Mùi trứng thối từ ắc quy ô tô nguy hiểm hơn bạn nghĩ

Điện giật chưa phải mối nguy lớn nhất từ ắc quy ô tô. Axit sulfuric, chì và khí có mùi trứng thối có thể gây bỏng, ngộ độc, cháy hoặc nổ.

Ắc quy ô tô chứa nhiều thành phần nguy hiểm hơn vẻ ngoài của nó. Trong phần lớn trường hợp, nguy cơ từ hóa chất, kim loại dẫn điện và khí dễ cháy đáng lo hơn điện áp của ắc quy.

Các thành phần bên trong ắc quy ô tô có thể gây nguy hiểm khi bình rò rỉ, nứt vỡ hoặc phát sinh tia lửa. Ảnh: SlashGear

Các thành phần bên trong ắc quy ô tô có thể gây nguy hiểm khi bình rò rỉ, nứt vỡ hoặc phát sinh tia lửa. Ảnh: SlashGear

Khi nghĩ đến mức độ nguy hiểm của ắc quy ô tô, nhiều người thường lo bị điện giật. Tuy nhiên, điện giật có lẽ là mối nguy ít đáng ngại nhất trong số những sự cố có thể xảy ra với thiết bị này.

Phần lớn thương hiệu lớn cung cấp ắc quy chì axit, loại chứa các chất có thể gây nguy hiểm. Ắc quy dùng tấm sợi thủy tinh hấp thụ (AGM) ngày càng phổ biến, được đánh giá mạnh và bền hơn, đồng thời không có dung dịch lỏng chuyển động bên trong.

Cả ắc quy AGM và ắc quy chì axit đều có thể phát sinh sự cố. Dữ liệu lịch sử của Cơ quan An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia Mỹ cho thấy các chấn thương thường gặp gồm bỏng hóa chất, bầm tím, rách da và tổn thương mắt.

Phiếu dữ liệu an toàn của Interstate Batteries xếp ắc quy vào các nhóm có nguy cơ nổ, ăn mòn, gây độc và gây ung thư. Những ký hiệu trên vỏ có thể cho biết nguyên lý hoạt động và loại xe phù hợp, nhưng không thể hiện đầy đủ các rủi ro này.

Axit ắc quy thực chất là axit sulfuric pha loãng, gồm dung dịch axit sulfuric và nước. Trong ắc quy ô tô, nồng độ axit nằm trong khoảng 29% đến 32%; phần còn lại là nước. Axit phản ứng với các chất như chì để tạo điện tích.

Phản ứng giữa axit sulfuric và kim loại tạo ra các sản phẩm phụ, đồng thời ăn mòn kim loại. Một chiếc Volkswagen Beetle đời 1972 từng bị đâm từ phía sau, khiến động cơ hư hỏng và ắc quy không được cố định bị đổ trong khoang dưới ghế sau.

Vài tháng sau tai nạn, axit rò rỉ đã ăn thủng sàn chiếc Volkswagen Beetle. Trường hợp này cho thấy ngay cả axit sulfuric đã pha loãng trong ắc quy cũng có khả năng ăn mòn mạnh.

Theo MedlinePlus, trang thông tin do Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ và Viện Y tế Quốc gia Mỹ vận hành, axit sulfuric gây đau ngay khi tiếp xúc với da. Nuốt phải chất này có thể gây bỏng, sưng và nôn; hít phải cũng dẫn đến những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.

Sự kết hợp giữa axit sulfuric pha loãng và chì tạo ra phản ứng hóa học cung cấp năng lượng cho ắc quy. Chì điôxít được sử dụng trong quá trình sản xuất. Các thành phần này vẫn nằm bên trong khi ắc quy được lắp lên xe.

Về lý thuyết, một bình ắc quy bị nứt vỡ có thể làm rò rỉ chì cùng nhiều thành phần nguy hiểm khác. Chì có nhiều ứng dụng, nhưng phần lớn lượng chì được sử dụng để sản xuất ắc quy ô tô.

