ được phơi khô để tách hạt. Đây là công đoạn vất vả, tốn nhiều công sức.

Vừng sau khi thu hoạch sẽ được phơi khô để tách hạt. Đây là công đoạn vất vả, tốn nhiều công sức.

Sau vài ngày phơi trên sân để thân và quả khô đều, người dân dùng cào hoặc các dụng cụ bằng gỗ, đập mạnh vào từng bó vừng, khi đó, hạt sẽ tự tách khỏi vỏ. Công đoạn này được thực hiện nhiều lần.

Sau vài ngày phơi trên sân để thân và quả khô đều, người dân dùng cào hoặc các dụng cụ bằng gỗ, đập mạnh vào từng bó vừng, khi đó, hạt sẽ tự tách khỏi vỏ. Công đoạn này được thực hiện nhiều lần.

Sau khi tách, hạt vừng được gấm và sàng nhiều lần để làm sạch lá khô, cành nhỏ và vỏ quả. Do đặc điểm hạt rất nhỏ nên công đoạn này hiện vẫn đang được làm thủ công hoàn toàn, đòi hỏi sự tỉ mỉ.

Sau khi tách, hạt vừng được gấm và sàng nhiều lần để làm sạch lá khô, cành nhỏ và vỏ quả. Do đặc điểm hạt rất nhỏ nên công đoạn này hiện vẫn đang được làm thủ công hoàn toàn, đòi hỏi sự tỉ mỉ.

Từng mảnh vỏ và tạp chất còn sót lại được nhặt bỏ để hạt vừng đạt độ sạch trước khi đóng gói hoặc đưa vào chế biến.

Từng mảnh vỏ và tạp chất còn sót lại được nhặt bỏ để hạt vừng đạt độ sạch trước khi đóng gói hoặc đưa vào chế biến.

Bà Nguyễn Thị Thanh (thôn Chu Lễ, xã Hương Phố) chia sẻ: "Vừng chịu hạn rất tốt, dù thời tiết năm nay nhiều nắng hạn nhưng cây vẫn đậu quả, chắc hạt. So với một số cây trồng khác, trồng vừng chi phí đầu tư thấp hơn mà hiệu quả kinh tế vẫn khá".

Bà Nguyễn Thị Thanh (thôn Chu Lễ, xã Hương Phố) chia sẻ: "Vừng chịu hạn rất tốt, dù thời tiết năm nay nhiều nắng hạn nhưng cây vẫn đậu quả, chắc hạt. So với một số cây trồng khác, trồng vừng chi phí đầu tư thấp hơn mà hiệu quả kinh tế vẫn khá".

Theo người dân địa phương, với năng suất bình quân đạt khoảng 60 kg hạt/sào, giá bán khoảng 80 nghìn đồng/kg, vừng đang mang lại hiệu quả kinh tế khá. Ước tính 1 sào vừng sẽ cho thu nhập gần 5 triệu đồng, cao hơn so với nhiều cây trồng khác.

Theo người dân địa phương, với năng suất bình quân đạt khoảng 60 kg hạt/sào, giá bán khoảng 80 nghìn đồng/kg, vừng đang mang lại hiệu quả kinh tế khá. Ước tính 1 sào vừng sẽ cho thu nhập gần 5 triệu đồng, cao hơn so với nhiều cây trồng khác.

Không chỉ bán hạt, một số hộ dân đã đầu tư máy ép dầu nhằm nâng cao giá trị sản phẩm. Việc chế biến tại chỗ giúp kéo dài chuỗi giá trị của cây vừng và đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng.

Không chỉ bán hạt, một số hộ dân đã đầu tư máy ép dầu nhằm nâng cao giá trị sản phẩm. Việc chế biến tại chỗ giúp kéo dài chuỗi giá trị của cây vừng và đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng.

Dầu vừng nguyên chất sau quá trình ép có màu vàng đậm, hương thơm đặc trưng. So với bán hạt thô, chế biến thành dầu giúp nâng giá trị kinh tế của sản phẩm.

Dầu vừng nguyên chất sau quá trình ép có màu vàng đậm, hương thơm đặc trưng. So với bán hạt thô, chế biến thành dầu giúp nâng giá trị kinh tế của sản phẩm.

Dầu sau khi ép được lọc, đóng chai bán ra thị trường. Tuy nhiên, sản phẩm hiện chủ yếu được bán theo hình thức nhỏ lẻ, chưa xây dựng được thương hiệu, nhãn hiệu riêng.

Dầu sau khi ép được lọc, đóng chai bán ra thị trường. Tuy nhiên, sản phẩm hiện chủ yếu được bán theo hình thức nhỏ lẻ, chưa xây dựng được thương hiệu, nhãn hiệu riêng.

Vụ hè thu năm 2026, toàn xã Hà Linh trồng khoảng 170 ha vừng. Dù thời tiết nhiều bất lợi nhưng cây vừng vẫn đạt năng suất khá ổn định, đặc biệt giá vừng hạt cao hơn so với các năm trước nên bà con nông dân rất phấn khởi. Đánh giá đây là cây trồng mang giá trị kinh tế cao, chịu hạn tốt nên địa phương đang tiếp tục xây dựng kế hoạch mở rộng diện tích sản xuất. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng đang tìm hiểu để kết nối liên kết sản xuất với các doanh nghiệp; hướng dẫn, khuyến khích người dân đầu tư máy móc, công nghệ để chế biến sâu sản phẩm, từng bước xây dựng thương hiệu riêng để nâng cao giá trị cây trồng này.

Ông Nguyễn Trí Đồng - Phó Chủ tịch UBND xã Hà Linh

Video rộn ràng mùa thu hoạch vừng ở Hà Tĩnh.

Dương Chiến - Lê Thủy

Nguồn Hà Tĩnh: https://baohatinh.vn/mua-hai-vang-den-o-mien-tay-ha-tinh-post313191.html