Muốn tăng chiều cao cho trẻ: Không chỉ canxi, cần đủ 'bộ vi chất vàng'

Không chỉ canxi: Nhiều vi chất quyết định tăng chiều cao cho trẻ

Tại Hội thảo Khoa học 'Cập nhật các khuyến nghị về vi chất dinh dưỡng trong tăng trưởng chiều cao ở trẻ em' do Chi hội Dinh dưỡng Nhi khoa Việt Nam tổ chức sáng ngày 18/4/2026 tại Hà Nội, TS.BS. Phan Bích Nga, Chủ tịch Chi hội Dinh dưỡng Nhi khoa cho biết, tăng chiều cao của trẻ không chỉ phụ thuộc vào yếu tố di truyền mà còn bị ảnh hưởng lớn từ chế độ dinh dưỡng, đặc biệt là các vi chất. Muốn trẻ phát triển chiều cao tối ưu, không thể chỉ bổ sung canxi mà cần phối hợp nhiều vi chất khác nhau. Các nghiên cứu cho thấy, để trẻ phát triển chiều cao tốt, cần đảm bảo đầy đủ các nhóm vi chất sau:

Theo đó, nhóm tạo cấu trúc xương như: Canxi (thành phần chính cấu tạo xương, quyết định mật độ và độ chắc khỏe), magie (tham gia cấu trúc xương, điều hòa nhiều phản ứng sinh học).

Nhóm 'dẫn đường' cho canxi gồm: Vitamin D3 giúp tăng khả năng hấp thu canxi từ ruột vào máu. Vitamin K2 (MK-7) hỗ trợ đưa canxi vào xương, hạn chế lắng đọng ở mô mềm.

TS.BS. Phan Bích Nga - Chủ tịch Chi hội Dinh dưỡng Nhi khoa phát biểu khai mạc Hội thảo.

Nhóm hỗ trợ tăng trưởng chiều cao gồm: Arginine kích thích tiết hormone tăng trưởng (GH), tăng sản xuất IGF-1; kẽm tham gia tổng hợp IGF-1, hỗ trợ phân chia tế bào; sắt cải thiện thể trạng, tăng cường miễn dịch và vitamin A cần thiết cho phát triển tế bào.

TS.BS. Phan Bích Nga cho biết, một sai lầm phổ biến là chỉ bổ sung canxi, trên thực tế, nếu thiếu các vi chất đi kèm, hiệu quả sử dụng canxi sẽ giảm. Ví, dụ, thiếu vitamin D3 sẽ làm giảm hấp thu canxi; thiếu vitamin K2, canxi không vào xương, dễ lắng đọng sai vị trí; thiếu kẽm, arginine hạn chế tăng trưởng do giảm GH và IGF-1... Như vậy, chiều cao của trẻ phụ thuộc vào sự phối hợp của nhiều vi chất, không phải một chất đơn lẻ.

Bổ sung vi chất đúng cách để tối ưu chiều cao

Để hỗ trợ phát triển chiều cao cho trẻ, các chuyên gia lưu ý, cần ưu tiên nguồn dinh dưỡng tự nhiên trong khẩu phần hằng ngày. Canxi có nhiều trong sữa, tôm, cua, cá nhỏ; kẽm có trong thịt, hải sản và trứng; magie dồi dào ở rau xanh đậm và các loại hạt; vitamin D3 được tổng hợp qua ánh nắng mặt trời và có trong cá béo; còn vitamin A có nhiều trong gan, trứng và rau củ màu vàng – đỏ.

Bên cạnh đó, cần tận dụng “cửa sổ tăng trưởng” – đặc biệt là giai đoạn 1.000 ngày đầu đời và thời kỳ tiền dậy thì. Đây là thời điểm quan trọng để trẻ phát triển chiều cao, do đó cần được chăm sóc dinh dưỡng đúng cách và đầy đủ, các chuyên gia nhấn mạnh.

Một lưu ý quan trọng là trẻ thừa cân chưa chắc phát triển chiều cao tốt. Trên thực tế, nhiều trẻ thừa cân vẫn thiếu vi chất cần thiết, dẫn đến chiều cao không tương xứng. Thừa cân, béo phì còn có thể cản trở phát triển cơ xương, làm tăng tích lũy mỡ, gây dậy thì sớm và cốt hóa xương sớm. Vì vậy, cần kết hợp chế độ ăn hợp lý với vận động thể chất để tối ưu tăng trưởng.

Ngoài ra, phụ huynh không nên tự ý bổ sung vi chất với liều cao nếu chưa có chỉ định của bác sĩ. Việc lạm dụng có thể gây tác dụng ngược như thừa canxi dẫn đến tăng canxi huyết, sỏi thận, vôi hóa mạch máu; thừa kẽm gây buồn nôn, rối loạn tiêu hóa và giảm hấp thu đồng; thừa vitamin D có thể gây tổn thương thận, tăng huyết áp và rối loạn nhịp tim.

Mục tiêu không chỉ là "cao hơn" mà là tăng trưởng toàn diện: Xương chắc, mật độ khoáng xương tốt, tăng khối cơ nạc và hạn chế mỡ thừa. Để đạt được điều này, cần kết hợp dinh dưỡng hợp lý, bổ sung vi chất đúng cách, vận động thường xuyên và chăm sóc toàn diện. Đầu tư đúng cho dinh dưỡng sẽ góp phần nâng cao thể lực và trí lực cho thế hệ tương lai.