Chì cũng gây lo ngại lớn trong quá trình tái chế ắc quy. Người dùng thường không tự tháo dỡ ắc quy cũ, còn các cửa hàng phụ tùng thường thu lại sản phẩm đã qua sử dụng khi bán bình mới.

Chì từ ắc quy có thể ảnh hưởng đến người tháo dỡ và môi trường xung quanh. Hoạt động tái chế ắc quy không đúng quy trình gây ra khoảng một phần ba số ca nhiễm độc chì trên toàn cầu. Vì vậy, ắc quy cũ cần được đưa tới điểm tái chế chuyên dụng.

Mùi trứng thối là một dấu hiệu cho thấy ắc quy có thể đã hỏng. Mùi này có thể đến từ hydro sulfide, loại khí không màu nên không thể quan sát bằng mắt. Hít phải khí này có thể gây đau đầu, chóng mặt, thậm chí tử vong.

Hydro sulfide thường xuất hiện tại nhà máy lọc dầu khí, hầm mỏ và cơ sở sản xuất giấy. Tuy nhiên, ắc quy trục trặc cũng có thể giải phóng khí này, gây nguy hiểm cho người đang làm việc dưới nắp ca pô hoặc ngồi trong xe.

Một nghiên cứu đăng trên American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine mô tả ngộ độc hydro sulfide từ ắc quy hỏng là trường hợp hiếm. Nghiên cứu không nêu kết quả cuối cùng, nhưng đánh giá tiên lượng của bệnh nhân xấu và cho biết chưa có phương pháp điều trị ngộ độc này.

Người dùng cần chú ý mọi mùi bất thường quanh xe hoặc trong gara. Nếu phát hiện mùi hydro sulfide phát ra từ ô tô, cần tránh tiếp xúc vì khu vực đó không còn an toàn.

Ắc quy 12 V sạc đầy thường không có đủ điện áp để gây thương tích. Về lý thuyết, nó có thể tạo cảm giác điện giật, nhưng không thể gây chết người và nhiều khả năng cũng không gây đau. Dù vậy, người dùng vẫn phải thận trọng với các chất bên trong.

Nguy cơ bỏng vẫn có thể xảy ra nếu người thao tác đeo vật liệu dẫn điện. Một trường hợp trên tạp chí Orthopedics ghi nhận người đàn ông đeo nhẫn khi sửa ô tô. Chiếc cờ lê trong tay ông đồng thời chạm vào nhẫn và cực âm của ắc quy.

Nạn nhân lập tức bị bỏng sâu quanh ngón tay, được mô tả là bỏng một phần chiều dày da. Sau đó, ông phải ghép da toàn bộ chiều dày để hồi phục hoàn toàn.

Nghiên cứu không thể xác nhận chính xác cơ chế, nhưng nhận định đây có thể là bỏng điện nhiệt. Một số kim loại như vàng nóng lên rất nhanh khi dẫn điện. Vì vậy, không nên đeo trang sức lúc sửa chữa ô tô.

Hydro sulfide vừa độc vừa rất dễ cháy. Chì điôxít trong ắc quy còn là chất oxy hóa, có thể làm đám cháy mạnh hơn. Chất này cũng có thể góp phần gây nổ nếu hydro sulfide đang thoát ra từ ắc quy.

Ắc quy thường không tự phát nổ, nhưng một tia lửa nhỏ vẫn có thể gây hậu quả nghiêm trọng. Năm 1997, một người chạm thiết bị kiểm tra vào ắc quy, tạo tia lửa khiến bình phát nổ. Vụ việc làm người này tổn thương thính lực suốt đời.

Để giảm rủi ro, chủ xe nên dùng đúng kích thước ắc quy, kiểm tra trực quan định kỳ và chú ý các mùi lạ. Khi thao tác, cần tháo trang sức, tránh mọi nguồn tạo tia lửa và xử lý cẩn thận các bộ phận dẫn điện. Ắc quy cũ phải được đưa tới cơ sở thu gom hoặc tái chế chuyên dụng.

Dũng Phan (Theo SlashGear)

Nguồn Công Luận: https://congluan.vn/mui-trung-thoi-tu-ac-quy-o-to-nguy-hiem-hon-ban-nghi-post368303.html