Mua sắm tập trung cấp Quốc gia: Tăng hiệu quả sử dụng nguồn lực, giảm chi phí cho người dân
Một hệ thống phân nhóm thiết bị y tế khoa học, khách quan và được xây dựng trên cơ sở bằng chứng sẽ giúp cho việc tổ chức đấu thầu hiệu quả, đáp ứng đồng thời nhiều mục tiêu, đặc biệt là giúp giảm giá thành thiết bị, tiết kiệm cho ngân sách nhà nước, Quỹ Bảo hiểm y tế cũng như giúp giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh.

Một hệ thống phân nhóm thiết bị y tế khoa học, khách quan và được xây dựng trên cơ sở bằng chứng sẽ giúp cho việc tổ chức đấu thầu hiệu quả. Ảnh minh họa: N.Lộc
Mua sắm tập trung cấp quốc gia không chỉ hướng tới mục tiêu giảm giá thành, mà cao hơn là tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn lực y tế, nâng cao chất lượng điều trị và bảo đảm quyền lợi của người bệnh.
Đối với các mặt hàng Stent tim mạch và Thủy tinh thể nhân tạo, đây đều là những vật tư y tế có hàm lượng công nghệ cao, có nhiều thế hệ sản phẩm, nhiều tiêu chuẩn kỹ thuật và nhiều mức giá khác nhau, song hiện có giá thành cao so với các thiết bị y tế khác.
Việc hoàn thiện bộ tiêu chí phân nhóm trong việc triển khai mua sắm tập trung cấp quốc gia đối với Stent tim mạch và Thủy tinh thể nhân tạo sẽ góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân, sử dụng hiệu quả nguồn lực của Nhà nước và xây dựng một thị trường vật tư y tế cạnh tranh lành mạnh, phát triển bền vững.
Nếu chỉ dựa vào giá thấp nhất để lựa chọn sẽ chưa phản ánh đầy đủ giá trị lâm sàng, hiệu quả điều trị cũng như nhu cầu đa dạng của các cơ sở khám chữa bệnh. Chính vì vậy, việc xây dựng và hoàn thiện tiêu chí phân nhóm theo chất lượng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Thứ nhất, phân nhóm nhằm bảo đảm các sản phẩm có trình độ công nghệ, đặc tính kỹ thuật và giá trị điều trị tương đồng được cạnh tranh trong cùng một nhóm. Đây là nguyên tắc bảo đảm cạnh tranh công bằng, minh bạch và phù hợp với thực tiễn chuyên môn.
Thứ hai, phân nhóm giúp các cơ sở y tế có nhiều lựa chọn hơn, đáp ứng nhu cầu điều trị của từng tuyến chuyên môn, từng đối tượng người bệnh và từng kỹ thuật can thiệp. Điều này vừa bảo đảm chất lượng điều trị, vừa không làm hạn chế việc tiếp cận các công nghệ tiên tiến.
Thứ ba, khi các sản phẩm có chất lượng tương đương được cạnh tranh trực tiếp với nhau, yếu tố giá sẽ được phát huy đúng bản chất của cơ chế đấu thầu, góp phần giảm giá mua sắm nhưng vẫn duy trì chất lượng, hiệu quả và tính bền vững của hệ thống y tế.
Thứ tư, việc phân nhóm hợp lý sẽ tạo động lực để các nhà sản xuất, nhà cung cấp tiếp tục đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng thời xây dựng một môi trường cạnh tranh lành mạnh, minh bạch và bình đẳng.

TS. Lê Thành Công - Giám đốc Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc Quốc gia, Bộ Y tế. Ảnh: Nguyễn Nghĩa
Năm 2026, Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc Quốc gia cóchính thức được giao nhiệm vụ mua sắm tập trung, phân nhóm đối với thiết bị y tế (Stent đặt động mạch vành đang có giá trung bình cao so với thế giới, Thủy tinh thể có quá nhiều hãng cung cấp, khoảng giá lớn). Việc mua sắm tập trung thiết bị y tế sẽ giúp thống nhất hơn về giá, đưa giá cả về mức phù hợp với chất lượng, tránh việc mua sắm theo giá rẻ nhất không đảm bảo chất lượng.
Qua nghiên cứu, khảo sát thị trường, cũng như kinh nghiệm thực tiễn từ công tác tổ chức đấu thầu mua sắm vừa qua, chúng tôi nhận thấy ngay cả đối với các thiết bị như Stent đặt động mạch vành và Thủy tinh thể nhân…, vẫn có thể giảm giá thành để giảm gánh nặng chi phí cho người dân.
Do đó, để làm căn cứ cho việc tổ chức đấu thầu các thiết bị được hiệu quả, cần phải sớm có phân nhóm thiết bị. Trong quá trình xây dựng dự thảo phân nhóm đối với Stent đặt động mạch vành và Thủy tinh thể nhân tạo thuộc danh mục mua sắm tập trung cấp Quốc gia, Trung tâm mong nhận được các ý kiến đóng góp từ các chuyên gia đầu ngành, các bệnh viện, các hiệp hội nghề nghiệp, các doanh nghiệp và các cơ quan quản lý để hoàn thiện bộ tiêu chí phân nhóm theo hướng khoa học, khách quan, minh bạch, phù hợp với thực tiễn chuyên môn và thông lệ quốc tế.
Đối với Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc Quốc gia, việc xây dựng tiêu chí phân nhóm không chỉ là yêu cầu kỹ thuật của quá trình lựa chọn nhà thầu mà còn là nền tảng quyết định thành công của mô hình mua sắm tập trung cấp quốc gia.
Một hệ thống phân nhóm khoa học, khách quan và được xây dựng trên cơ sở bằng chứng sẽ giúp cho việc tổ chức đấu thầu hiệu quả, đáp ứng đồng thời nhiều mục tiêu: chất lượng điều trị được bảo đảm; giá mua sắm hợp lý; tiết kiệm ngân sách nhà nước và Quỹ Bảo hiểm y tế; tăng tính cạnh tranh; đồng thời đáp ứng nhu cầu đa dạng của các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên phạm vi cả nước.
Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc Quốc gia có chức năng tổ chức mua sắm tập trung, đàm phán giá thuốc, thiết bị y tế thuộc danh mục thuốc mua sắm tập trung Quốc gia, danh mục đàm phán giá do Bộ Y tế ban hành.
Thời gian qua, Trung tâm đã tham gia đàm phán giá, mua sắm tập trung các thuốc vào các hoạt chất quan trọng, trong đó có thuốc biệt dược gốc có giá cao. Qua việc mua sắm khối lượng lớn, Trung tâm đã góp phần giảm tải đầu mối thủ tục đấu thầu, giúp giảm giá và ổn định thuốc, giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh.











