Mũi nhọn hợp tác mới của quan hệ Việt Nam-Trung Quốc

Tạo luồng xanh cho nông sản Việt

Theo thông tin từ Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc, xuất khẩu nông sản của Việt Nam sang thị trường hơn 1,4 tỷ dân trong nửa đầu năm 2026 ghi nhận mức tăng trưởng tích cực. Tính đến tháng 4/2026, xuất khẩu nông thủy sản của Việt Nam sang Trung Quốc đạt 3,6 tỷ USD, tăng 22,4%, chiếm 25,7% tổng kim ngạch xuất khẩu nông thủy sản của Việt Nam ra thế giới. Trong đó, xuất khẩu rau quả đạt 415,8 triệu USD, tăng 31,4%. Trung Quốc tiếp tục là thị trường lớn của nông sản Việt Nam.

Đại sứ Phạm Thanh Bình đánh giá, việc hai bên tăng cường phối hợp mở cửa thị trường, ký kết các nghị định thư liên quan đến xuất khẩu các mặt hàng nông sản đã tạo thuận lợi, góp phần thúc đẩy thương mại nông sản phát triển ổn định hơn.

Trong bối cảnh Trung Quốc hiện không chỉ là thị trường tiêu thụ lớn mà còn ngày càng đặt ra yêu cầu cao về tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc và chất lượng hàng hóa, Đại sứ Phạm Thanh Bình cho biết, để thúc đẩy xuất khẩu nông sản chất lượng cao sang thị trường quan trọng này, trong thời gian tới, Đại sứ quán sẽ triển khai các công việc cụ thể và đa tầng nấc:

Thứ nhất, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường triển khai hiệu quả các thỏa thuận ký kết giữa hai bên liên quan đến xuất khẩu các mặt hàng nông sản; thúc đẩy mở cửa thị trường cho các mặt hàng mới; tháo gỡ khó khăn phát sinh trong xuất khẩu các mặt hàng nông sản.

Thứ hai, kịp thời cung cấp thông tin về quy định, điều chỉnh chính sách, tiêu chuẩn chất lượng kiểm dịch của Trung Quốc đối với nông sản đến các doanh nghiệp, địa phương của Việt Nam, nhất là các nội dung liên quan đến Nghị định 280 về đăng ký cơ sở sản xuất thực phẩm nhập khẩu ở nước ngoài của Tổng cục Hải quan Trung Quốc.

Thứ ba, hỗ trợ kết nối các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản của Việt Nam với các hệ thống phân phối, sàn thương mại điện tử, trung tâm logistics và doanh nghiệp nhập khẩu lớn của Trung Quốc; hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng xuất khẩu sang các thị trường tiềm năng có nhu cầu cao về nông sản nhiệt đới như khu vực Bắc, Tây Bắc của Trung Quốc.

Đặc biệt, từ tháng 6/2026, Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc chính thức được tăng cường một biên chế Tham tán Nông nghiệp nhằm đẩy mạnh hợp tác nông nghiệp, kết nối chính sách, hỗ trợ tốt hơn cho doanh nghiệp của Việt Nam xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp sang thị trường Trung Quốc.

Có thể thấy, dư địa tăng trưởng của nông sản Việt Nam tại thị trường Trung Quốc vẫn còn rất lớn. Thời gian qua, Trung Quốc không ngừng hoàn thiện hệ thống chính sách và tiêu chuẩn nhằm bảo đảm chất lượng hàng hóa nhập khẩu, đặt ra yêu cầu cao hơn về tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm đối với các mặt hàng nông sản.

Để khai thác tốt hơn tiềm năng của thị trường Trung Quốc, Đại sứ Phạm Thanh Bình cho rằng, các doanh nghiệp và địa phương Việt Nam cần tập trung vào các phương hướng quan trọng sau:

Thứ nhất, nâng cao chất lượng sản phẩm, kiểm soát chặt chẽ chuỗi sản xuất, chế biến, đóng gói và truy xuất nguồn gốc. Đặc biệt, đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn thực phẩm; tăng cường chế biến sâu giúp nâng giá trị sản phẩm, giảm áp lực vào mùa vụ và giảm thiểu tổn thất sau thu hoạch.

Thứ hai, cải tiến bao bì, mẫu mã sản phẩm để theo kịp thị hiếu tiêu dùng, bởi thị trường Trung Quốc ngày càng ưa chuộng sản phẩm bắt mắt, đóng gói hiện đại; phát triển hệ thống kho lạnh, logistics hiện đại.

Thứ ba, tận dụng tốt hơn các cơ hội từ Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), Hiệp định Thương mại Tự do giữa khối các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Trung Quốc (ACFTA) phiên bản 3.0 để giảm chi phí, tăng cường kết nối chuỗi cung ứng và nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam.

Ngày 30/6, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam đã tổ chức Lễ công bố Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản chính thức hoạt động sau thời gian thí điểm thành công đối với sản phẩm sầu riêng xuất khẩu. Hệ thống ra đời là dấu mốc quan trọng trong lộ trình xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản quốc gia nhằm góp phần phát triển nền "nông nghiệp minh bạch, hiện đại, nâng cao năng lực cạnh tranh, bảo vệ uy tín nông sản Việt Nam và củng cố niềm tin người tiêu dùng trong nước và thị trường quốc tế".

