Mực nước biển dâng toàn cầu có nơi cao hơn dự báo gần một mét

Mực nước biển dâng là một trong những tác động dễ thấy và đáng báo động nhất của cuộc khủng hoảng khí hậu do con người gây ra, đe dọa hàng trăm triệu người sống dọc theo các đường bờ biển trên toàn cầu.

Các nhà khoa học ước tính chúng ta đã không thể tránh khỏi việc mực nước biển toàn cầu sẽ dâng cao khoảng 15 cm vào năm 2050. Nhưng tình hình hiện nay cho thấy mọi thứ thậm chí còn tệ hơn.

Để dự đoán mực nước biển dâng sẽ ảnh hưởng như thế nào đến các cộng đồng ven biển, các nhà khoa học thường sử dụng một mô hình ước tính mực nước biển bằng cách xem xét trường hấp dẫn và sự quay của Trái đất. Nhưng điều này không tính đến các yếu tố ảnh hưởng khác, chẳng hạn như thủy triều, gió, dòng hải lưu, nhiệt độ và độ mặn. Để có thông tin mực nước biển đáng tin cậy, mô hình cần được kết hợp với dữ liệu vệ tinh thực tế có thể đo chính xác độ cao mực nước biển, theo Philip Minderhoud - tác giả nghiên cứu tại Đại học Wageningen và Viện Nghiên cứu ở Hà Lan.

Trong nghiên cứu mới, các tác giả báo cáo đã phân tích 385 nghiên cứu được bình duyệt được công bố trong 15 năm qua về mực nước biển dâng và những mối nguy hiểm mà nó gây ra cho các vùng ven biển. Họ nhận thấy 90% chỉ dựa trên các giả định từ mô hình chứ không phải các quan sát thực tế, được đo đạc.

Đây là một “điểm mù về phương pháp luận” dẫn đến việc đánh giá thấp rộng rãi mực nước biển ven biển và mức độ tiếp xúc của người dân với các mối nguy hiểm liên quan, Minderhoud cho biết.

Khu vực ven biển của một ngôi làng ở quốc đảo Fiji - Ảnh: Reuters

Mực nước biển ven biển toàn cầu trung bình cao hơn khoảng 30 cm so với giả định hiện tại, báo cáo cho thấy, với một số nơi — chẳng hạn như Đông Nam Á và một số khu vực ở Thái Bình Dương — đạt mức cao hơn tới 90 cm.

Những phát hiện này cho thấy nếu mực nước biển dâng lên khoảng 90 cm, nó sẽ khiến diện tích đất bị ngập nước tăng thêm 37% so với giả định hiện tại, ảnh hưởng đến khoảng 132 triệu người trên toàn thế giới.

“Nói một cách đơn giản, nếu mực nước biển thực tế cao hơn ở hòn đảo hoặc thành phố ven biển cụ thể của bạn so với giả định trước đây, thì tác động của mực nước biển dâng sẽ xảy ra sớm hơn dự kiến” – nhà khoa học Minderhoud nhận định.

Những phát hiện này cho thấy “tác động của mực nước biển dâng do biến đổi khí hậu đã bị đánh giá thấp một cách có hệ thống” - Matt Palmer, phó giáo sư tại Đại học Bristol (Anh) nhận định.

Jonathan Bamber - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Băng hà Bristol, người đã nghiên cứu về mực nước biển dâng trong khoảng 20 năm, cho biết kết quả của nghiên cứu mới này đã khiến ông “thực sự ngạc nhiên”.

Những giả định sai lầm về mực nước biển dâng hiện nay sẽ có những hệ quả quan trọng đối với tương lai “về diện tích và số lượng người có thể bị ảnh hưởng” – nhà khoa học Bamber cho biết.

Các tác giả nghiên cứu cho biết cần nhiều nghiên cứu hơn để đánh giá lại mực nước biển toàn cầu cũng như toàn bộ những hệ quả của các rủi ro đối với các cộng đồng ven biển hiện nay và trong tương lai.

Anh Duy