Nhãn điện tử trong quản lý sản phẩm, hàng hóa: Nâng cao tính minh bạch, thúc đẩy chuyển đổi số

Quy định mới được kỳ vọng tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong việc cung cấp, cập nhật thông tin sản phẩm, nâng cao tính minh bạch, khả năng truy xuất nguồn gốc (TXNG) và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai đã phỏng vấn ông Phan Hồng Trường - Phó Chi cục trưởng Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (Sở KH&CN) xung quanh việc triển khai nghị định này.

Ông Phan Hồng Trường - Phó Chi cục trưởng Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng. Ảnh: T.L

Thời gian qua, tỉnh đã triển khai công tác truy xuất nguồn gốc và ứng dụng công nghệ số trong quản lý, cung cấp thông tin sản phẩm, hàng hóa như thế nào, thưa ông?

- Những năm qua, tỉnh đã triển khai nhiều hoạt động thúc đẩy áp dụng hệ thống TXNG sản phẩm, hàng hóa; tổ chức tuyên truyền, tập huấn, hội thảo và hỗ trợ doanh nghiệp (DN) triển khai khi có nhu cầu.

Từ năm 2023, trên cơ sở khảo sát thực trạng TXNG trên địa bàn, Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng phối hợp Trung tâm mã số, mã vạch Quốc gia xây dựng Hệ thống TXNG của tỉnh, kết nối với Cổng thông tin TXNG sản phẩm, hàng hóa quốc gia.

Đến nay, tỉnh đã hỗ trợ xây dựng hệ thống TXNG cho 14 nhóm sản phẩm của 19 tổ chức, DN, HTX trên cổng thông tin TXNG quốc gia.

Qua triển khai, các đơn vị sản xuất, kinh doanh nâng cao nhận thức về ghi nhãn hàng hóa, quản lý chất lượng và ứng dụng TXNG. Nhiều DN chủ động ứng dụng công nghệ số, kết nối thương mại điện tử để quảng bá, tiêu thụ sản phẩm. Đây là nền tảng quan trọng để triển khai nhãn điện tử (NĐT).

Việc bổ sung quy định về NĐT trong Nghị định số 37/2026/NĐ-CP được kỳ vọng thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý sản phẩm, hàng hóa. Ông có thể chia sẻ rõ hơn về ý nghĩa của quy định này?

- Nghị định số 37/2026/NĐ-CP đánh dấu bước chuyển quan trọng trong phương thức quản lý sản phẩm, hàng hóa khi lần đầu tiên đưa ra hướng dẫn cụ thể về áp dụng NĐT, góp phần chuyển từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý trên nền tảng số.

NĐT là giải pháp thúc đẩy số hóa quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa, giúp minh bạch hóa thông tin và nâng cao hiệu quả giám sát.

Thông qua dữ liệu từ hệ thống NĐT, cơ quan quản lý có thể nâng cao khả năng theo dõi, tập trung kiểm tra đối với các nhóm hàng hóa có mức độ rủi ro cao, giảm phụ thuộc vào phương thức kiểm tra thủ công, đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng.

Đối với DN, việc triển khai NĐT tạo động lực ứng dụng công nghệ, hiện đại hóa chuỗi cung ứng, nâng cao khả năng tiếp cận thị trường, xây dựng niềm tin với người tiêu dùng và tạo thuận lợi hơn trong hoạt động xuất khẩu.

Đến nay, tỉnh đã hỗ trợ 19 tổ chức, DN, HTX xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc cho 14 nhóm sản phẩm trên Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc quốc gia, trong đó có sản phẩm trà dung Cazin (xã Canh Vinh). Ảnh: T.L

Công tác chuẩn bị triển khai quy định về NĐT trên địa bàn tỉnh được thực hiện như thế nào?

- Công tác thông tin, tuyên truyền được lồng ghép trong quá trình triển khai Kế hoạch số 10/KH-UBND ngày 12-1-2026 thực hiện Đề án triển khai, áp dụng và quản lý hệ thống TXNG giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn tỉnh.

Thông qua hoạt động khảo sát, đào tạo, tập huấn, tỉnh kết hợp tuyên truyền về TXNG, mã số mã vạch, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, hộ chiếu số và các quy định liên quan đến ghi nhãn hàng hóa.

Trong năm 2026, tỉnh khảo sát kết hợp tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn thực hiện các quy định pháp luật về tiêu chuẩn, chất lượng, ghi nhãn hàng hóa, TXNG tại 30 tổ chức, DN, HTX.

Đồng thời, dự kiến tổ chức 2 lớp tập huấn nâng cao nhận thức về TXNG sản phẩm, hàng hóa cho khoảng 100 lượt học viên trên địa bàn tỉnh.

Trên cơ sở kết quả khảo sát, tỉnh sẽ lựa chọn xây dựng các mô hình điểm về TXNG, tiêu chuẩn cơ sở và ghi nhãn hàng hóa; đồng thời lồng ghép triển khai các quy định về NĐT nhằm bảo đảm việc thực thi pháp luật kịp thời, hiệu quả.

Gia Lai có nhiều sản phẩm nông nghiệp chủ lực, sản phẩm OCOP đang từng bước xây dựng thương hiệu; việc áp dụng NĐT sẽ mang lại những lợi ích gì đối với các sản phẩm này?

- Hiện nay, tỉnh ưu tiên triển khai TXNG đối với các sản phẩm OCOP và nông nghiệp chủ lực. Việc áp dụng TXNG kết hợp NĐT sẽ góp phần kiểm soát chất lượng, minh bạch thông tin, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời nâng cao uy tín và giá trị thương hiệu của các sản phẩm đặc trưng của tỉnh.

Bên cạnh đó, TXNG và NĐT giúp người tiêu dùng dễ dàng tra cứu thông tin về nguồn gốc, quy trình sản xuất và các tiêu chuẩn chất lượng của sản phẩm.

Đối với DN, đây là công cụ hỗ trợ hiệu quả trong việc mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy quá trình chuyển đổi số.

Ông có khuyến nghị gì đối với DN, HTX, cơ sở sản xuất để chủ động triển khai NĐT, nâng cao năng lực cạnh tranh?

- Để thích ứng với xu hướng chuyển đổi số, DN, HTX và cơ sở sản xuất cần chủ động chuẩn hóa dữ liệu sản phẩm, cập nhật đầy đủ thông tin về nguồn gốc, quy trình sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng; đồng thời, lựa chọn giải pháp NĐT, TXNG và quản lý dữ liệu sản phẩm phù hợp, bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ và đồng bộ dữ liệu theo quy định.

NĐT không chỉ là công cụ minh bạch thông tin, hỗ trợ TXNG mà còn là “giấy thông hành số” giúp nâng cao giá trị thương hiệu, mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển sản xuất, kinh doanh bền vững.