Quan trọng hơn, hệ thống sẽ không chỉ hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tra cứu, xác thực thông tin sản phẩm, mà còn hình thành nền tảng dữ liệu dùng chung, bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ và liên thông với các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và các đơn vị cung cấp giải pháp truy xuất nguồn gốc.

Nâng tầm hợp tác du lịch

Bên cạnh hợp tác về kinh tế - thương mại, du lịch cũng được cho là một mũi nhọn mới trong hợp tác Việt Nam - Trung Quốc.

Tại buổi Gặp gỡ hữu nghị thế hệ trẻ Việt - Trung diễn ra ngày 15/4 tại Bắc Kinh (Trung Quốc), cũng là dịp kỷ niệm một năm khởi động Chương trình “Hành trình đỏ”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ mong muốn thế hệ trẻ hai nước hãy xây dựng cho mình bản lĩnh chính trị vững vàng, lý tưởng sống đúng đắn; không ngừng nâng cao nhận thức về ý nghĩa quan trọng và tầm cao chiến lược của quan hệ Việt - Trung; tăng cường học hỏi, phát huy tinh thần đổi mới sáng tạo, làm chủ khoa học - công nghệ, nêu cao tinh thần xung kích tình nguyện, đóng góp xứng đáng cho sự phát triển của mỗi nước và quan hệ hữu nghị hai nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đồng thời tin tưởng sâu sắc rằng, thanh thiếu niên hai nước sẽ tiếp tục viết nên những trang mới của tình hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc bằng trí tuệ, tinh thần tiên phong sáng tạo, khát vọng cống hiến và trách nhiệm với tương lai đất nước của chính mình, tiếp bước cha anh, mang đến sức sống và tương lai tươi sáng cho quan hệ Việt - Trung.

Tiếp nối tinh thần đó, vào tháng 4/2026, hai nước Việt Nam và Trung Quốc đã tuyên bố khởi động Năm hợp tác du lịch Việt Nam - Trung Quốc 2026 - 2027.

Nhằm thực hiện nhận thức chung của Lãnh đạo cấp cao hai nước về việc khởi động chương trình này, mới đây nhất, ngày 26/6, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam Lâm Thị Phương Thanh đã có buổi làm việc với Bộ trưởng Bộ Văn hóa và Du lịch Trung Quốc Tôn Nghiệp Lễ nhân dịp tham dự Hội nghị Bộ trưởng Du lịch APEC lần thứ 13 tại Ma Cao (Trung Quốc).

Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh đã đề xuất các định hướng hợp tác trọng tâm bao gồm: tập trung nâng cao chất lượng dịch vụ và đội ngũ hướng dẫn viên thành thạo tiếng Trung; đầu tư nâng cấp các sản phẩm du lịch biển bên cạnh du lịch đường bộ và đường sắt; mở rộng các đường bay thẳng; và ưu tiên quảng bá du lịch Việt Nam tại các điểm đến lớn như Thượng Hải, Trùng Khánh, Thành Đô, Hàng Châu.

Phản hồi các đề xuất trên, Bộ trưởng Tôn Nghiệp Lễ khẳng định, Trung Quốc đang tích cực triển khai Năm Du lịch 2026-2027 bằng các hoạt động cụ thể từ cấp độ Trung ương đến địa phương, đồng thời bày tỏ nhất trí tiếp tục duy trì cơ chế trao đổi thường xuyên, thúc đẩy các nội dung hợp tác theo hướng thực chất, hiệu quả, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế, văn hóa và giao lưu nhân dân.

Đại sứ Phạm Thanh Bình cho biết, Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc sẽ tiếp tục tích cực thúc đẩy giao lưu nhân văn, hợp tác du lịch và kết nối địa phương hai bên. Các biện pháp dự kiến triển khai trong thời gian tới bao gồm:

Một là, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương thực hiện hiệu quả Kế hoạch Hợp tác Văn hóa và Du lịch Việt Nam - Trung Quốc giai đoạn 2023 - 2027 và các văn kiện đã được ký kết giữa hai bên; duy trì quan hệ hợp tác với các cơ quan liên quan của Trung Quốc, hỗ trợ tổ chức các sự kiện văn hóa, nghệ thuật, lồng ghép quảng bá văn hóa trong các hoạt động đối ngoại cấp cao và hoạt động đối ngoại tại sở tại.

Hai là, hỗ trợ mở rộng kết nối giữa các địa phương, nhất là các tỉnh, thành phố có tiềm năng hợp tác về du lịch, thương mại và giao lưu văn hóa; thúc đẩy thiết lập và làm sâu sắc hơn các cơ chế hợp tác địa phương; thúc đẩy các hoạt động giao lưu thanh niên và các chương trình trao đổi đoàn. Đây là nền tảng quan trọng để củng cố tình hữu nghị và tạo động lực lâu dài cho hợp tác du lịch.

Ba là, nghiên cứu, khai thác các nền tảng số và mạng xã hội phổ biến tại Trung Quốc để quảng bá du lịch Việt Nam, góp phần đưa hợp tác du lịch và giao lưu nhân văn trở thành điểm sáng trong quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Trung Quốc.